سوره مبارکه ی معارج :

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ سَأَلَ سَآئِلٌۢ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ (۱)

تقاضاکننده‌ای تقاضای عذابی کرد که واقع شد!

A questioner questioned concerning the doom about to fall

لِّلْكَـٰفِرِينَ لَيْسَ لَهُۥ دَافِعٌ (۲)

این عذاب مخصوص کافران است، و هیچ کس نمی‌تواند آن را دفع کند،

Upon the disbelievers, which none can repel,

مِّنَ ٱللَّهِ ذِى ٱلْمَعَارِجِ (۳)

از سوی خداوند ذی المعارج [= خداوندی که فرشتگانش بر آسمانها صعود و عروج می‌کنند]!

From Allah, Lord of the Ascending Stairways

تَعْرُجُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيْهِ فِى يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُۥ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ (۴)

فرشتگان و روح [= فرشته مقرّب خداوند] بسوی او عروج می‌کنند در آن روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است!

(Whereby) the angels and the Spirit ascend unto Him in a Day whereof the span is fifty thousand years.

فَٱصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا (۵)

پس صبر جمیل پیشه کن،

But be patient (O Muhammad) with a patience fair to see.

إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُۥ بَعِيدًا (۶)

زیرا آنها آن روز را دور می‌بینند،

Lo! they behold it afar off

وَنَرَىٰهُ قَرِيبًا (۷)

و ما آن را نزدیک می‌بینیم!

While we behold it nigh:

يَوْمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلْمُهْلِ (۸)

همان روز که آسمان همچون فلز گداخته می‌شود،

The day when the sky will become as molten copper,

وَتَكُونُ ٱلْجِبَالُ كَٱلْعِهْنِ (۹)

و کوه‌ها مانند پشم رنگین متلاشی خواهد بود،

And the hills become as flakes of wool,

وَلَا يَسْـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا (۱۰)

و هیچ دوست صمیمی سراغ دوستش را نمی‌گیرد!

And no familiar friend will ask a question of his friend

يُبَصَّرُونَهُمْ ۚ يَوَدُّ ٱلْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِى مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍۭ بِبَنِيهِ (۱۱)

آنها را نشانشان می‌دهند (ولی هر کس گرفتار کار خویشتن است)، چنان است که گنهکار دوست می‌دارد فرزندان خود را در برابر عذاب آن روز فدا کند،

Though they will be given sight of them. The guilty man will long to be able to ransom himself from the punishment of that day at the price of his children

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ (۱۲)

و همسر و برادرش را،

And his spouse and his brother

وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِى تُـْٔوِيهِ (۱۳)

و قبیله‌اش را که همیشه از او حمایت می‌کرد،

And his kin that harboured him

وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ يُنجِيهِ (۱۴)

و همه مردم روی زمین را تا مایه نجاتش گردند؛

And all that are in the earth, if then it might deliver him.

كَلَّآ ۖ إِنَّهَا لَظَىٰ (۱۵)

امّا هرگز چنین نیست (که با اینها بتوان نجات یافت، آری) شعله‌های سوزان آتش است،

But nay! for lo! it is the fire of hell

نَزَّاعَةً لِّلشَّوَىٰ (۱۶)

دست و پا و پوست سر را می‌کند و می‌برد!

Eager to roast;

تَدْعُوا۟ مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّىٰ (۱۷)

و کسانی را که به فرمان خدا پشت کردند صدا می‌زند،

It calleth him who turned and fled (from truth),

وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰٓ (۱۸)

و (همچنین آنها که) اموال را جمع و ذخیره کردند!

And hoarded (wealth) and withheld it.

إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا (۱۹)

به یقین انسان حریص و کم‌طاقت آفریده شده است،

Lo! man was created anxious,

إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعًا (۲۰)

هنگامی که بدی به او رسد بیتابی می‌کند،

Fretful when evil befalleth him

وَإِذَا مَسَّهُ ٱلْخَيْرُ مَنُوعًا (۲۱)

و هنگامی که خوبی به او رسد مانع دیگران می‌شود (و بخل می‌ورزد)،

And, when good befalleth him, grudging;

إِلَّا ٱلْمُصَلِّينَ (۲۲)

مگر نمازگزاران،

Save worshippers.

ٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَآئِمُونَ (۲۳)

آنها که نمازها را پیوسته بجا می‌آورند،

Who are constant at their worship

وَٱلَّذِينَ فِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ (۲۴)

و آنها که در اموالشان حق معلومی است...

And in whose wealth there is a right acknowledged

لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ (۲۵)

برای تقاضاکننده و محروم،

For the beggar and the destitute;

وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ (۲۶)

و آنها که به روز جزا ایمان دارند،

And those who believe in the Day of Judgment,

وَٱلَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ (۲۷)

و آنها که از عذاب پروردگارشان بیمناکند،

And those who are fearful of their Lord's doom -

إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍ (۲۸)

چرا که هیچ کس از عذاب پروردگارش در امان نیست،

Lo! the doom of their Lord is that before which none can feel secure -

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَـٰفِظُونَ (۲۹)

و آنها که دامان خویش را (از بی‌عفّتی) حفظ می‌کنند،

And those who preserve their chastity

إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ (۳۰)

جز با همسران و کنیزان (که در حکم همسرند آمیزش ندارند)، چرا که در بهره‌گیری از اینها مورد سرزنش نخواهند بود!

Save with their wives and those whom their right hands possess, for thus they are not blameworthy;

فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ (۳۱)

و هر کس جز اینها را طلب کند، متجاوز است!

But whoso seeketh more than that, those are they who are transgressors;

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَـٰنَـٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ (۳۲)

و آنها که امانتها و عهد خود را رعایت می‌کنند،

And those who keep their pledges and their covenant,

وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَـٰدَٰتِهِمْ قَآئِمُونَ (۳۳)

و آنها که با ادای شهادتشان قیام می‌نمایند،

And those who stand by their testimony

وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ (۳۴)

و آنها که بر نماز مواظبت دارند،

And those who are attentive at their worship.

أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى جَنَّـٰتٍ مُّكْرَمُونَ (۳۵)

آنان در باغهای بهشتی (پذیرایی و) گرامی داشته می‌شوند.

These will dwell in Gardens, honoured.

فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ (۳۶)

این کافران را چه می‌شود که با سرعت نزد تو می‌آیند...

What aileth those who disbelieve, that they keep staring toward thee (O Muhammad), open-eyed,

عَنِ ٱلْيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ (۳۷)

از راست و چپ، گروه گروه (و آرزوی بهشت دارند)!

On the right and on the left, in groups?

أَيَطْمَعُ كُلُّ ٱمْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ (۳۸)

آیا هر یک از آنها (با این اعمال زشتش) طمع دارد که او را در بهشت پر نعمت الهی وارد کنند؟!

Doth every man among them hope to enter the Garden of Delight?

كَلَّآ ۖ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ (۳۹)

هرگز چنین نیست؛ ما آنها را از آنچه خودشان می‌دانند آفریده‌ایم!

Nay, verily. Lo! We created them from what they know.

فَلَآ أُقْسِمُ بِرَبِّ ٱلْمَشَـٰرِقِ وَٱلْمَغَـٰرِبِ إِنَّا لَقَـٰدِرُونَ (۴۰)

سوگند به پروردگار مشرقها و مغربها که ما قادریم...

But nay! I swear by the Lord of the rising-places and the setting-places of the planets that We verily are Able

عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ (۴۱)

که جای آنان را به کسانی بدهیم که از آنها بهترند؛ و ما هرگز مغلوب نخواهیم شد!

To replace them by (others) better than them. And we are not to be outrun.

فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَـٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ (۴۲)

آنان را به حال خود واگذار تا در باطل خود فروروند و بازی کنند تا زمانی که روز موعود خود را ملاقات نمایند!

So let them chat and play until they meet their Day which they are promised,

يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ ٱلْأَجْدَاثِ سِرَاعًا كَأَنَّهُمْ إِلَىٰ نُصُبٍ يُوفِضُونَ (۴۳)

همان روز که از قبرها بسرعت خارج می‌شوند، گویی به سوی بتها می‌دوند...

The day when they come forth from the graves in haste, as racing to a goal,

خَـٰشِعَةً أَبْصَـٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمُ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ (۴۴)

در حالی که چشمهایشان از شرم و وحشت به زیر افتاده، و پرده‌ای از ذلّت و خواری آنها را پوشانده است! این همان روزی است که به آنها وعده داده می‌شد!

With eyes aghast, abasement stupefying them: Such is the Day which they are promised.