سوره مبارکه ی واقعه :

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ إِذَا وَقَعَتِ ٱلْوَاقِعَةُ (۱)

هنگامی که واقعه عظیم (قیامت) واقع شود،

When the event befalleth -

لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ (۲)

هیچ کس نمی‌تواند آن را انکار کند!

There is no denying that it will befall -

خَافِضَةٌ رَّافِعَةٌ (۳)

(این واقعه) گروهی را پایین می‌آورد و گروهی را بالا می‌برد!

Abasing (some), exalting (others);

إِذَا رُجَّتِ ٱلْأَرْضُ رَجًّا (۴)

در آن هنگام که زمین بشدّت به لرزه درمی‌آید،

When the earth is shaken with a shock

وَبُسَّتِ ٱلْجِبَالُ بَسًّا (۵)

و کوه‌ها در هم کوبیده می‌شود،

And the hills are ground to powder

فَكَانَتْ هَبَآءً مُّنۢبَثًّا (۶)

و بصورت غبار پراکنده درمی‌آید،

So that they become a scattered dust,

وَكُنتُمْ أَزْوَٰجًا ثَلَـٰثَةً (۷)

و شما سه گروه خواهید بود!

And ye will be three kinds:

فَأَصْحَـٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْمَيْمَنَةِ (۸)

(نخست) سعادتمندان و خجستگان (هستند)؛ چه سعادتمندان و خجستگانی!

(First) those on the right hand; what of those on the right hand?

وَأَصْحَـٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْمَشْـَٔمَةِ (۹)

گروه دیگر شقاوتمندان و شومانند، چه شقاوتمندان و شومانی!

And (then) those on the left hand; what of those on the left hand?

وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلسَّـٰبِقُونَ (۱۰)

و (سومین گروه) پیشگامان پیشگامند،

And the foremost in the race, the foremost in the race:

أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلْمُقَرَّبُونَ (۱۱)

آنها مقرّبانند!

Those are they who will be brought nigh

فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ (۱۲)

در باغهای پرنعمت بهشت (جای دارند)!

In gardens of delight;

ثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ (۱۳)

گروه زیادی (از آنها) از امّتهای نخستینند،

A multitude of those of old

وَقَلِيلٌ مِّنَ ٱلْـَٔاخِرِينَ (۱۴)

و اندکی از امّت آخرین!

And a few of those of later time.

عَلَىٰ سُرُرٍ مَّوْضُونَةٍ (۱۵)

آنها [= مقرّبان‌] بر تختهایی که صف‌کشیده و به هم پیوسته است قراردارند،

On lined couches,

مُّتَّكِـِٔينَ عَلَيْهَا مُتَقَـٰبِلِينَ (۱۶)

در حالی که بر آن تکیه زده و رو به روی یکدیگرند!

Reclining therein face to face.

يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌ مُّخَلَّدُونَ (۱۷)

نوجوانانی جاودان (در شکوه و طراوت) پیوسته گرداگرد آنان می‌گردند،

There wait on them immortal youths

بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ (۱۸)

با قدحها و کوزه‌ها و جامهایی از نهرهای جاری بهشتی (و شراب طهور)!

With bowls and ewers and a cup from a pure spring

لَّا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ (۱۹)

امّا شرابی که از آن درد سر نمی‌گیرند و نه مست می‌شوند!

Wherefrom they get no aching of the head nor any madness,

وَفَـٰكِهَةٍ مِّمَّا يَتَخَيَّرُونَ (۲۰)

و میوه‌هایی از هر نوع که انتخاب کنند،

And fruit that they prefer

وَلَحْمِ طَيْرٍ مِّمَّا يَشْتَهُونَ (۲۱)

و گوشت پرنده از هر نوع که مایل باشند!

And flesh of fowls that they desire.

وَحُورٌ عِينٌ (۲۲)

و همسرانی از حور العین دارند،

And (there are) fair ones with wide, lovely eyes,

كَأَمْثَـٰلِ ٱللُّؤْلُؤِ ٱلْمَكْنُونِ (۲۳)

همچون مروارید در صدف پنهان!

Like unto hidden pearls,

جَزَآءًۢ بِمَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ (۲۴)

اینها پاداشی است در برابر اعمالی که انجام می‌دادند!

Reward for what they used to do.

لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا (۲۵)

در آن (باغهای بهشتی) نه لغو و بیهوده‌ای می‌شنوند نه سخنان گناه آلود؛

There hear they no vain speaking nor recrimination

إِلَّا قِيلًا سَلَـٰمًا سَلَـٰمًا (۲۶)

تنها چیزی که می‌شنوند «سلام» است «سلام»!

(Naught) but the saying: Peace, (and again) Peace.

وَأَصْحَـٰبُ ٱلْيَمِينِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلْيَمِينِ (۲۷)

و اصحاب یمین و خجستگان، چه اصحاب یمین و خجستگانی!

And those on the right hand; what of those on the right hand?

فِى سِدْرٍ مَّخْضُودٍ (۲۸)

آنها در سایه درختان «سِدر» بی‌خار قرار دارند،

Among thornless lote-trees

وَطَلْحٍ مَّنضُودٍ (۲۹)

و در سایه درخت «طلح» پربرگ [= درختی خوشرنگ و خوشبو]،

And clustered plantains,

وَظِلٍّ مَّمْدُودٍ (۳۰)

و سایه کشیده و گسترده،

And spreading shade,

وَمَآءٍ مَّسْكُوبٍ (۳۱)

و در کنار آبشارها،

And water gushing,

وَفَـٰكِهَةٍ كَثِيرَةٍ (۳۲)

و میوه‌های فراوان،

And fruit in plenty

لَّا مَقْطُوعَةٍ وَلَا مَمْنُوعَةٍ (۳۳)

که هرگز قطع و ممنوع نمی‌شود،

Neither out of reach nor yet forbidden,

وَفُرُشٍ مَّرْفُوعَةٍ (۳۴)

و همسرانی بلندمرتبه!

And raised couches;

إِنَّآ أَنشَأْنَـٰهُنَّ إِنشَآءً (۳۵)

ما آنها را آفرینش نوینی بخشیدیم،

Lo! We have created them a (new) creation

فَجَعَلْنَـٰهُنَّ أَبْكَارًا (۳۶)

و همه را دوشیزه قرار دادیم،

And made them virgins,

عُرُبًا أَتْرَابًا (۳۷)

زنانی که تنها به همسرشان عشق می‌ورزند و خوش زبان و فصیح و هم سن و سالند!

Lovers, friends,

لِّأَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ (۳۸)

اینها همه برای اصحاب یمین است،

For those on the right hand;

ثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ (۳۹)

که گروهی از امّتهای نخستینند،

A multitude of those of old

وَثُلَّةٌ مِّنَ ٱلْـَٔاخِرِينَ (۴۰)

و گروهی از امّتهای آخرین!

And a multitude of those of later time.

وَأَصْحَـٰبُ ٱلشِّمَالِ مَآ أَصْحَـٰبُ ٱلشِّمَالِ (۴۱)

و اصحاب شمال، چه اصحاب شمالی (که نامه اعمالشان به نشانه جرمشان به دست چپ آنها داده می‌شود)!

And those on the left hand: What of those on the left hand?

فِى سَمُومٍ وَحَمِيمٍ (۴۲)

آنها در میان بادهای کشنده و آب سوزان قرار دارند،

In scorching wind and scalding water

وَظِلٍّ مِّن يَحْمُومٍ (۴۳)

و در سایه دودهای متراکم و آتشزا!

And shadow of black smoke,

لَّا بَارِدٍ وَلَا كَرِيمٍ (۴۴)

سایه‌ای که نه خنک است و نه آرامبخش!

Neither cool nor refreshing.

إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُتْرَفِينَ (۴۵)

آنها پیش از این (در عالم دنیا) مست و مغرور نعمت بودند،

Lo! heretofore they were effete with luxury

وَكَانُوا۟ يُصِرُّونَ عَلَى ٱلْحِنثِ ٱلْعَظِيمِ (۴۶)

و بر گناهان بزرگ اصرار می‌ورزیدند،

And used to persist in the awful sin.

وَكَانُوا۟ يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (۴۷)

و می‌گفتند: «هنگامی که ما مُردیم و خاک و استخوان شدیم، آیا برانگیخته خواهیم شد؟!

And they used to say: When we are dead and have become dust and bones, shall we then, forsooth, be raised again,

أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ (۴۸)

یا نیاکان نخستین ما (برانگیخته می‌شوند)؟!»

And also our forefathers?

قُلْ إِنَّ ٱلْأَوَّلِينَ وَٱلْـَٔاخِرِينَ (۴۹)

بگو: «اوّلین و آخرین،

Say (unto them, O Muhammad): Lo! those of old and those of later time

لَمَجْمُوعُونَ إِلَىٰ مِيقَـٰتِ يَوْمٍ مَّعْلُومٍ (۵۰)

همگی در موعد روز معیّنی گردآوری می‌شوند،

Will all be brought together to the tryst of an appointed day.

ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا ٱلضَّآلُّونَ ٱلْمُكَذِّبُونَ (۵۱)

سپس شما ای گمراهان تکذیب‌کننده!

Then lo! ye, the erring, the deniers,

لَـَٔاكِلُونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّومٍ (۵۲)

قطعاً از درخت زقّوم می‌خورید،

Ye verily will eat of a tree called Zaqqum

فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ (۵۳)

و شکمها را از آن پر می‌کنید،

And will fill your bellies therewith;

فَشَـٰرِبُونَ عَلَيْهِ مِنَ ٱلْحَمِيمِ (۵۴)

و روی آن از آب سوزان می‌نوشید،

And thereon ye will drink of boiling water,

فَشَـٰرِبُونَ شُرْبَ ٱلْهِيمِ (۵۵)

و همچون شتران مبتلا به بیماری عطش، از آن می‌آشامید!

Drinking even as the camel drinketh.

هَـٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ ٱلدِّينِ (۵۶)

این است وسیله پذیرایی از آنها در قیامت!

This will be their welcome on the Day of Judgment.

نَحْنُ خَلَقْنَـٰكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ (۵۷)

» ما شما را آفریدیم؛ پس چرا (آفرینش مجدّد را) تصدیق نمی‌کنید؟!

We created you. Will ye then admit the truth?

أَفَرَءَيْتُم مَّا تُمْنُونَ (۵۸)

آیا از نطفه‌ای که در رحم می‌ریزید آگاهید؟!

Have ye seen that which ye emit?

ءَأَنتُمْ تَخْلُقُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلْخَـٰلِقُونَ (۵۹)

آیا شما آن را (در دوران جنینی) آفرینش (پی در پی) می‌دهید یا ما آفریدگاریم؟!

Do ye create it or are We the Creator?

نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ ٱلْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ (۶۰)

ما در میان شما مرگ را مقدّر ساختیم؛ و هرگز کسی بر ما پیشی نمی‌گیرد!

We mete out death among you, and We are not to be outrun,

عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ أَمْثَـٰلَكُمْ وَنُنشِئَكُمْ فِى مَا لَا تَعْلَمُونَ (۶۱)

تا گروهی را به جای گروه دیگری بیاوریم و شما را در جهانی که نمی‌دانید آفرینش تازه‌ای بخشیم!

That We may transfigure you and make you what ye know not.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُولَىٰ فَلَوْلَا تَذَكَّرُونَ (۶۲)

شما عالم نخستین را دانستید؛ چگونه متذکّر نمی‌شوید (که جهانی بعد از آن است)؟!

And verily ye know the first creation. Why, then, do ye not reflect?

أَفَرَءَيْتُم مَّا تَحْرُثُونَ (۶۳)

آیا هیچ درباره آنچه کشت می‌کنید اندیشیده‌اید؟!

Have ye seen that which ye cultivate?

ءَأَنتُمْ تَزْرَعُونَهُۥٓ أَمْ نَحْنُ ٱلزَّٰرِعُونَ (۶۴)

آیا شما آن را می‌رویانید یا ما می‌رویانیم؟!

Is it ye who foster it, or are We the Fosterer?

لَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَـٰهُ حُطَـٰمًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ (۶۵)

هرگاه بخواهیم آن را مبدّل به کاه در هم کوبیده می‌کنیم که تعجّب کنید!

If We willed, We verily could make it chaff, then would ye cease not to exclaim:

إِنَّا لَمُغْرَمُونَ (۶۶)

(بگونه‌ای که بگویید:) براستی ما زیان کرده‌ایم،

Lo! we are laden with debt!

بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ (۶۷)

بلکه ما بکلّی محرومیم!

Nay, but we are deprived!

أَفَرَءَيْتُمُ ٱلْمَآءَ ٱلَّذِى تَشْرَبُونَ (۶۸)

آیا به آبی که می‌نوشید اندیشیده‌اید؟!

Have ye observed the water which ye drink?

ءَأَنتُمْ أَنزَلْتُمُوهُ مِنَ ٱلْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنزِلُونَ (۶۹)

آیا شما آن را از ابر نازل کرده‌اید یا ما نازل می‌کنیم؟!

Is it ye who shed it from the raincloud, or are We the Shedder?

لَوْ نَشَآءُ جَعَلْنَـٰهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُونَ (۷۰)

هرگاه بخواهیم، این آب گوارا را تلخ و شور قرار می‌دهیم؛ پس چرا شکر نمی‌کنید؟!

If We willed We verily could make it bitter. Why then, give ye not thanks?

أَفَرَءَيْتُمُ ٱلنَّارَ ٱلَّتِى تُورُونَ (۷۱)

آیا درباره آتشی که می‌افروزید فکر کرده‌اید؟!

Have ye observed the fire which ye strike out;

ءَأَنتُمْ أَنشَأْتُمْ شَجَرَتَهَآ أَمْ نَحْنُ ٱلْمُنشِـُٔونَ (۷۲)

آیا شما درخت آن را آفریده‌اید یا ما آفریده‌ایم؟!

Was it ye who made the tree thereof to grow, or were We the grower?

نَحْنُ جَعَلْنَـٰهَا تَذْكِرَةً وَمَتَـٰعًا لِّلْمُقْوِينَ (۷۳)

ما آن را وسیله یادآوری (برای همگان) و وسیله زندگی برای مسافران قرار داده‌ایم!

We, even We, appointed it a memorial and a comfort for the dwellers in the wilderness.

فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ (۷۴)

حال که چنین است به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن (و او را پاک و منزّه بشمار)!

Therefor (O Muhammad), praise the name of thy Lord, the Tremendous.

فَلَآ أُقْسِمُ بِمَوَٰقِعِ ٱلنُّجُومِ (۷۵)

سوگند به جایگاه ستارگان (و محل طلوع و غروب آنها)!

Nay, I swear by the places of the stars -

وَإِنَّهُۥ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ (۷۶)

و این سوگندی است بسیار بزرگ، اگر بدانید!

And lo! that verily is a tremendous oath, if ye but knew -

إِنَّهُۥ لَقُرْءَانٌ كَرِيمٌ (۷۷)

که آن، قرآن کریمی است،

That (this) is indeed a noble Qur'an

فِى كِتَـٰبٍ مَّكْنُونٍ (۷۸)

که در کتاب محفوظی جای دارد،

In a Book kept hidden

لَّا يَمَسُّهُۥٓ إِلَّا ٱلْمُطَهَّرُونَ (۷۹)

و جز پاکان نمی‌توانند به آن دست زنند [= دست یابند].

Which none toucheth save the purified,

تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ (۸۰)

آن از سوی پروردگار عالمیان نازل شده؛

A revelation from the Lord of the Worlds.

أَفَبِهَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَنتُم مُّدْهِنُونَ (۸۱)

آیا این سخن را [= این قرآن را با اوصافی که گفته شد] سست و کوچک می‌شمرید،

Is it this Statement that ye scorn,

وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ (۸۲)

و به جای شکر روزیهایی که به شما داده شده آن را تکذیب می‌کنید؟!

And make denial thereof your livelihood?

فَلَوْلَآ إِذَا بَلَغَتِ ٱلْحُلْقُومَ (۸۳)

پس چرا هنگامی که جان به گلوگاه می‌رسد (توانایی بازگرداندن آن را ندارید)؟!

Why, then, when (the soul) cometh up to the throat (of the dying)

وَأَنتُمْ حِينَئِذٍ تَنظُرُونَ (۸۴)

و شما در این حال نظاره می‌کنید (و کاری از دستتان ساخته نیست)؛

And ye are at that moment looking

وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنكُمْ وَلَـٰكِن لَّا تُبْصِرُونَ (۸۵)

و ما از شما به او نزدیکتریم ولی نمی‌بینید!

- And We are nearer unto him than ye are, but ye see not -

فَلَوْلَآ إِن كُنتُمْ غَيْرَ مَدِينِينَ (۸۶)

اگر هرگز در برابر اعمالتان جزا داده نمی‌شوید،

Why then, if ye are not in bondage (unto Us),

تَرْجِعُونَهَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ (۸۷)

پس آن (روح) را بازگردانید اگر راست می‌گویید!

Do ye not force it back, if ye are truthful?

فَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُقَرَّبِينَ (۸۸)

پس اگر او از مقرّبان باشد،

Thus if he is of those brought nigh,

فَرَوْحٌ وَرَيْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِيمٍ (۸۹)

در رَوح و ریحان و بهشت پرنعمت است!

Then breath of life, and plenty, and a Garden of delight.

وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ (۹۰)

امّا اگر از اصحاب یمین باشد،

And if he is of those on the right hand,

فَسَلَـٰمٌ لَّكَ مِنْ أَصْحَـٰبِ ٱلْيَمِينِ (۹۱)

(به او گفته می‌شود:) سلام بر تو از سوی دوستانت که از اصحاب یمینند!

Then (the greeting) "Peace be unto thee" from those on the right hand.

وَأَمَّآ إِن كَانَ مِنَ ٱلْمُكَذِّبِينَ ٱلضَّآلِّينَ (۹۲)

امّا اگر او از تکذیب‌کنندگان گمراه باشد،

But if he is of the rejecters, the erring,

فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِيمٍ (۹۳)

با آب جوشان دوزخ از او پذیرایی می‌شوید!

Then the welcome will be boiling water

وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ (۹۴)

و سرنوشت او ورود در آتش جهنّم است،

And roasting at hell-fire.

إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ حَقُّ ٱلْيَقِينِ (۹۵)

این مطلب حقّ و یقین است!

Lo! this is certain truth.

فَسَبِّحْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلْعَظِيمِ (۹۶)

پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن (و او را منزّه بشمار)!

Therefor (O Muhammad) praise the name of thy Lord, the Tremendous.