متن عربی
فرهنگ لغات
ترجمه متن
شرح خطبه
جهت غیرفعال یا فعال کردن متن عربی ، فرهنگ لغات ، ترجمه یا شرح روی دکمه های بالا کلیک نمایید ، دکمه ی سبز به معنای فعال و رنگ خاکستری به معنای غیرفعال می باشد
خطبه ۷۲ - بخش ۱ : وصف پیامبر اعظم
[منبع]و من خطبة له (علیه السلام) علّم فيها الناس الصلاة على النبي (صلی الله علیه وآله) و فيها بيان صفات الله سبحانه و صفة النبي و الدعاء له
:
صفات الله :
اللَّهُمَّ دَاحِيَ الْمَدْحُوَّاتِ وَ دَاعِمَ الْمَسْمُوكَاتِ وَ جَابِلَ الْقُلُوبِ عَلَى فِطْرَتِهَا شَقِيِّهَا وَ سَعِيدِهَا.
صفات النبي
:
اجْعَلْ شَرَائِفَ صَلَوَاتِكَ وَ نَوَامِيَ بَرَكَاتِكَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ، الْخَاتِمِ لِمَا سَبَقَ وَ الْفَاتِحِ لِمَا انْغَلَقَ وَ الْمُعْلِنِ الْحَقَّ بِالْحَقِّ وَ الدَّافِعِ جَيْشَاتِ الْأَبَاطِيلِ وَ الدَّامِغِ صَوْلَاتِ الْأَضَالِيلِ كَمَا حُمِّلَ فَاضْطَلَعَ قَائِماً بِأَمْرِكَ مُسْتَوْفِزاً فِي مَرْضَاتِكَ غَيْرَ نَاكِلٍ عَنْ قُدُمٍ وَ لَا وَاهٍ فِي عَزْمٍ، وَاعِياً لِوَحْيِكَ حَافِظاً لِعَهْدِكَ مَاضِياً عَلَى نَفَاذِ أَمْرِكَ حَتَّى أَوْرَى قَبَسَ الْقَابِسِ وَ أَضَاءَ الطَّرِيقَ لِلْخَابِطِ وَ هُدِيَتْ بِهِ الْقُلُوبُ بَعْدَ خَوْضَاتِ الْفِتَنِ وَ الْآثَامِ وَ أَقَامَ بِمُوضِحَاتِ الْأَعْلَامِ وَ نَيِّرَاتِ الْأَحْكَامِ، فَهُوَ أَمِينُكَ الْمَأْمُونُ وَ خَازِنُ عِلْمِكَ الْمَخْزُونِ وَ شَهِيدُكَ يَوْمَ الدِّينِ وَ بَعِيثُكَ بِالْحَقِّ وَ رَسُولُكَ إِلَى الْخَلْقِ.
- دَاحِىَ المَدْحُوَّاتِ :
- گسترنده گسترده ها (زمين).
- دَاعِمَ المَسْمُوكاتِ :
- بر پا دارنده و حافظ آسمانها.
- جَابِلُ الْقُلُوبِ :
- آفريننده قلبها.
- الفِطْرَة :
- سرشت، طبيعت اوليه انسان كه از هر افكار و آلايشى خالى و عارى است.
- الشَرَائِف :
- جمع «شريفة»، بلند و برتر.
- النَوَامِى :
- جمع «نامية»، «نوامى بركاتك» بركات فزاينده و فراوانت.
- الخَاتِمِ لِمَا سَبَقَ :
- خاتم انبياء گذشته.
- الفَاتِحِ لِمَا انْغَلَقَ :
- گشاينده گره ها و بسته شده ها، يعنى آن حضرت قلبهاى افراد گمراه را كه با قفلهاى ضلالت بسته شده بود با آيات الهى باز مى كرد.
- جَيْشَات :
- جمع «جيشة» غليان ها، جوشش ها.
- ابَاطِيل :
- باطلها، جمعى است كه بر غير قياس آمده.
- الصَوْلَات :
- جمع «صولة»، سطوت، ابهت.
- الدَّامِغ :
- در هم كوبنده، «دمغه» مغزش را شكافت.
- اضْطَلَعَ :
- (رسالتش را) با قدرت تمام به پيش برد.
- المُستَوْفِز :
- شتابنده، عجله كننده.
- غَيْرُ ناكِل :
- بدون سرپيچى و تأخير، بدون ترس.
- الْقُدُم :
- پيشقدم بودن (در جنگ)، «مضى قدما»: بدون مكث حركت كرد، پيشتاخت.
- لَا وَاهٍ :
- بدون ضعف و سستى، «واهى» ضعيف.
- وَاعِياً لِوَحْيِكَ :
- نگهدار و دريافت كننده وحى تو «وعى الحَديثَ»: حديث را فهميد و حفظ كرد.
- اورَى قَبَسَ الْقَابِسِ :
- شعله آتش را براى طالبش بر افروخت.
- الْخَابِط :
- كسى كه در شب در مسير ناشناخته حركت كند.
- اضَاءَ الطَّرِيقَ :
- جاده را روشن كرد.
- الْخَوْضَات :
- جمع «خوضة»، چند بار فرو رفتن.
- الَاعْلَام :
- جمع «علم»، نشانه هاى راه.
- الْعِلْمُ الْمَخْزُونِ :
- علمى كه خداوند به برخى از بندگانش اختصاص داده است.
- شَهِيدُكَ :
- گواه تو (بر مردم)، چنانكه قرآن فرموده است «فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً» (چگونه باشد آن زمان كه از هر امتى گواهى بياوريم و ترا بر ايشان گواه بگيريم)، (نساء 41).
- بَعِيثُكَ :
- فرستاده تو، در اينجا «فعيل» بمعنى مفعول است مانند «جريح» كه بمعنى «مجروح» مى آيد.
- داحِى المَدحُوّات :
- گسترش دهنده گسترده شده ها (زمين)
- داعِم المَسموكات :
- ستون و تكيه دهنده سقفهاى بلند (سماوات)
- جابِل القلوب :
- آفريننده دلها
- نَوامِى :
- جمع ناميه: رشدكننده و زياد شونده
- جَيشات :
- جمع جيشة: جوشش و غليان
- جَيشات الاباطيل :
- جوشش چيز هاى باطل
- دامِغ :
- از بين برنده، كسى كه بدماغ و مغز صدمه بزند
- صَولات :
- حمله ها و قهر و غلبه ها
- اضطَلَع :
- با قوت و قدرت بحمل بار رسالت قيام كرد
- مُستَوفِز :
- سرعت كننده
- ناكِل :
- تاخير كننده، از اقدام، فرار كننده
- قُدُم :
- اقدام كردن، بجلو رفتن
- واهِى :
- سستى كننده
- أورَى :
- آتش بيرون كرد
- قَبَس :
- شعله آتش
- خَوضات :
- غوطه وريها
- بَعيث :
- برانگيخته شده
از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه در آن درود فرستادن بر پيغمبر «صلّى اللّه عليه و آله» را بمردم ياد مى دهد:
(1) بار خدايا اين گستراننده زمينها و نگاه دارنده آسمانها، و اى آفريننده قلبهايى كه شقاوت و بدبختى را اختيار كرده و دلهايى كه سعادت و خوشبختى را برگزيده، قرار ده بزرگترين درودها و افزونترين بركتهايت را بر محمّد، بنده و فرستاده خود كه ختم كننده بود آن (وحى و رسالت) را كه به پيغمبران پيش آمد، و راه بسته شده (سيادت و سعادت بشر) را گشود،
(2) و حقّ (دين و شريعت) را بحقّ (برهان عقل و علم) آشكار كرد، و از جوش و خروش باطل و نادرستيها (فتنه هاى زمان جاهليّت) جلوگيرى نمود، و تسلّط گمراهيها (ى از راه بيرون رفته و از راه برندگان) را نابود كرد، چنانكه سنگينى رسالت بر او تحميل شده بقوّت و توانائى آنرا متحمّل گرديد، و بامر و فرمان تو قيام كرد (دين حقّ و علوم و معارف را بمردم ياد داد) و براى بدست آوردن خوشنودى تو (تبليغ رسالت) شتاب نمود، بى آنكه از سبقت و پيش افتادن بماند، و در اراده و تصميمى كه داشت سستى ورزد،
(3) و وحى تو را ضبط كرد، و عهد و پيمانت را نگاه داشت، و بر اجراء فرمان تو اصرار ورزيد تا اينكه شعله آتش را بر افروخت (علم و دانش و خدا پرستى را در ميان خلق منتشر ساخت) و براى كسيكه در راه كج (راه نادانى و فتنه) مى رفت راه حقّ را روشن و هويدا نمود،
(4) و بسبب آن حضرت دلهايى كه در فتنه ها و گمراهيها فرو رفته بودند هدايت شدند، و آن بزرگوار نشانهاى واضح و احكام شرعيّه را بر پا نمود، پس او امين درستكار و خزينه علم و اسرار تو است، و روز رستخيز (بر نيكو كاران و بد كاران) از جانب تو شاهد و گواه است، و مبعوث شده براه حقّ و رسول و فرستاده تو بسوى خلق مى باشد.
(1) بار خدايا اين گستراننده زمينها و نگاه دارنده آسمانها، و اى آفريننده قلبهايى كه شقاوت و بدبختى را اختيار كرده و دلهايى كه سعادت و خوشبختى را برگزيده، قرار ده بزرگترين درودها و افزونترين بركتهايت را بر محمّد، بنده و فرستاده خود كه ختم كننده بود آن (وحى و رسالت) را كه به پيغمبران پيش آمد، و راه بسته شده (سيادت و سعادت بشر) را گشود،
(2) و حقّ (دين و شريعت) را بحقّ (برهان عقل و علم) آشكار كرد، و از جوش و خروش باطل و نادرستيها (فتنه هاى زمان جاهليّت) جلوگيرى نمود، و تسلّط گمراهيها (ى از راه بيرون رفته و از راه برندگان) را نابود كرد، چنانكه سنگينى رسالت بر او تحميل شده بقوّت و توانائى آنرا متحمّل گرديد، و بامر و فرمان تو قيام كرد (دين حقّ و علوم و معارف را بمردم ياد داد) و براى بدست آوردن خوشنودى تو (تبليغ رسالت) شتاب نمود، بى آنكه از سبقت و پيش افتادن بماند، و در اراده و تصميمى كه داشت سستى ورزد،
(3) و وحى تو را ضبط كرد، و عهد و پيمانت را نگاه داشت، و بر اجراء فرمان تو اصرار ورزيد تا اينكه شعله آتش را بر افروخت (علم و دانش و خدا پرستى را در ميان خلق منتشر ساخت) و براى كسيكه در راه كج (راه نادانى و فتنه) مى رفت راه حقّ را روشن و هويدا نمود،
(4) و بسبب آن حضرت دلهايى كه در فتنه ها و گمراهيها فرو رفته بودند هدايت شدند، و آن بزرگوار نشانهاى واضح و احكام شرعيّه را بر پا نمود، پس او امين درستكار و خزينه علم و اسرار تو است، و روز رستخيز (بر نيكو كاران و بد كاران) از جانب تو شاهد و گواه است، و مبعوث شده براه حقّ و رسول و فرستاده تو بسوى خلق مى باشد.
خطبه ۷۲ - بخش ۲ : دعا براى پيامبر اکرم
[منبع]الدعاء للنبي :
اللَّهُمَّ افْسَحْ لَهُ مَفْسَحاً فِي ظِلِّكَ وَ اجْزِهِ مُضَاعَفَاتِ الْخَيْرِ مِنْ فَضْلِكَ.
اللَّهُمَّ وَ أَعْلِ عَلَى بِنَاءِ الْبَانِينَ بِنَاءَهُ وَ أَكْرِمْ لَدَيْكَ مَنْزِلَتَهُ وَ أَتْمِمْ لَهُ نُورَهُ وَ اجْزِهِ مِنِ ابْتِعَاثِكَ لَهُ، مَقْبُولَ الشَّهَادَةِ مَرْضِيَّ الْمَقَالَةِ ذَا مَنْطِقٍ عَدْلٍ وَ خُطْبَةٍ فَصْلٍ.
اللَّهُمَّ اجْمَعْ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُ فِي بَرْدِ الْعَيْشِ وَ قَرَارِ النِّعْمَةِ وَ مُنَى الشَّهَوَاتِ وَ أَهْوَاءِ اللَّذَّاتِ وَ رَخَاءِ الدَّعَةِ وَ مُنْتَهَى الطُّمَأْنِينَةِ وَ تُحَفِ الْكَرَامَة.
- افْسَحْ لَهُ :
- بر او بگستران.
- فِى ظِلِّكَ :
- در سايه نيكى و احسانت. (ظلّ در اصل بمعنى سايه است و در اينجا بمعنى مجازيش بكار رفته).
- مُضَاعَفَاتِ الْخَيْرِ :
- نيكى چندين برابر، انواع نيكى ها.
- قَرَارُ النِّعْمَةِ :
- نعمت ثابت كه دائمى باشد و قطع نگردد.
- مُنى :
- جمع «منية»، آرزوها، خواسته ها.
- رَخَاءُ الدَّعَة :
- زندگى وسيع و آرام
- تُحَف :
- جمع «تحفة»، تحفه ها، ارمغانها.
- افْسَحْ لَهُ :
- وسعت ده، مَفسَح: محل وسيع
- اجْزِهِ :
- او را پاداش ده
- إبتِعاث :
- برانگيخته شدن
- خِطّة فَصل :
- خط و راه جدا كننده
- بَردِ العَيش :
- زندگانى خنك و راحت
- مُنَى :
- چيز دل بخواه
- رَخَاء :
- فراوانى و آسانى
- دَعَة :
- آرامش و آسايش و اطمينان
- تُحَف :
- جمع تُحفه: هديه
(5) بار خدايا براى او در سايه رحمت و احسان خود جائى فراخ بگشا، و او را (در برابر رنجهايى كه براى نشر علوم و معارف حقّه كشيده) از فضل و كرمت پاداش نيكو ده.
(6) بار خدايا بناى او را بر بناى سازندگان پيش (دين او را بر اديان انبياء سلف) بلند (ظاهر و غالب) گردان، و مقام و منزلتش را نزد خود گرامى دار، و نورش را (چراغى كه در راه حقّ بيفروخت) تمام كن (تا همه جهانيان از آن بهره مند شوند) و پاداش بر انگيختن او به رسالت، گواهيش پذيرفته، گفتارش را پسنديده قرار ده كه راست گفتار بود و ميان حقّ و باطل را جدا مى نمود.
(7) بار خدايا بين ما و او را جمع كن در جائيكه زندگانى آن نيك و نعمت آن جاودانى و خواهشهاى آن مطلوب و هوسهاى آن بر آورده و آسايش آن بسيار و جاى استراحت است با تحف و ارمغانهاى نيكو.
(6) بار خدايا بناى او را بر بناى سازندگان پيش (دين او را بر اديان انبياء سلف) بلند (ظاهر و غالب) گردان، و مقام و منزلتش را نزد خود گرامى دار، و نورش را (چراغى كه در راه حقّ بيفروخت) تمام كن (تا همه جهانيان از آن بهره مند شوند) و پاداش بر انگيختن او به رسالت، گواهيش پذيرفته، گفتارش را پسنديده قرار ده كه راست گفتار بود و ميان حقّ و باطل را جدا مى نمود.
(7) بار خدايا بين ما و او را جمع كن در جائيكه زندگانى آن نيك و نعمت آن جاودانى و خواهشهاى آن مطلوب و هوسهاى آن بر آورده و آسايش آن بسيار و جاى استراحت است با تحف و ارمغانهاى نيكو.
