متن عربی
فرهنگ لغات
ترجمه متن
شرح خطبه
جهت غیرفعال یا فعال کردن متن عربی ، فرهنگ لغات ، ترجمه یا شرح روی دکمه های بالا کلیک نمایید ، دکمه ی سبز به معنای فعال و رنگ خاکستری به معنای غیرفعال می باشد
خطبه ۲۰۴ : دل نبستن به دنیا و آمادگی برای مرگ
[منبع]و من كلام له (علیه السلام) كان كثيرا ما ينادي به أصحابه :
تَجَهَّزُوا رَحِمَكُمُ اللَّهُ، فَقَدْ نُودِيَ فِيكُمْ بِالرَّحِيلِ، وَ أَقِلُّوا الْعُرْجَةَ [الْعَرْجَةَ] عَلَى الدُّنْيَا، وَ انْقَلِبُوا بِصَالِحِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ مِنَ الزَّادِ، فَإِنَّ أَمَامَكُمْ عَقَبَةً كَئُوداً وَ مَنَازِلَ مَخُوفَةً مَهُولَةً لَا بُدَّ مِنَ الْوُرُودِ عَلَيْهَا وَ الْوُقُوفِ عِنْدَهَا.
وَ اعْلَمُوا أَنَّ مَلَاحِظَ الْمَنِيَّةِ نَحْوَكُمْ [دَائِبَةٌ] دَانِيَةٌ وَ كَأَنَّكُمْ بِمَخَالِبِهَا وَ قَدْ نَشِبَتْ فِيكُمْ، وَ قَدْ دَهَمَتْكُمْ فِيهَا مُفْظِعَاتُ الْأُمُورِ وَ [مُضْلِعَاتُ] مُعْضِلَاتُ الْمَحْذُورِ؛ فَقَطِّعُوا عَلَائِقَ الدُّنْيَا وَ اسْتَظْهِرُوا بِزَادِ التَّقْوَى.
[و قد مَضى شيء من هذا الكلام فيما تقدم بخلاف هذه الرواية]. - الْعُرْجَة :
- توقف كردن، ماندن.
- الْكَؤُود :
- صعب العبور.
- مَلَاحِظ :
- جمع «ملحظ»، نگريستن با گوشه چشم.
- دَانِيَةٌ :
- نزديك.
- نَشِبَتْ فِيكُم :
- (چنگالهايش را) در شما فرو برد.
- اسْتَظْهَرُوا :
- كمك بگيريد.
- تَجَهَّزوا :
- آماده شويد
- رَحيل :
- كوچ كردن
- أقِلّوا :
- كم كنيد
- عُرجَة :
- تمايل نمودن، توقف كردن
- عَقَبَة :
- تپه و پل
- كَؤد :
- سخت عبور
- مَلاحِظ :
- نگاهها
- دانِيَة :
- نزديك است
- مَخالِب :
- چنگالها، جمع مخلب
- نَشِبَت :
- فرو رفته است
- دَهَمَت :
- هجوم كرده است
- مُفظِعات :
- سختيها، چيزهاى دردناكها
- إستَظهَرُوا :
- يارى بجوئيد
(1) خدا شما را بيامرزد، وسائل سفر (آخرت) را آماده نمائيد كه نداى كوچيدن در ميان شما داده شده (خداوند در قرآن كريم سوره 4 آیه 78 مى فرمايد: «أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ» يعنى هر كجا باشيد مرگ شما را دريابد اگر چه در قلعه هاى محكم و استوار باشيد) و ماندن در دنيا را كم پنداريد (دل بآن نبنديد) و (بسوى خدا) باز گرديد با توشه شايسته (طاعت و بندگى) كه بآن دسترسى داريد، زيرا جلو شما گردنه ناهموار و منزلهاى ترس آور هولناك است (سختيهاى مرگ و گرفتارى قبر و عالم برزخ و مواقف باز پرسى روز رستخيز را در پيش داريد) كه از وارد شدن و توقّف در آنها ناگزيريد،
(2) و بدانيد كه نگريستنهاى مرگ به گوشه چشم بجانب شما است، و مانند آنست كه به چنگالهاى آن كه در شما فرو برده است گرفتاريد (و از آن رهائى نداريد) و كارهاى زشت و بسيار دشوار و سخت شما را از آن پنهان داشته،
(3) پس علاقه هاى دنيا را (از خود) دور كنيد، و با توشه پرهيزكارى خويش را توانا سازيد (محبّت دارائى و فرزند و كالاى دنيا را از دل برانيد و پارسائى و پرهيزكارى را پيشه گردانيد.
(سيّد رضى فرمايد:) پيش از اين (در خطبه هشتاد و چهارم) بعضى از اين كلام به روايتى گذشت كه با اين روايت تفاوت دارد.