سوره مبارکه ی حجر :

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ الٓر ۚ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ وَقُرْءَانٍ مُّبِينٍ (۱)

الر، این آیات کتاب، و قرآن مبین است.

Alif. Lam. Ra. These are verses of the Scripture and a plain Reading.

رُّبَمَا يَوَدُّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ لَوْ كَانُوا۟ مُسْلِمِينَ (۲)

کافران (هنگامی که آثار شوم اعمال خود را ببینند،) چه بسا آرزو می‌کنند که ای کاش مسلمان بودند!

It may be that those who disbelieve wish ardently that they were Muslims.

ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا۟ وَيَتَمَتَّعُوا۟ وَيُلْهِهِمُ ٱلْأَمَلُ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ (۳)

بگذار آنها بخورند، و بهره گیرند، و آرزوها آنان را غافل سازد؛ ولی بزودی خواهند فهمید!

Let them eat and enjoy life, and let (false) hope beguile them. They will come to know!

وَمَآ أَهْلَكْنَا مِن قَرْيَةٍ إِلَّا وَلَهَا كِتَابٌ مَّعْلُومٌ (۴)

ما اهل هیچ شهر و دیاری را هلاک نکردیم مگر اینکه اجل معیّن (و زمان تغییر ناپذیری) داشتند!

And We destroyed no township but there was a known decree for it.

مَّا تَسْبِقُ مِنْ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسْتَـْٔخِرُونَ (۵)

هیچ گروهی از اجل خود پیشی نمی‌گیرد؛ و از آن عقب نخواهد افتاد!

No nation can outstrip its term nor can they lag behind.

وَقَالُوا۟ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِى نُزِّلَ عَلَيْهِ ٱلذِّكْرُ إِنَّكَ لَمَجْنُونٌ (۶)

و گفتند: «ای کسی که «ذکر» [= قرآن‌] بر او نازل شده، مسلماً تو دیوانه‌ای!

And they say: O thou unto whom the Reminder is revealed, lo! thou art indeed a madman!

لَّوْ مَا تَأْتِينَا بِٱلْمَلَـٰٓئِكَةِ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّـٰدِقِينَ (۷)

اگر راست می‌گویی، چرا فرشتگان را نزد ما نمی‌زوری؟!»

Why bringest thou not angels unto us, if thou art of the truthful?

مَا نُنَزِّلُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَمَا كَانُوٓا۟ إِذًا مُّنظَرِينَ (۸)

(امّا اینها باید بدانند) ما فرشتگان را، جز بحق، نازل نمی‌کنیم،؛ و هرگاه نازل شوند، دیگر به اینها مهلت داده نمی‌شود (؛ و در صورت انکار، به عذاب الهی نابود می‌گردند)!

We send not down the angels save with the Fact, and in that case (the disbelievers) would not be tolerated.

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَـٰفِظُونَ (۹)

ما قرآن را نازل کردیم؛ و ما بطور قطع نگهدار آنیم!

Lo! We, even We, reveal the Reminder, and lo! We verily are its Guardian.

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِى شِيَعِ ٱلْأَوَّلِينَ (۱۰)

ما پیش از تو (نیز) پیامبرانی در میان امّتهای نخستین فرستادیم.

We verily sent (messengers) before thee among the factions of the men of old.

وَمَا يَأْتِيهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ (۱۱)

هیچ پیامبری به سراغ آنها نمی‌آمد مگر اینکه او را مسخره می‌کردند.

And never came there unto them a messenger but they did mock him.

كَذَٰلِكَ نَسْلُكُهُۥ فِى قُلُوبِ ٱلْمُجْرِمِينَ (۱۲)

ما اینچنین (و از هر طریق ممکن) قرآن را به درون دلهای مجرمان راه می‌دهیم!

Thus do We make it traverse the hearts of the guilty:

لَا يُؤْمِنُونَ بِهِۦ ۖ وَقَدْ خَلَتْ سُنَّةُ ٱلْأَوَّلِينَ (۱۳)

(اما با این حال،) آنها به آن ایمان نمی‌آورند؛ روش اقوام پیشین نیز چنین بود!

They believe not therein, though the example of the men of old hath gone before.

وَلَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِم بَابًا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَظَلُّوا۟ فِيهِ يَعْرُجُونَ (۱۴)

و اگر دری از آسمان به روی آنان بگشاییم، و آنها پیوسته در آن بالا روند...

And even if We opened unto them a gate of heaven and they kept mounting through it,

لَقَالُوٓا۟ إِنَّمَا سُكِّرَتْ أَبْصَـٰرُنَا بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَّسْحُورُونَ (۱۵)

باز می‌گویند: «ما را چشم‌بندی کرده‌اند؛ بلکه ما (سر تا پا) سحر شده‌ایم!»

They would say: Our sight is wrong - nay, but we are folk bewitched.

وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِى ٱلسَّمَآءِ بُرُوجًا وَزَيَّنَّـٰهَا لِلنَّـٰظِرِينَ (۱۶)

ما در آسمان برجهایی قرار دادیم؛ و آن را برای بینندگان آراستیم.

And verily in the heaven we have set mansions of the stars, and We have beautified it for beholders.

وَحَفِظْنَـٰهَا مِن كُلِّ شَيْطَـٰنٍ رَّجِيمٍ (۱۷)

و آن را از هر شیطان رانده شده‌ای حفظ کردیم؛

And We have guarded it from every outcast devil,

إِلَّا مَنِ ٱسْتَرَقَ ٱلسَّمْعَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌ مُّبِينٌ (۱۸)

مگر آن کس که استراق سمع کند (و دزدانه گوش فرا دهد) که «شهاب مبین» او را تعقیب می‌کند (و می‌راند)

Save him who stealeth the hearing, and them doth a clear flame pursue.

وَٱلْأَرْضَ مَدَدْنَـٰهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَٰسِىَ وَأَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ شَىْءٍ مَّوْزُونٍ (۱۹)

و زمین را گستردیم؛ و در آن کوه‌های ثابتی افکندیم؛ و از هر گیاه موزون، در آن رویاندیم؛

And the earth have We spread out, and placed therein firm hills, and caused each seemly thing to grow therein.

وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَـٰيِشَ وَمَن لَّسْتُمْ لَهُۥ بِرَٰزِقِينَ (۲۰)

و برای شما انواع وسایل زندگی در آن قرار دادیم؛ همچنین برای کسانی که شما نمی‌توانید به آنها روزی دهید!

And we have given unto you livelihoods therein, and unto those for whom ye provide not.

وَإِن مِّن شَىْءٍ إِلَّا عِندَنَا خَزَآئِنُهُۥ وَمَا نُنَزِّلُهُۥٓ إِلَّا بِقَدَرٍ مَّعْلُومٍ (۲۱)

و خزائن همه چیز، تنها نزد ماست؛ ولی ما جز به اندازه معیّن آن را نازل نمی‌کنیم!

And there is not a thing but with Us are the stores thereof. And we send it not down save in appointed measure.

وَأَرْسَلْنَا ٱلرِّيَـٰحَ لَوَٰقِحَ فَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَسْقَيْنَـٰكُمُوهُ وَمَآ أَنتُمْ لَهُۥ بِخَـٰزِنِينَ (۲۲)

ما بادها را برای بارور ساختن (ابرها و گیاهان) فرستادیم؛ و از آسمان آبی نازل کردیم، و شما را با آن سیراب ساختیم؛ در حالی که شما توانایی حفظ و نگهداری آن را نداشتید!

And We send the winds fertilising, and cause water to descend from the sky, and give it you to drink. It is not ye who are the holders of the store thereof.

وَإِنَّا لَنَحْنُ نُحْىِۦ وَنُمِيتُ وَنَحْنُ ٱلْوَٰرِثُونَ (۲۳)

ماییم که زنده می‌کنیم و می‌میرانیم؛ و ماییم وارث (همه جهان)!

Lo! and it is We, even We, Who quicken and give death, and We are the Inheritor.

وَلَقَدْ عَلِمْنَا ٱلْمُسْتَقْدِمِينَ مِنكُمْ وَلَقَدْ عَلِمْنَا ٱلْمُسْتَـْٔخِرِينَ (۲۴)

ما، هم پیشینیان شما را دانستیم؛ و هم متأخّران را!

And verily We know the eager among you and verily We know the laggards.

وَإِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَحْشُرُهُمْ ۚ إِنَّهُۥ حَكِيمٌ عَلِيمٌ (۲۵)

پروردگار تو، قطعاً آنها را (در قیامت) جمع و محشور می‌کند؛ چرا که او حکیم و داناست!

Lo! thy Lord will gather them together. Lo! He is Wise, Aware.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِن صَلْصَـٰلٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ (۲۶)

ما انسان را از گِل خشکیده‌ای (همچون سفال) که از گِل بد بوی (تیره رنگی) گرفته شده بود آفریدیم!

Verily We created man of potter's clay of black mud altered,

وَٱلْجَآنَّ خَلَقْنَـٰهُ مِن قَبْلُ مِن نَّارِ ٱلسَّمُومِ (۲۷)

و جن را پیش از آن، از آتش گرم و سوزان خلق کردیم!

And the jinn did We create aforetime of essential fire.

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ إِنِّى خَـٰلِقٌۢ بَشَرًا مِّن صَلْصَـٰلٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ (۲۸)

و (به خاطر بیاور) هنگامی که پروردگارت به فرشتگان گفت: «من بشری را از گل خشکیده‌ای که از گل بدبویی گرفته شده، می‌آفرینم.

And (remember) when thy Lord said unto the angels: Lo! I am creating a mortal out of potter's clay of black mud altered,

فَإِذَا سَوَّيْتُهُۥ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِى فَقَعُوا۟ لَهُۥ سَـٰجِدِينَ (۲۹)

هنگامی که کار آن را به پایان رساندم، و در او از روح خود (یک روح شایسته و بزرگ) دمیدم، همگی برای او سجده کنید!»

So, when I have made him and have breathed into him of My Spirit, do ye fall down, prostrating yourselves unto him.

فَسَجَدَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ (۳۰)

همه فرشتگان، بی استثنا، سجده کردند...

So the angels fell prostrate, all of them together

إِلَّآ إِبْلِيسَ أَبَىٰٓ أَن يَكُونَ مَعَ ٱلسَّـٰجِدِينَ (۳۱)

جز ابلیس، که ابا کرد از اینکه با سجده‌کنندگان باشد.

Save Iblis. He refused to be among the prostrate.

قَالَ يَـٰٓإِبْلِيسُ مَا لَكَ أَلَّا تَكُونَ مَعَ ٱلسَّـٰجِدِينَ (۳۲)

(خداوند) فرمود: «ای ابلیس! چرا با سجده‌کنندگان نیستی؟!»

He said: O Iblis! What aileth thee that thou art not among the prostrate?

قَالَ لَمْ أَكُن لِّأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُۥ مِن صَلْصَـٰلٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ (۳۳)

گفت: «من هرگز برای بشری که او را از گل خشکیده‌ای که از گل بدبویی گرفته شده است آفریده‌ای، سجده نخواهم کرد!»

He said: I am not one to prostrate myself unto a mortal whom Thou hast created out of potter's clay of black mud altered!

قَالَ فَٱخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ (۳۴)

فرمود: «از صف آنها [= فرشتگان‌] بیرون رو، که رانده‌شده‌ای (از درگاه ما!).

He said: Then go thou forth from hence, for lo! thou art outcast.

وَإِنَّ عَلَيْكَ ٱللَّعْنَةَ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلدِّينِ (۳۵)

و لعنت (و دوری از رحمت حق) تا روز قیامت بر تو خواهد بود!»

And lo! the curse shall be upon thee till the Day of Judgment.

قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِىٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ (۳۶)

گفت: «پروردگارا! مرا تا روز رستاخیز مهلت ده (و زنده بگذار!)»

He said: My Lord! Reprieve me till the day when they are raised.

قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ ٱلْمُنظَرِينَ (۳۷)

فرمود: «تو از مهلت یافتگانی!

He said: Then lo! thou art of those reprieved

إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْوَقْتِ ٱلْمَعْلُومِ (۳۸)

(امّا نه تا روز رستاخیز، بلکه) تا روز وقت معیّنی.»

Till the Day of appointed time.

قَالَ رَبِّ بِمَآ أَغْوَيْتَنِى لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ (۳۹)

گفت: «پروردگارا! چون مرا گمراه ساختی، من (نعمتهای مادّی را) در زمین در نظر آنها زینت می‌دهم، و همگی را گمراه خواهم ساخت،

He said: My Lord! Because Thou hast sent me astray, I verily shall adorn the path of error for them in the earth, and shall mislead them every one,

إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ ٱلْمُخْلَصِينَ (۴۰)

مگر بندگان مخلصت را.»

Save such of them as are Thy perfectly devoted slaves.

قَالَ هَـٰذَا صِرَٰطٌ عَلَىَّ مُسْتَقِيمٌ (۴۱)

فرمود: «این راه مستقیمی است که بر عهده من است (و سنّت همیشگیم)...

He said: This is a right course incumbent upon Me:

إِنَّ عِبَادِى لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطَـٰنٌ إِلَّا مَنِ ٱتَّبَعَكَ مِنَ ٱلْغَاوِينَ (۴۲)

که بر بندگانم تسلّط نخواهی یافت؛ مگر گمراهانی که از تو پیروی می‌کنند؛

Lo! as for My slaves, thou hast no power over any of them save such of the froward as follow thee,

وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِينَ (۴۳)

و دوزخ، میعادگاه همه آنهاست!

And lo! for all such, hell will be the promised place.

لَهَا سَبْعَةُ أَبْوَٰبٍ لِّكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ (۴۴)

هفت در دارد؛ و برای هر دری، گروه معیّنی از آنها تقسیم شده‌اند!

It hath seven gates, and each gate hath an appointed portion.

إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ (۴۵)

به یقین، پرهیزگاران در باغها (ی سرسبز بهشت) و در کنار چشمه‌ها هستند.

Lo! those who ward off (evil) are among gardens and watersprings.

ٱدْخُلُوهَا بِسَلَـٰمٍ ءَامِنِينَ (۴۶)

(فرشتگان به آنها می‌گویند:) داخل این باغها شوید با سلامت و امنیّت!

(And it is said unto them): Enter them in peace, secure.

وَنَزَعْنَا مَا فِى صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ إِخْوَٰنًا عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ (۴۷)

هر گونه غلِّ [= حسد و کینه و دشمنی‌] را از سینه آنها برمی‌کنیم (و روحشان را پاک می‌سازیم)؛ در حالی که همه برابرند، و بر تختها روبه‌روی یکدیگر قرار دارند.

And We remove whatever rancour may be in their breasts. As brethren, face to face, (they rest) on couches raised.

لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُم مِّنْهَا بِمُخْرَجِينَ (۴۸)

هیچ خستگی و تعبی در آنجا به آنها نمی‌رسد، و هیچ گاه از آن اخراج نمی‌گردند!

Toil cometh not unto them there, nor will they be expelled from thence.

نَبِّئْ عِبَادِىٓ أَنِّىٓ أَنَا ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ (۴۹)

بندگانم را آگاه کن که من بخشنده مهربانم!

Announce, (O Muhammad) unto My slaves that verily I am the Forgiving, the Merciful,

وَأَنَّ عَذَابِى هُوَ ٱلْعَذَابُ ٱلْأَلِيمُ (۵۰)

و (اینکه) عذاب و کیفر من، همان عذاب دردناک است!

And that My doom is the dolorous doom.

وَنَبِّئْهُمْ عَن ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ (۵۱)

و به آنها از مهمانهای ابراهیم خبر ده!

And tell them of Abraham's guests,

إِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَـٰمًا قَالَ إِنَّا مِنكُمْ وَجِلُونَ (۵۲)

هنگامی که بر او وارد شدند و سلام کردند؛ (ابراهیم) گفت: «ما از شما بیمناکیم!»

(How) when they came in unto him, and said: Peace. He said: Lo! we are afraid of you.

قَالُوا۟ لَا تَوْجَلْ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَـٰمٍ عَلِيمٍ (۵۳)

گفتند: «نترس، ما تو را به پسری دانا بشارت می‌دهیم!»

They said: Be not afraid! Lo! we bring thee good tidings of a boy possessing wisdom.

قَالَ أَبَشَّرْتُمُونِى عَلَىٰٓ أَن مَّسَّنِىَ ٱلْكِبَرُ فَبِمَ تُبَشِّرُونَ (۵۴)

گفت: «آیا به من (چنین) بشارت می‌دهید با اینکه پیر شده‌ام؟! به چه چیز بشارت می‌دهید؟!»

He said: Bring ye me good tidings (of a son) when old age hath overtaken me? Of what then can ye bring good tidings?

قَالُوا۟ بَشَّرْنَـٰكَ بِٱلْحَقِّ فَلَا تَكُن مِّنَ ٱلْقَـٰنِطِينَ (۵۵)

گفتند: «تو را به حق بشارت دادیم؛ از مأیوسان مباش!»

They said: We bring thee good tidings in truth. So be not thou of the despairing.

قَالَ وَمَن يَقْنَطُ مِن رَّحْمَةِ رَبِّهِۦٓ إِلَّا ٱلضَّآلُّونَ (۵۶)

گفت: «جز گمراهان، چه کسی از رحمت پروردگارش مأیوس می‌شود؟!»

He said: And who despaireth of the mercy of his Lord save those who are astray?

قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ (۵۷)

(سپس) گفت: «مأموریت شما چیست ای فرستادگان خدا؟»

He said: And afterward what is your business, O ye messengers (of Allah)?

قَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ (۵۸)

گفتند: «ما به سوی قومی گنهکار مأموریت یافته‌ایم (تا آنها را هلاک کنیم)!

They said: We have been sent unto a guilty folk,

إِلَّآ ءَالَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ (۵۹)

مگر خاندان لوط، که همگی آنها را نجات خواهیم داد...

(All) save the family of Lot. Them we shall deliver every one,

إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ قَدَّرْنَآ ۙ إِنَّهَا لَمِنَ ٱلْغَـٰبِرِينَ (۶۰)

بجز همسرش، که مقدّر داشتیم از بازماندگان (در شهر، و هلاک‌شوندگان) باشد!»

Except his wife, of whom We had decreed that she should be of those who stay behind.

فَلَمَّا جَآءَ ءَالَ لُوطٍ ٱلْمُرْسَلُونَ (۶۱)

هنگامی که فرستادگان (خدا) به سراغ خاندان لوط آمدند...

And when the messengers came unto the family of Lot,

قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ (۶۲)

(لوط) گفت: «شما گروه ناشناسی هستید!»

He said: Lo! ye are folk unknown (to me).

قَالُوا۟ بَلْ جِئْنَـٰكَ بِمَا كَانُوا۟ فِيهِ يَمْتَرُونَ (۶۳)

گفتند: «ما همان چیزی را برای تو آورده‌ایم که آنها [= کافران‌] در آن تردید داشتند (آری، ما مأمور عذابیم)!

They said: Nay, but we bring thee that concerning which they keep disputing,

وَأَتَيْنَـٰكَ بِٱلْحَقِّ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ (۶۴)

ما واقعیّت مسلّمی را برای تو آورده‌ایم؛ و راست می‌گوییم!

And bring thee the Truth, and lo! we are truth-tellers.

فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِّنَ ٱلَّيْلِ وَٱتَّبِعْ أَدْبَـٰرَهُمْ وَلَا يَلْتَفِتْ مِنكُمْ أَحَدٌ وَٱمْضُوا۟ حَيْثُ تُؤْمَرُونَ (۶۵)

پس، خانواده‌ات را در اواخر شب با خود بردار، و از اینجا ببر؛ و خودت به دنبال آنها حرکت کن؛ و کسی از شما به پشت سر خویش ننگرد؛ به همانجا که مأمور هستید بروید!»

So travel with thy household in a portion of the night, and follow thou their backs. Let none of you turn round, but go whither ye are commanded.

وَقَضَيْنَآ إِلَيْهِ ذَٰلِكَ ٱلْأَمْرَ أَنَّ دَابِرَ هَـٰٓؤُلَآءِ مَقْطُوعٌ مُّصْبِحِينَ (۶۶)

و ما به لوط این موضوع را وحی فرستادیم که صبحگاهان، همه آنها ریشه‌کن خواهند شد.

And We made plain the case to him, that the root of them (who did wrong) was to be cut at early morn.

وَجَآءَ أَهْلُ ٱلْمَدِينَةِ يَسْتَبْشِرُونَ (۶۷)

(از سوی دیگر،) اهل شهر (از ورود میهمانان با خبر شدند، و بطرف خانه لوط) آمدند در حالی که شادمان بودند.

And the people of the city came, rejoicing at the news (of new arrivals).

قَالَ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ ضَيْفِى فَلَا تَفْضَحُونِ (۶۸)

(لوط) گفت: «اینها میهمانان منند؛ آبروی مرا نریزید!

He said: Lo! they are my guests. Affront me not!

وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَلَا تُخْزُونِ (۶۹)

و از خدا بترسید، و مرا شرمنده نسازید!»

And keep your duty to Allah, and shame me not!

قَالُوٓا۟ أَوَلَمْ نَنْهَكَ عَنِ ٱلْعَـٰلَمِينَ (۷۰)

گفتند: «مگر ما تو را از جهانیان نهی نکردیم (و نگفتیم کسی را به میهمانی نپذیر؟!»

They said; Have we not forbidden you from (entertaining) anyone?

قَالَ هَـٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِىٓ إِن كُنتُمْ فَـٰعِلِينَ (۷۱)

گفت: «دختران من حاضرند، اگر می‌خواهید کار صحیحی انجام دهید (با آنها ازدواج کنید، و از گناه و آلودگی بپرهیزید!)»

He said: Here are my daughters, if ye must be doing (so).

لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِى سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ (۷۲)

به جان تو سوگند، اینها در مستی خود سرگردانند (و عقل و شعور خود را از دست داده‌اند)!

By thy life (O Muhammad) they moved blindly in the frenzy of approaching death.

فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ (۷۳)

سرانجام، هنگام طلوع آفتاب، صیحه (مرگبار -بصورت صاعقه یا زمین‌لرزه-) آنها را فراگرفت!

Then the (Awful) Cry overtook them at the sunrise.

فَجَعَلْنَا عَـٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّن سِجِّيلٍ (۷۴)

سپس (شهر و آبادی آنها را زیر و رو کردیم؛) بالای آن را پایین قرار دادیم؛ و بارانی از سنگ بر آنها فرو ریختیم!

And We utterly confounded them, and We rained upon them stones of heated clay.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِينَ (۷۵)

در این (سرگذشت عبرت‌انگیز)، نشانه‌هایی است برای هوشیاران!

Lo! therein verily are portents for those who read the signs.

وَإِنَّهَا لَبِسَبِيلٍ مُّقِيمٍ (۷۶)

و ویرانه‌های سرزمین آنها، بر سر راه (کاروانها)، همواره ثابت و برقرار است؛

And lo! it is upon a road still uneffaced.

إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةً لِّلْمُؤْمِنِينَ (۷۷)

در این، نشانه‌ای است برای مؤمنان!

Lo! therein is indeed a portent for believers.

وَإِن كَانَ أَصْحَـٰبُ ٱلْأَيْكَةِ لَظَـٰلِمِينَ (۷۸)

«اصحاب الأیکه» [= صاحبان سرزمینهای پردرخت = قوم شعیب‌] مسلماً قوم ستمگری بودند!

And the dwellers in the wood indeed were evil-doers.

فَٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ وَإِنَّهُمَا لَبِإِمَامٍ مُّبِينٍ (۷۹)

ما از آنها انتقام گرفتیم؛ و (شهرهای ویران شده) این دو [= قوم لوط و اصحاب الأیکه‌] بر سر راه (شما در سفرهای شام)، آشکار است!

So we took vengeance on them; and lo! they both are on a high-road plain to see.

وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَـٰبُ ٱلْحِجْرِ ٱلْمُرْسَلِينَ (۸۰)

و «اصحاب حجر» [= قوم ثمود] پیامبران را تکذیب کردند!

And the dwellers in Al-Hijr denied (Our) messengers.

وَءَاتَيْنَـٰهُمْ ءَايَـٰتِنَا فَكَانُوا۟ عَنْهَا مُعْرِضِينَ (۸۱)

ما آیات خود را به آنان دادیم؛ ولی آنها از آن روی گرداندند!

And we gave them Our revelations, but they were averse to them.

وَكَانُوا۟ يَنْحِتُونَ مِنَ ٱلْجِبَالِ بُيُوتًا ءَامِنِينَ (۸۲)

آنها خانه‌های امن در دل کوه‌ها می‌تراشیدند.

And they used to hew out dwellings from the hills, (wherein they dwelt) secure.

فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ (۸۳)

امّا سرانجام صیحه (مرگبار)، صبحگاهان آنان را فرا گرفت؛

But the (Awful) Cry overtook them at the morning hour,

فَمَآ أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ (۸۴)

و آنچه را به دست آورده بودند، آنها را از عذاب الهی نجات نداد!

And that which they were wont to count as gain availed them not.

وَمَا خَلَقْنَا ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ إِلَّا بِٱلْحَقِّ ۗ وَإِنَّ ٱلسَّاعَةَ لَـَٔاتِيَةٌ ۖ فَٱصْفَحِ ٱلصَّفْحَ ٱلْجَمِيلَ (۸۵)

ما آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است، جز بحق نیافریدیم؛ و ساعت موعود [= قیامت‌] قطعاً فرا خواهد رسید (و جزای هر کس به او می‌رسد)! پس، از آنها به طرز شایسته‌ای صرف‌نظر کن (و آنها را بر نادانیهایشان ملامت ننما)!

We created not the heavens and the earth and all that is between them save with truth, and lo! the Hour is surely coming. So forgive, (O Muhammad), with a gracious forgiveness.

إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلْخَلَّـٰقُ ٱلْعَلِيمُ (۸۶)

به یقین، پروردگار تو، آفریننده آگاه است!

Lo! Thy Lord! He is the All-Wise Creator.

وَلَقَدْ ءَاتَيْنَـٰكَ سَبْعًا مِّنَ ٱلْمَثَانِى وَٱلْقُرْءَانَ ٱلْعَظِيمَ (۸۷)

ما به تو سوره حمد و قرآن عظیم دادیم!

We have given thee seven of the oft-repeated (verses) and the great Qur'an.

لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِۦٓ أَزْوَٰجًا مِّنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَٱخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ (۸۸)

(بنابر این،) هرگز چشم خود را به نعمتهای (مادّی)، که به گروه‌هایی از آنها [= کفّار] دادیم، میفکن! و بخاطر آنچه آنها دارند، غمگین مباش! و بال (عطوفت) خود را برای مؤمنین فرود آر!

Strain not thine eyes toward that which We cause some wedded pairs among them to enjoin, and be not grieved on their account, and lower thy wing (in tenderness) for the believers.

وَقُلْ إِنِّىٓ أَنَا ٱلنَّذِيرُ ٱلْمُبِينُ (۸۹)

و بگو: «من انذارکننده آشکارم!»

And say: Lo! I, even I, am a plain warner,

كَمَآ أَنزَلْنَا عَلَى ٱلْمُقْتَسِمِينَ (۹۰)

(ما بر آنها عذابی می‌فرستیم) همان گونه که بر تجزیه‌گران (آیات الهی) فرستادیم!

Such as We send down for those who make division,

ٱلَّذِينَ جَعَلُوا۟ ٱلْقُرْءَانَ عِضِينَ (۹۱)

همانها که قرآن را تقسیم کردند (؛ آنچه را به سودشان بود پذیرفتند، و آنچه را بر خلاف هوسهایشان بود رها نمودند)!

Those who break the Qur'an into parts.

فَوَرَبِّكَ لَنَسْـَٔلَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ (۹۲)

به پروردگارت سوگند، (در قیامت) از همه آنها سؤال خواهیم کرد...

Them, by thy Lord, We shall question, every one,

عَمَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ (۹۳)

از آنچه عمل می‌کردند!

Of what they used to do.

فَٱصْدَعْ بِمَا تُؤْمَرُ وَأَعْرِضْ عَنِ ٱلْمُشْرِكِينَ (۹۴)

آنچه را مأموریت داری، آشکارا بیان کن! و از مشرکان روی گردان (و به آنها اعتنا نکن)!

So proclaim that which thou art commanded, and withdraw from the idolaters.

إِنَّا كَفَيْنَـٰكَ ٱلْمُسْتَهْزِءِينَ (۹۵)

ما شرّ استهزاکنندگان را از تو دفع خواهیم کرد؛

Lo! We defend thee from the scoffers,

ٱلَّذِينَ يَجْعَلُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ ۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ (۹۶)

همانها که معبود دیگری با خدا قرار دادند؛ امّا بزودی می‌فهمند!

Who set some other god along with Allah. But they will come to know.

وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُولُونَ (۹۷)

ما می‌دانیم سینه‌ات از آنچه آنها می‌گویند تنگ می‌شود (و تو را سخت ناراحت می‌کنند).

Well know We that thy bosom is oppressed by what they say,

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُن مِّنَ ٱلسَّـٰجِدِينَ (۹۸)

(برای دفع ناراحتی آنان) پروردگارت را تسبیح و حمد گو! و از سجده‌کنندگان باش!

But hymn the praise of thy Lord, and be of those who make prostration (unto Him).

وَٱعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّىٰ يَأْتِيَكَ ٱلْيَقِينُ (۹۹)

و پروردگارت را عبادت کن تا یقین [= مرگ‌] تو فرا رسد!

And serve thy Lord till the Inevitable cometh unto thee.