ما این روایات مربوط به اعمال مستحبی روزانه را
از کتاب اقبال الاعمال اثر سید بن طاووس صرفا "نقل" میکنیم .
پیشنهاد ما این است که شما خواننده ی گرامی لطفا برای عمل به این روایات از مرجع تقلید خود استفتا کرده و از ایشان اجازه بگیرید
برای دیدن یک سری نکات مهم اینجا کلیک کنید
دعاء اليوم التاسع و العشرين من شهر رمضان
(اولین) دعاى مخصوص این روز:
سُبْحَانَ الَّذِي (يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها)
منزّه باد خدايى كه از هرچه در زمين فرومىرود و يا از آن بيرون مىآيد و نيز از هرچه از آسمان فرومىآيد و يا به آن صعود مىكند، آگاه است
وَ لَا يَشْغَلُهُ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها عَمَّا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها
و آنچه از آسمان فرومىآيد و يا به آن صعود مىكند او را از آنچه در زمين فرو مىرود يا از آن بيرون مىآيد، به خود مشغول نمىكند
وَ لَا يَشْغَلُهُ ما يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها عَمَّا يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فِيها
و نيز آنچه در زمين فرومىرود و يا از آن بيرون مىآيد او را از آنچه از آسمان فرومىآيد و يا به آن صعود مىكند، به خود سرگرم نمىكند
وَ لَا يَشْغَلُهُ عِلْمُ شَيْءٍ عَنْ عِلْمِ شَيْءٍ وَ لَا يَشْغَلُهُ خَلْقُ شَيْءٍ عَنْ خَلْقِ شَيْءٍ
و دانستن هيچچيز او را از آگاهى هيچچيز ديگر بازنمىدارد و آفرينش هيچچيز او را از آفرينش هيچچيز ديگر
وَ لَا حِفْظُ شَيْءٍ عَنْ حِفْظِ شَيْءٍ وَ لَا يُسَاوِيهِ شَيْءٌ وَ لَا يَعْدِلُهُ شَيْءٌ (لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ)
و نگاهدارى از هيچ او را از حفظ هيچچيز ديگر، به خود مشغول نمىكند و هيچچيز با او يكسان نيست و هيچچيز با او برابرى نمىكند [و هيچچيز او را به خود مشغول نمىكند]و هيچ چيز همانند او نيست و او شنوا و بينا است.
سُبْحَانَ اللَّهِ بَارِئِ النَّسَمِ سُبْحَانَ اللَّهِ الْمُصَوِّرِ سُبْحَانَ اللَّهِ خَالِقِ الْأَزْوَاجِ كُلِّهَا سُبْحَانَ اللَّهِ جَاعِلِ الظُّلُمَاتِ وَ النُّورِ
پاكا خداى پديدآورندهى انسانها، پاكا خداى صورتنگار، پاكا خداى آفرينندهى تمام جفتها، پاكا خداى آفرينندهى تاريكىها و نور،
سُبْحَانَ اللَّهِ فَالِقِ الْحَبِّ وَ النَّوَى سُبْحَانَ اللَّهِ خَالِقِ كُلِّ شَيْءٍ سُبْحَانَ اللَّهِ خَالِقِ مَا يُرَى وَ مَا لَا يُرَى
پاكا خداى شكافندهى دانه و هسته، پاكا خداى آفرينندهى همهى اشيا، پاكا خداى آفرينندهى موجوداتى كه ديده مىشوند و يا نمىشوند،
سُبْحَانَ اللَّهِ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ (سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ)
منزّه باد خدا به اندازهى نوشتن كلمات او [و به وزن عرش]، پاكا خدا، پروردگار جهانيان.
[منبع]دعاء آخر في هذا اليوم برواية السيد ابن الباقي رحمه الله
(دومین) دعاى مخصوص این روز به نقل از «سيد ابن الباقى» -رحمه اللّه-:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يَا مَنْ (هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدى) وَ أَسْأَلُكَ يَا مَنْ خَلَقَ (سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً
خداوندا، از تو درخواست مىكنم اى خدايى كه به رهيافتگان آگاهترى و از تو خواهانم اى خدايى كه آسمانهاى هفتگانه را به صورت طبقههاى [روى هم]آفريدهاى
وَ جَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُوراً) وَ (الشَّمْسَ سِراجاً) يَا مَنْ لَا يُوجَدُ [لَا نَجِدُ] مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَداً
و ماه را در ميان آنها روشنگر و آفتاب را چراغ [فروزان]قرار دادهاى، اى خدايى كه بازگشتگاهى جز تو وجود ندارد،
يَا مَنْ أَحَاطَ بِمَا لَدَيْهِ (وَ أَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً) يَا أَهْلَ التَّقْوَى وَ يَا أَهْلَ الْمَغْفِرَةِ
اى خدايى كه به آنچه نزد تو است احاطه كردهاى و همهى اشيا را به شماره درآوردهاى، اى اهل تقوا [بازدارنده از گناه و غفلت]و اهل آمرزش،
يَا مَنْ هُوَ قَادِرٌ عَلى أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتى يَا مَنْ أَعَدَّ (لِلْكافِرِينَ سَلاسِلَ وَ أَغْلالًا وَ سَعِيراً)
اى خدايى كه توانايى زنده كردن مردگان را دارى، اى خدايى كه زنجيرها و بندها و آتش فروزان را براى كافران آماده كردهاى،
يَا مُرْسِلَ الْمُرْسَلَاتِ وَ الْعَاصِفَاتِ وَ النَّاشِرَاتِ وَ الْفَارِقَاتِ وَ الْمُلْقِيَاتِ ذِكْراً
اى فرستندهى [بادهاى]گسيل داشته شده و شكننده و برانگيزاننده و جداكننده و القاكنندگان ياد [تو]،
يَا مَنْ خَلَقَ (الْأَرْضَ كِفاتاً أَحْياءً وَ أَمْواتاً) وَ جَعَلَ (فِيها رَواسِيَ شامِخاتٍ) وَ أَسْقَى عِبَادَهُ (ماءً فُراتاً)
اى خدايى كه زمين را جايگاه همگان اعم از زندگان و مردگان آفريدهاى و كوههاى استوار بلند در آن قرار دادهاى و به بندگانت آب شيرين نوشاندهاى.
أَسْأَلُكَ بِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ (الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ) وَ أَنْتَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
به اينكه تو خداى آغاز و پايان و پيدا و پنهان هستى و به همهى اشيا آگاهى
وَ بِمَا سَأَلَكَ بِهِ السَّائِلُونَ مِنْ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ أَنْ تَرْزُقَنِي فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَ الْعَمَلَ الصَّالِحَ
و به خواستههايى كه بندگان شايستهات از تو درخواست نمودهاند، خواهانم كه انجام كارهاى خير و عمل شايسته
وَ اجْتِنَابَ الْفَوَاحِشِ وَ مَا لَا تَرْضَى بِهِ يَا مَنْ لَا يُعْجِزُهُ شَيْءٌ أَرَادَهُ
و پرهيز از كارهاى زشت و آنچه از آن خرسند نيستى، روزىام كنى، اى خدايى كه از انجام هر چيز كه اراده كنى درمانده
وَ يَا مَنْ لَا يَتَعَاظَمُهُ غُفْرَانُ الذُّنُوبِ الْعِظَامِ يَا مَنْ يُقِيلُ الْعَاثِرِينَ وَ يَعْفُو عَنِ الْمُذْنِبِينَ
و عاجز نيستى و اى خدايى كه آمرزش گناهان بزرگ بر تو سخت و سنگين نيست، اى خدايى كه از دچارشدگان به لغزش درمىگذرى و گناهكاران را عفو
وَ يَتَكَرَّمُ عَلَى الْمُسِيئِينَ وَ يَفْتَحُ بَابَ التَّوْبَةِ لِلْخَاطِئِينَ ارْحَمْنِي فَإِنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
و بر بدكاران بزرگوارى مىكنى و در توبه را به روى خطاكاران مىگشايى، بر من رحم آر، زيرا تو مهربانترين مهربانان هستى
وَ أَعْتِقْنِي فِي يَوْمِي هَذَا مِنَ النَّارِ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ وَ آلِهِ الطَّاهِرِين
و در اين روز از آتش جهنّم آزاد كن، به راستى كه تو بر هر چيز توانايى. درود خداوند بر سرورمان حضرت محمّد، پيامبر خدا و خاندان پاك او.
[منبع]دعاء آخر في اليوم التاسع و العشرين من شهر رمضان من مجموعة مولانا زين العابدين ع
(سومین) دعاى مخصوص این روز به نقل از مجموعهى مولى امام زين العابدين-صلوات اللّه عليه-:
يَا مُكَوِّرَ اللَّيْلِ عَلَى النَّهَارِ وَ مُكَوِّرَ النَّهَارِ عَلَى اللَّيْلِ يَا عَالِمُ يَا خَبِيرُ يَا رَبَّ الْأَرْبَابِ يَا سَيِّدَ السَّادَاتِ
اى خدايى كه شب را بر روز و روز را بر شب فرامىپوشانى، اى آگاه، اى كاردان اى پروردگار پروردگاران اى سرور سروران
يَا لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ يَا مَنْ هُوَ أَقْرَبُ إِلَيَ (مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ)
اى خدايى كه معبودى جز تو نيست و يگانهاى و شريكى براى تو وجود ندارد، اى خدايى كه از رشتهى رگ گردن به من نزديكترى،
يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ لَكَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْيَا وَ الْكِبْرِيَاءُ وَ الْآلَاءُ
اى خدا اى خدا اى خدا، زيباترين نام و اوصاف برتر و بزرگمنشى و نعمتها از آن تو است.
أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُنْزِلَ عَلَيْنَا مِنَ السَّمَاءِ رَحْمَتَكَ
از تو مىخواهم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و رحمتت را از آسمان بر ما فروفرستى
وَ أَنْ تَقْبَلَ صَوْمَنَا وَ صَلَاتَنَا وَ قِيَامَنَا وَ عِبَادَتَنَا وَ شُكْرَنَا وَ اجْعَلْنَا لِأَنْعُمِكَ مِنَ الشَّاكِرِينَ
و روزه و نماز و شبخيزى و عبادت و سپاسگزارى ما را بپذيرى و از سپاسگزارى نعمتهايت قرار دهى.
اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنَّا كَمَا تَقَبَّلْتَ مِنَ الْمُتَّقِينَ وَ اغْفِرْ لَنَا كَمَا غَفَرْتَ لِلْمُؤْمِنِينَ
خداوندا، همان گونه كه از تقواپيشگان پذيرفتى [اعمال ما را]از ما بپذير و همانطور كه مؤمنان را آمرزيدى ما را بيامرز
وَ ارْحَمْنَا كَمَا رَحِمْتَ الْمُحْسِنِينَ وَ أَخْرِجْنَا مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ
و چنانكه بر نيكوكاران رحم آوردى بر ما رحم آر و از تاريكىها بهسوى روشنايى بيرون آور،
يَا مَنِ الْعَسِيرُ عَلَيْهِ يَسِيرٌ يَسِّرْ لَنَا قَضَاءَ حَوَائِجِنَا وَ اسْتَجِبْ لَنَا دُعَاءَنَا
اى خدايى كه سخت بر او آسان است، خواستههاى ما را آسان برآور و دعايمان را مستجاب كن
يَا مُجِيبَ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّينَ وَ أَعْطِنَا مَا سَأَلْنَاكَ يَا مُعْطِيَ السَّائِلِينَ
اى اجابتكنندهى دعاى بيچارگان و آنچه از تو درخواست نمودهايم عطا كن اى عطاكنندهى به درخواستكنندگان
وَ ارْزُقْنَا يَا خَيْرَ الرَّازِقِينَ فَإِنَّكَ (تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ)
و به ما روزى ده اى بهترين روزىدهنده، كه تو به هركس بخواهى بدون حسابرسى و فراوان روزى مىدهى.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَوْفَ الْعَالِمِينَ وَ خُشُوعَ الْعَابِدِينَ وَ عِبَادَةَ الْمُخْلِصِينَ وَ إِخْلَاصَ الْخَاشِعِينَ
خداوندا، هراس آگاهان و فروتنى عبادتكنندگان و عبادت مخلصان و اخلاص فروتنان
وَ يَقِينَ الْمُتَوَكِّلِينَ وَ تَوَكُّلَ الْفَائِزِينَ وَ فَوْزَ الْمُكْرَمِينَ وَ تَفَكُّرَ الذَّاكِرِينَ وَ ذِكْرَ الْمُخْبِتِينَ
و يقين توكّلكنندگان و توكّل رستگاران و رستگارى گرامى داشته شدگان و انديشيدن ذاكران و ذكر آراميافتگان [به خود]
وَ إِخْبَاتَ الْمُسْتَقِيمِينَ وَ اسْتِقَامَةَ الْمُهْتَدِينَ وَ هُدَى الْمُسْلِمِينَ وَ إِسْلَامَ الْمُؤْمِنِينَ
و آرامشراستان و راستى و درستى راهيافتگان و هدايت تسليمشدگان و تسليم مؤمنان را از تو خواستارم
وَ اجْعَلْ ذَلِكَ خَالِصاً بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و همهى اينها را خالص قرار ده، به رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
يَا رَبَّ الْخَيْرِ كُلِّهِ بِيَدِكَ الْخَيْرُ كُلُّهُ وَ عِنْدَكَ [الْخَيْرُ كُلُّهُ بِيَدِكَ وَ عِنْدَكَ] وَ خَابَ مَنْ كَانَ دُعَاؤُهُ لِغَيْرِكَ
اى پروردگار همهى خيرها، همهى خوبىها به دست تو و در نزد تو است و كسى كه غير تو را بخواند محروم و نوميد است
وَ كُلُّ خَيْرٍ نِيلَ أَوْ أُصِيبَ فَمِنْ خَيْرِ فَضْلِكَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي فَأَعْطِنِي مِنْ فَضْلِكَ وَ سَعَةِ رَحْمَتِكَ
و هر خيرى كه به دست آيد يا انسان به آن برسد، از خير تفضّل تو است. اى معبود و سرور من، پس از تفضّل و رحمت گستردهات،
غُفْرَانَ خَطِيئَتِي وَ سَتْرَ عَوْرَتِي وَ إِقَالَةَ عَثْرَتِي وَ تَحْقِيقَ رَجَائِي وَ بُلُوغَ أَمَلِي
آمرزش خطا و پوشش زشتى و ناديده انگاشتن لغزش و محقّق ساختن اميدم و رسيدن به آرزويم را به من عطا كن،
فَإِنَّكَ ثِقَتِي وَ عُدَّتِي وَ أَنْتَ حَسْبِي وَ كَفَى (وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ) وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ
كه تو مورد اعتماد و اندوختهى من هستى و براى من بس و كافى هستى و چه كارگزار خوبى! و هيچ دگرگونى و نيرومندى جز به [وسيله]خداوند بلندپايه و بزرگ تحقّق نمىيابد.
سُبْحَانَكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ (إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ)
منزّهى تو كه معبودى جز تو وجود ندارد و من از ستمكاران هستم.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَوْدِعُكَ نَفْسِي وَ دِينِي وَ مَالِي وَ وَلَدِي وَ كُلَّ ضَيْعَةٍ هِيَ لِي وَ إِخْوَانِي فِيكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
خدايا، خود و دين و دارايى و فرزندان و همهى كارهايم و برادران مؤمنم را به تو مىسپارم
وَ أَسْتَحْفِظُكَ ذَلِكَ كُلَّهُ فَإِنَّهُ لَا يَضِيعُ ضَيْعَةٌ عَلَيَّ وَ أَنْتَ حَافِظٌ بَلْ أَنْتَ (خَيْرٌ حافِظاً) وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ وَ كَفَى بِكَ صَاحِباً
و از تو خواهانم كه همه را حفظ كنى، زيرا اگر تو حافظ من باشى هيچچيز من گم و نابود نمىگردد، بلكه تو نگاهدارى و مهربانترين مهربانان و براى يارى كافى هستى.
اللَّهُمَّ اذْكُرْنِي وَ جَمِيعَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ فِي الْمَلَأِ الْأَعْلَى بِخَيْرٍ وَ أَوْجِبْ لِي
خداوندا، از من و همهى مردان و زنان مؤمن و مسلمان در ميان جمع برتر [آسمانيان]به نيكى ياد كن
وَ لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِكَ أَفْضَلَ مَا أَوْجَبْتَ لِأَحَدٍ مِنْ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ
و از رحمتت براى من و آنان برترين رحمتى را كه براى بندگان شايستهات بايسته كردهاى، بايسته كن.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَ لِوَالِدَيَّ وَ (ارْحَمْهُما كَما رَبَّيانِي صَغِيراً) وَ أَجْزِهِمَا عَنِّي خَيْراً
خدايا، من و پدر و مادرم را بيامرز و رحم كن همان گونه كه در حال كودكى مرا پرورش دادند و دربارهى من به آن دو پاداش خير عطا كن
وَ أَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ وَ عَرِّفْ بَيْنِي وَ بَيْنَهُمْ فِي مُسْتَقَرِّ رَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و مرا به شايستگان بپيوند و ميان من و آنان در جايگاه استقرار رحمتت آشنايى برقرار كن اى مهربانترين مهربانان.
اللَّهُمَّ افْتَحْ لَنَا بِخَيْرٍ وَ اخْتِمْ لَنَا بِخَيْرٍ وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَهْلِ الْخَيْرِ
خداوندا، كار ما را با خير آغاز كن و پايان ده و از اهل خير بگردان.
اللَّهُمَّ بِعِلْمِكَ الْغَيْبَ وَ قُدْرَتِكَ عَلَى الْخَيْرِ أَحْيِنِي مَا عَلِمْتَ الْحَيَاةَ خَيْراً لِي
خدايا، به علم غيب و قدرتت بر خير، تا زمانى كه مىدانى زنده بودن به خير من است مرا زنده بدار.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَشْيَتَكَ فِي الْغَيْبِ وَ الشَّهَادَةِ وَ كَلِمَةَ الْعَدْلِ فِي الرِّضَا وَ الْغَضَبِ
خدايا، از تو هراس از تو در نهان و آشكار و سخن درست در حال خشنودى و خشم را خواهانم
وَ أَسْأَلُكَ قُرَّةَ عَيْنٍ لَا يَنْقَطِعُ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ ضَرَّاءَ أَوْ مَضَرَّةٍ أَوْ فِتْنَةٍ مُضِلَّةٍ
و از تو روشنى چشمى را كه نابود نمىگردد خواستارم و از رنجورى و آسيب و آشوب گمراهكننده به تو پناه مىبرم
وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ خِزْيِكَ وَ كَشْفِ سِتْرِكَ وَ نِسْيَانِ ذِكْرِكَ
و نيز از رسوايى و پردهدرى و فراموشى يادت به تو پناه مىبرم.
اللَّهُمَّ إِنِّي فِي كَنَفِكَ وَ حِفْظِكَ وَ حِرْزِكَ فِي لَيْلِي وَ نَهَارِي وَ نَوْمِي وَ قَرَارِي وَ ظَعْنِي وَ أَسْفَارِي ذِكْرُكَ شِعَارِي
خدايا، من در شب و روز و در حال خواب و استقرار و گردش و در سفرهايم در سايهى حمايت و حفظ توام و ياد تو شعار [لباس زيرين]
وَ دُعَاؤُكَ دِثَارِي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ تَنْزِيهاً لِوَجْهِكَ الْعَظِيمِ أَجِرْنِي مِنْ عَذَابِكَ الْأَلِيمِ
و دعايت دثار [جامهى رويين]من است. معبودى جز تو نيست، منزّه باد روى [اسما و صفات، يا ذات]با شكوهت، مرا از عذاب دردناك
وَ مِنْ شَرِّ أَعْدَائِكَ وَ أَضِفْ عَلَيَّ سُرَادِقَاتِ حِفْظِكَ سُبْحَانَكَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ
و از شرّ دشمنانت در پناه خود در آور و سراپردههاى حفظت را بر من فراپوشان، پاكى تو اى شكوهمند و بزرگوار، به تو ايمان آوردم
بِكَ آمَنْتُ وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيْكَ حَاكَمْتُ وَ أَنْتَ حَسْبِي وَ كَفَى (وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ)
و بر تو توكّل نمودم و به درگاه تو دادخواهى مىكنم و تو براى من بس و كافى هستى و چه كارگزار خوبى!
وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ وَ آلِهِ وَ سَلَّم
و هيچ دگرگونى و نيرويى جز به [وسيلهى]خداوند بلندپايه و بزرگ تحقق نمىيابد. درود و سلام خداوند بر فرستادهى خود سرورمان حضرت محمّد، پيامبر خدا و خاندان او
[منبع]دعاء آخر في هذا اليوم
(چهارمین) دعاى مخصوص این روز:
اللَّهُمَّ غَشِّنِي فِيهِ مِنَ الرَّحْمَةِ [بِالرَّحْمَةِ] وَ ارْزُقْنِي فِيهِ التَّوْفِيقَ وَ الْعِصْمَةَ
خداوندا، در اين روز مرا با رحمت خود فراگير و توفيق و عصمت [از گناهان و غفلت]را روزىام كن
وَ طَهِّرْ قَلْبِي مِنْ غَيَاهِبِ التُّهَمَةِ يَا رَحِيماً [يَا رَءُوفاً] بِعِبَادِهِ الْمُذْنِبِينَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين
و دلم را از تاريكىهاى بدگمانى پاكيزه گردان، اى مهرورز به بندگان گناهكار [به رحمتت اى مهربانترين مهربانان].
[منبع]فَمِنَ الْأَدْعِيَةِ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ دُعَاءٌ وَجَدْنَاهُ فِي كُتُبِ أَصْحَابِنَا الْعَتِيقَةِ وَ هُوَ دُعَاءُ لَيْلَةِ الثَّلَاثِينَ
از دعاهای شب آخر ماه، دعاى مخصوص شب سىام براساس كتابهاى كهن راويان اماميّه-رحمهم اللّه-
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي كَمَّلَ صِيَامِي أَيَّامَ شَهْرِهِ الشَّرِيفِ مِنْ غَيْرِ إِفْطَارٍ وَ أَقْبَلَ بِوَجْهِي فِيهِ إِلَى طَاعَتِهِ مِنْ غَيْرِ إِدْبَارٍ
ستايش خدا را كه روزهى من در روزهاى ماه شريف خود را تكميل نمود، بىآنكه روزهخوارى كنم و روى [وجود]مرا به طاعت خود متوجه كرد، بىآنكه از او پشت كنم،
وَ اسْتَنْهَضَنِي إِلَيْهِ لِلِاعْتِرَافِ بِذُنُوبِي مِنْ غَيْرِ إِصْرَارٍ [إِضْرَارٍ] وَ أَوْجَبَ لِي بِإِنْعَامِهِ الْإِقَالَةَ مِنَ الْعِثَارِ
و براى اعتراف به گناهانم برپا داشت، بىآنكه بر گناه پافشارى كنم [بىآنكه به خود و ديگران ضرر وارد كنم]و به بخشش خود از لغزشم درگذشت
وَ وَفَّقَنِي لِلْقِيَامِ فِي لَيَالِيهِ إِلَيْهِ دَاعِياً وَ لَهُ مُنَادِياً أَسْتَوْهِبُ وَ أَسْتَمِيحُ الْعُيُوبَ وَ أَتَقَرَّبُ بِأَسْمَائِهِ وَ أَسْتَشْفِعُ بِآلَائِهِ
و به شبخيزى و دعا و نداى خود در شبهاى اين ماه موفق گردانيد. از او درخواست بخشش و طلب عطاى عيبهايم را مىنمايم و با اسماى او بهسوى او نزديكى و با نعمتهايش از او شفاعت مىجويم
وَ أَتَذَلَّلُ بِكِبْرِيَائِهِ وَ هُوَ تَبَارَكَ اسْمُهُ فِي كُلِّ ذَلِكَ يَصْرِفُنِي بِقُوَّةِ الرَّجَاءِ وَ التَّأْمِيلِ عَنِ الشَّكِّ فِي رَحْمَتِهِ
و در برابر بزرگمنشىاش خاكسارى مىكنم و او-كه نامش بلند باد-در همهى اين امور به نيروى اميد و آرزومندى، مرا از ترديد در رحمتش بازمىدارد،
لِتَضَرُّعِي إِلَى التَّحْصِيلِ ثِقَةً بِجُودِهِ وَ رَأْفَتِهِ وَ سَعْياً لِإِشْفَاقِهِ وَ عَطْفِهِ
تا براى دست يافتن [به خواستههايم] به درگاه او تضرع كنم و اين براى آن است كه او به بخشش و رأفت خود اعتماد دارد و بهسوى مهربانى و عطوفت خود سوق مىدهد.
اللَّهُمَّ هَذَا شَهْرُكَ قَدْ كَمُلَ وَ مَضَى وَ هَذَا الصِّيَامُ قَدْ تَمَّ وَ انْقَضَى قَدِمَ بكثرة [بِكُرْهٍ]
خداوندا، اين ماه، ماه تو است كه كامل گرديد و گذشت و اين ماه صيام است كه تمام شد و سپرى گرديد.
وَ قُدُومُهُ يَتَمَكَّنُ [قَدِمَ وَ كَرِهَ قُدُومَهُ تَمَكُّنُ] مَا فِي النُّفُوسِ مِنْ لَذَّاتِهَا وَ نُفُورِهَا مِنْ مُفَارَقَةِ عَادَاتِهَا
روى آورد و خويشتن ما به خاطر رسوخ لذّتهاى نفس در آن و تنفّر نفس به خاطر جدايى از عادتهايش، از آن بدش آمد،
فَمَا وَرَدَ حَتَّى ذَلَّلَهَا بِطَاعَتِهِ وَ أَشْخَصَهَا إِلَى طَلَبِ رَحْمَتِهِ فَكَانَ نَهَارُ صِيَامِنَا يُذْكَرُ لَدَيْكَ
ولى هنوز نيامده خويشتن ما را با طاعت [روزه]خود خوار و به درخواست رحمت موجود در آن روان گردانيد و در نتيجه، از روزهدارىهاى ما در روزهاى اين ماه نزد تو ياد شد
وَ لَيْلَةُ قِيَامِنَا تُوقَدُ عَلَيْكَ وَ أَرْهَفَ [وَ أَرْهَبَ] الْقُلُوبَ وَ عَادَلَ الذُّنُوبَ وَ أَخْضَعَ الْخُدُودَ
و در شبها، شبخيزىهاى ما فروزان گرديد و نيز اين ماه باعث شد كه دلها هراسناك [نازك] گردند و گناهان بازگردند و چهرهها فروتن گردند
وَ رَفَعَ إِلَيْكَ الرَّاحَاتِ وَ اسْتَدَرَّ الْعَبَرَاتِ بِالنَّحِيبِ وَ الزَّفَرَاتِ أَسَفاً عَلَى الزَّلَّاتِ
و دستها [براى دعا]به درگاه تو بالا برده شوند و به خاطر افسوس بر لغزشها
وَ اعْتِرَافاً بِالْهَفَوَاتِ وَ اسْتِقَالَةً لِلْعَثَرَاتِ فَرَحِمْتَ وَ عَطَفْتَ وَ سَتَرْتَ وَ غَفَرْتَ
و اعتراف به گناهان و درخواست ناديده گرفتن خطاها، اشكها همراه با ناله و فرياد فروريزد و تو رحم كردى و مهر ورزيدى و پوشاندى و آمرزيدى و ناديده گرفتى و بخشيدى
وَ أَقَلْتَ وَ أَنْعَمْتَ فَعَادَ حَبِيباً مَأْلُوفاً قُرْبُهُ وَ قَادِماً يُكْرَهُ فِرَاقُهُ فَعَلَيْهِ السَّلَامُ مِنْ شَهْرٍ وَدَّعْتُهُ بِخَيْرٍ أَوْدَعْتُهُ
و در نتيجه فرارسيدن ماه رمضان را دوست داشته و با آن الفت گرفتيم و هنگام سپرى شدن آن، به واسطهى جدايى از آن ناراحت شديم. پس درود بر ماهى كه از او وداع مىكنم درحالىكه اعمال خيرى را به آن سپردهام،
وَ بُعْدٍ مِنْكَ قَرَّبَهُ وَ غُنْمٍ مِنْ فَضْلِكَ اسْتَجْلَبَهُ وَ فَضَائِحَ تَقَدَّمَتْ عِنْدَكَ هَدَرَهَا وَ قَبَائِحَ مَحَاهَا
ماهى كه از آن دور شدم ولى مرا به تو نزديك كرد و غنايمى از روزى افزون تو به دست آورد و رسوايىهاى گذشتهى من در نزد تو را از بين برد و زشتىها را زدود و پراكند
وَ خَيْرَاتٍ نَشَرَهَا وَ مَنَافِعَ نَثَرَهَا وَ مِنَنٍ مِنْكَ وَفَّرَهَا وَ عَطَايَا كَثَّرَهَا وَدَاعَ مُفَارِقٍ خَلَّفَ خَيْرَاتِهِ وَ أَسْعَدَ بَرَكَاتِهِ وَ جَادَ بِعَطَايَاهُ
و خيرات را گستراند و سودها را پخش كرد و بخششهاى تو را فراوان و عطاهايت را بسيار كرد، همانند وداع جداشوندهاى كه خيراتش را بهجا گذاشت و با بركاتش يارى داد و عطايايش را ارزانى داشت.
اللَّهُمَّ فَلَكَ الْحَمْدُ مِنِّي حَمْدَ مَنْ لَا يُخَادِعُ نَفْسَهُ مِنْ [فِي] تَقَدُّمِ جَزَعِهَا مِنْهُ
خداوندا، پس ستايش تو را، ستايش كسى كه با مقدم داشتن بىتابى، خود را نمىفريبد
وَ لَا يَجْحَدُ نِعْمَتَكَ فِي الَّذِي أَفَدْتَهُ وَ مَحَوْتَهُ عَنْهُ سَائِلٌ لَكَ أَنْ تُعْرِضَ عَمَّا اعْتَمَدْتَهُ فِيهِ وَ لَمْ يَعْتَمِدْهُ
و نعمت تو را در آنچه بخشيدى و از او ستردى انكار نمىكند و از تو مىخواهد كه او را از لغزشهايى كه بدان اعتماد كرده و يا نكرده،
مِنْ زَلَلِهِ إِعْرَاضَ الْمُتَجَافِي الْعَظِيمِ وَ أَنْ تُقْبِلَ عَلَيَّ بِتَيْسِيرِ
به كلّى بركنار كشيده و از آنها روىگردان كنى و با آسان ساختن انجام آنچه با آن به درگاه تو نزديكى جسته،
مَا تَقَرَّبْتُ بِهِ إِقْبَالَ الرَّاضِي الْكَرِيمِ أَنْ يَنْظُرَ إِلَيَّ بِنَظْرَةِ الْبَرِّ الرَّءُوفِ الرَّحِيمِ
همانند روى آوردن شخص خرسند و بزرگوار، روى آورى.
اللَّهُمَّ عَقِّبْ عَلَيَّ بِغُفْرَانِكَ فِي عُقْبَاهُ وَ آمِنِّي مِنْ عَذَابِكَ مَا أَخْشَاهُ وَ قِنِي مِنْ صُنُوفِهِ مَا أَتَوَقَّاهُ
خداوندا، در پايان اين ماه آمرزشت را در پى من بدار و از آنچه بيم دارم از كيفرت ايمن گردان و از آنچه مىپرهيزم از انواع كيفرت نگاه بدار
وَ اخْتِمْ لِي فِي خَاتِمَتِهِ بِخَيْرٍ تُجْزِلُ مِنْهُ عَطِيَّتِي وَ تَشْفَعُ فِيهِ مَسْأَلَتِي وَ تَسُدُّ بِهِ فَاقَتِي وَ تَنْفِي بِهِ شِقْوَتِي
و پايان آن را براى من ختم به خير كن، بهگونهاى كه عطاى من را از آن فراوان گردانيده و در درخواست من در آن ميانجيگرى نموده و نيازم را برطرف و بدبختى را دور
وَ تُقَرِّبُ بِهِ سَعَادَتِي وَ تَمْلَأُ يَدِي مِنْ خَيْرَاتِ الدَّارَيْنِ بِأَفْضَلِ مَا مَلَأْتَ بِهِ يَدَ سَائِلٍ وَ رَجَعْتَ بِهِ أَمَلَ آمِلٍ
و نيكبختىام را نزديك گردانى و دستم را از نيكىهاى دو سرا آكنده كنى، به برترين چيزها كه دست درخواستكنندگان را پر كرده و آرزوى آرزومندان را برآوردى
وَ تَمْنَحُنِي فِي وَالِدَيَّ وَ فِي جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ الْغُفْرَانَ وَ الرِّضْوَانَ وَ تَذْكُرُهُمْ مِنْكَ بِإِحْسَانٍ
و در رابطه پدر و مادر و همهى مردان و زنان مؤمن، آمرزش و خشنودىات را به من ارزانى دارى و با نيكوكارىاى از آنان ياد كنى
تُنِيلُ أَرْوَاحَهُمْ مَسَرَّةَ رِضْوَانِكَ وَ تُوصِلُ إِلَيْهَالَذَّةَ غُفْرَانِكَ وَ تَرْعَاهَا فِي رِيَاضِ جِنَانِكَ بَيْنَ ظِلَالِ أَشْجَارِهَا
كه شادمانى خرسندىات را به روح آنان سانده و لذّت آمرزشت را به آنها دررسانى و آنان را در بوستانهاى بهشتهايت ميان سايهى درختان
وَ جَدَاوِلِ أَنْهَارِهَا وَ هَنِيءِ ثِمَارِهَا وَ كَثِيرِ خَيْرَاتِهَا وَ اسْتِوَاءِ أَوْقَاتِهَا وَ صُنُوفِ لَذَّاتِهَا وَ سَابِغِ بَرَكَاتِهَا
و جوىهاى نهرها و ميوههاى خوشمزه و نيكىهاى فراوان و تعادل خوراكىها و انواع لذّتها و بركتهاى گواراى بهشتى بهرهمند سازى
وَ أَحْيِنَا لِوُرُودِ هَذَا الشَّهْرِ عَائِذاً فِي قَابِلِ عَامِنَا بِهَدْمِ أَوْزَارِنَا وَ آثَامِنَا إِلَى الْقُرُبَاتِ مِنْكَ سَبِيلًا
و با از بين بردن گناهان و بزههاى ما، ما را براى ورود مجدّد اين ماه در سال آينده زنده بدار،
وَ عَلَيْهَا دَلِيلًا وَ إِلَيْهَا رَسِيلًا يَا أَقْدَرَ الْقَادِرِينَ وَ يَا أَجْوَدَ الْمَسْئُولِينَ
درحالىكه آن را راه و راهنما و پيكى بهسوى عبادتهايت براى ما قرار مىدهى، اى تواناترين توانا و اى بخشندهترين بخشنده.
اللَّهُمَّ إِنِّي كُلَّمَا لَفَظْتُ بِهِ إِلَيْكَ جَلَّ ثَنَاؤُكَ مِنْ تَمْجِيدٍ وَ تَحْمِيدٍ وَ وَصْفٍ لِقُدْرَتِكَ وَ إِقْرَارٍ بِوَحْدَانِيَّتِكَ
خداوندا، هر تمجيد و ستايش و توصيف قدرت و اقرار به يگانگى
وَ إِرْضَائِكَ مِنْ نَفْسِي [وَ أَرْضَاكَ مِنْ نَصَبِي] إِلَيْكَ وَ مِنْ إِقْبَالٍ بِالثَّنَاءِ عَلَيْكَ فَهُوَ بِتَوْفِيقِكَ
و خرسند ساختن تو با روان شدن به سويت [و موردپسندترين تحمّل سختى و عبادت من]و روى آوردن به وسيلهى ستايشت بر تو كه به درگاه تو-ثنايت والا باد-عرضه كردم، همه به توفيق تو بود.
فَلَكَ الْحَمْدُ يَا قَاضِيَ مَا يُرْضِيكَ وَ إِنْ كَانَ مِنْ أَيْسَرِ نِعَمِكَ لَا نُكَافِيكَ
پس ستايش تو را اى خدايى كه هرچه تو را خشنود مىسازد، بهصورت قطعى مقرّر مىدارى اگرچه پاداش كوچكترين نعمتهاى تو را نداده باشيم.
ثُمَّ بِهِدَايَةِ مُحَمَّدٍ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَفَارَتِهِ وَ إِرْشَادِهِ وَ دَلَالَتِهِ
سپس به هدايت و نمايندگى و ارشاد و راهنمايى پيامبرت حضرت محمّد-درود و سلام خدا بر او و خاندان او-
فَقَدْ أَوْجَبْتَ لَهُ بِذَلِكَ مِنَ الْحَقِّ عِنْدَكَ وَ عَلَيْنَا مَا شَرَّفْتَهُ بِهِ [فِيهِ] وَ أَوْعَزْتَ بِهِ إِلَيْنَا
حقّى در نزد خود براى او بر ما قرار دادى كه به واسطهى آن، او را بزرگ داشته و به ما دستور دادى.
اللَّهُمَّ فَكَمَا جَعَلْتَهُ لِهِدَايَتِنَا عَلَماً وَ إِلَيْكَ لَنَا طَرِيقاً وَ سُلَّماً وَ مِنْ سَخَطِكَ مَلْجَأً وَ مُعْتَصَماً
خدايا، پس همان گونه كه او [حضرت محمّد-درود و سلام خدا بر او و خاندان او-]را پرچمى براى هدايت ما و راه و نردبانى به درگاهت و پناهگاه پناه جستن از خشم خود
وَ فِينَا شَفِيعاً مُقَدَّماً وَ مُشَفَّعاً مُكَرَّماً وَ كَانَ لَا مُكَافَاةَ لَهُ إِلَّا مِنْكَ وَ لَا اتِّكَالَ مِنْ مُجَازَاتِهِ إِلَّا عَلَيْكَ
و ميانجى مقدم كه شفاعت او پذيرفته و گرامى داشته مىشود، قرار دادهاى و جز از راه تو نمىتوان او را پاداش و عوض داد و از كيفر او جز بر تو نمىتوان تكيه كرد
وَ كُنَّا عَنْ حَقِّهِ بِأَنْفُسِنَا وَ أَمْوَالِنَا مُقَصِّرِينَ وَ كَانَ فِيهَا مِنَ الزَّاهِدِينَ وَ عَنْهَا مِنَ الرَّاغِبِينَ
و ما با جان و مال خود در اداى حق او كوتاهى كردهايم و او تمايلى به آن [دنيا]نداشته و نسبت به آن بىميل بود
وَ لَسْنَا إِلَى تَأَتِّيهِ [مَا بِهِ] بِوَاصِلِينَ وَ لَا عَلَيْهَا بِقَادِرِينَ فَاجْزِهِ عَنَّا بِأَفْضَلِ صَلَوَاتِكَ وَ أَطْيَبِ تَحِيَّاتِكَ
و ما نمىتوانيم حق او را ادا كنيم [نمىتوانيم به مقام او برسيم]و بر آن قادر نيستيم، پس با بهترين درود و پاكيزهترين تحيّت او را پاداش ده.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِ صَلَاةً تَمُدُّهُ مِنْكَ بِشَرَائِفِ حَبَوَاتِكَ وَ كَرَائِمِ عَطِيَّاتِكَ وَ مَوْفُورِ خَيْرَاتِكَ وَ مَيْسُورِ هِبَاتِكَ صَلَاةً تَكْثُرُ وَ تَكْشِفُ
خداوندا، چنان درودى بر او بفرست كه والاترين هدايا و گرامىترين عطاها و نيكىهاى فراوان و بخششهاى آسان خود را به او ارزانى دارى، درودى كه بسيار و آشكار باشد
حَتَّى لَا تَنْقَطِعَ وَ لَا تَضْعُفَ صَلَاةً تَتَدَارَكُ وَ تَتَّصِلُ حَتَّى لَا تَخْتَلَّ وَ لَا تَنْفَصِلَ صَلَاةً تَتَوَالَى وَ تَتَّسِقُ
تا اينكه پايان نپذيرفته و ضعيف نگردد، درودى كه پيوسته و متصل باشد تا اينكه مختلّ و منفصل نگردد، درودى كه پىدرپى و منظم باشد
حَتَّى لَا تَتَشَعَّبَ وَ لَا تَفْتَرِقَ صَلَاةً تَدُومُ وَ تَتَوَاتَرُ وَ تَتَضَاعَفُ وَ تَتَكَاثَرُ وَ تَزِنُ الْجِبَالَ
تا اينكه پراكنده و جدا نگردد، درودى كه پيوسته و پياپى و دوچندان و فراوان و به وزن كوهها
وَ تَعَادُّ الرِّمَالَ صَلَاةً تُجَارِي النَّيِّرَاتِ فِي أَفْلَاكِهَا وَ الْقُدْرَةَ الَّتِي قَامَتْ بِأَسْمَاكِهَا صَلَاةً تُنَافِي الرِّيَاحَ
و به شمارهى سنگريزهها باشد، درودى كه با ستارگان در چرخههايشان و با قدرتى كه افلاك با ارتفاعشان بر پا هستند، روان مىگردد، درودى كه بادها
وَ النُّجُومَ وَ الشَّمُوسَ وَ الغُيُومَ وَ وَرَقَ الشَّجَرِ وَ أَلْفَاظَ الْبَشَرِ وَ تَسْبِيحَ جَمِيعِ الْمَخْلُوقِينَ مِنَ الْمَاضِينَ وَ الْبَاقِينَ وَ مَنْ يُخْلَقُ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ
و ستارگان و خورشيدها و ابرها و برگ درختان و الفاظ انسانها و تسبيح همهى آفريدهها اعمّ از گذشتگان و باقىماندگان و كسانى را كه تا روز پاداش آفريده مىشوند، نفى كند،
ثُمَّ أَسْتَوْدِعُهَا تَعَارُفَ الْعَامِلِينَ الَّذِي [ثُمَّ أَسْتَوْدِعُهَا تَعَارُفَ الْعَالَمِينَ الَّذِي] لَيْسَ لَهُ فَنَاءٌ وَ لَا حَدٌّ وَ لَا انْتِهَاءٌ
سپس آن درود را به كسى كه جهانيان [عملكنندگان]او را مىشناسند، مىسپارم [بسپارم]، يعنى همان خدايى كه نابودى و مرز و انتهايى براى او نيست.
اللَّهُمَّ فَأَوْصِلْ ذَلِكَ إِلَيْهِ وَ إِلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّاهِرِينَ وَ إِلَى آبَائِهِ وَ آبَاءِ إِبْرَاهِيمَ وَ إِسْمَاعِيلَ وَ إِسْحَاقَ
خدايا، پس اين [درود]را به او و به اهل بيت پاك و به پدران او، حضرت ابراهيم و اسماعيل و اسحاق
وَ إِلَى جَمِيعِ النَّبِيِّينَ وَ الشُّهَدَاءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ إِلَى جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ وَ حَمَلَةِ عَرْشِكَ وَ الْمَلَائِكَةِ
و به همهى پيامبران و شهيدان [گواهان]و صالحان و به جبرئيل و إلى جبرئيل و ميكائيل، و حاملان عرش و فرشتگان
صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ (وَ حَسْبِيَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ)
-درود خداوند بر او و بر همهى آنان-برسان و خدا مرا كافى است و معبودى جز او وجود ندارد، بر او توكّل نمودم و او پروردگار عرش بزرگ است.
[منبع]وَ مِنْ ذَلِكَ مَا يَخْتَصُّ بِهَذِهِ اللَّيْلَةِ مِنَ الدُّعَاءِ بِرِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي قُرَّةَ رَحِمَهُ اللَّهُ وَ هُوَ دُعَاءُ لَيْلَةِ الثَّلَاثِينَ
دعاى مخصوص اين شب به نقل از كتاب «محمّد بن ابى قرّه» -رحمه اللّه-
الْحَمْدُ لِلَّهِ لَا شَرِيكَ لَهُ ثَلَاثاً الْحَمْدُ لِلَّهِ كَمَا يَنْبَغِي لِكَرَمِ وَجْهِهِ وَ عِزِّ جَلَالِهِ وَ كَمَا هُوَ أَهْلُهُ يَا قُدُّوسُ يَا نُورَ الْقُدْسِ
ستايش خدا را كه شريكى براى او نيست. ستايش خدا را آنگونه كه زيبندهى بزرگوارى روى [اسما و صفات، يا ذات]و سرفرازى شكوه او است و آنگونه كه او شايستهى آن است، اى بسيار پاكيزه، اى نور بسيار بىآلايش،
يَا سُبُّوحُ يَا مُنْتَهَى التَّسْبِيحِ يَا رَحْمَانُ يَا فَاعِلَ الرَّحْمَةِ يَا اللَّهُ يَا عَلِيمُ يَا اللَّهُ يَا عَظِيمُ يَا اللَّهُ يَا كَبِيرُ
اى بسيار پاك، اى منتهاى تسبيح، اى رحمتگستر اى رحمتگر، اى خدا اى آگاه، اى خدا اى والا، اى خدا اى بزرگ،
يَا اللَّهُ يَا لَطِيفُ يَا اللَّهُ يَا جَلِيلُ يَا اللَّهُ يَا سَمِيعُ يَا اللَّهُ يَا بَصِيرُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ
اى خدا اى لطيف، اى خدا اى شكوهمند، اى خدا اى شنوا، اى خدا اى بينا، اى خدا اى خدا اى خدا اى خدا اى خدا اى خدا اى خدا،
لَكَ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَ الْأَمْثَالُ الْعُلْيَا وَ الْكِبْرِيَاءُ وَ الْآلَاءُ وَ النَّعْمَاءُ وَ أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
نيكوترين نامها و رترين اوصاف و بزرگمنشى و نعمتها از آن تو است. به نام تو، بسم اللّه الرحمن الرحيم از تو درخواست مىكنم
إِنْ كُنْتَ قَضَيْتَ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ تَنَزُّلَ الْمَلَائِكَةِ وَ الرُّوحِ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ حَكِيمٍ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
كه اگر به صورت سرنوشت حتمى مقرر نمودهاى كه فرشتگان و روح در اين شب همهى امور استوار را فرود آورند، پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست
وَ اجْعَلِ اسْمِي فِي السُّعَدَاءِ وَ رُوحِي مَعَ [فِي] الشُّهَدَاءِ وَ إِحْسَانِي فِي عِلِّيِّينَ وَ إِسَاءَتِي مَغْفُورَةً
و نام مرا جزو نيكبختان و روحم را با [در زمرهى]شهيدان و نيكوكارىام را در علّيّين [بالاترين جاى بهشت]قرار دهى و بدكارىام را بيامرزى
وَ أَنْ تَهَبَ لِي يَقِيناً تُبَاشِرُ بِهِ قَلْبِي وَ إِيمَاناً لَا يَشُوبُهُ الشَّكُّ مِنِّي وَ تُرْضِيَنِي بِمَا قَسَمْتَ لِي
و يقينى به من ارزانى دارى كه به واسطهى آن با دلم درآميزى و ايمانى كه شكّ و ترديد را از من ببرى [شك و ترديد با آن آميخته نباشد]و خشنودى به آنچه نصيبم كردهاى
وَ آتِنِي (فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً) وَ قِنِي عَذَابَ النَّارِ
و نيكى دنيا و آخرت را به من عطا كن و از عذاب آتش جهنّم نگاه دار
وَ ارْزُقْنِي يَا رَبِّ فِيهَا ذِكْرَكَ وَ شُكْرَكَ وَ الرَّغْبَةَ وَ الْإِنَابَةَ إِلَيْكَ وَ التَّوْبَةَ وَ التَّوْفِيقَ لِمَا تُحِبُّهُ وَ تَرْضَاهُ
و-اى پروردگار من-در اين شب، ياد و سپاسگزارى از تو و گرايش و بازگشت [با تمام وجود]به درگاهت و توبه و توفيق آنچه را كه دوست مىدارى و مىپسندى
وَ لِمَا وَفَّقْتَ لَهُ شِيعَةَ آلِ مُحَمَّدٍ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ لَا تَفْتِنِّي بِطَلَبِ مَا زَوَيْتَ عَنِّي بِحَوْلِكَ وَ قُوَّتِكَ
و شيعيان آل محمّد را بدان موفق كردهاى، روزىام كن، اى مهربانترين مهربانان و به نيرو و قدرت خود، با جستوجوى آنچه از من بازداشتهاى امتحانم مكن
وَ أَغْنِنِي يَا رَبِّ بِرِزْقٍ مِنْكَ وَاسِعٍ بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ وَ ارْزُقْنِي الْعِفَّةَ فِي بَطْنِي وَ فَرْجِي
و-اى پروردگار من-با دادن روزى گسترده، به حلال خود از حرام بىنياز گردان و عفّت در اندرون و شرمگاه را به من روزى كن
وَ فَرِّجْ عَنِّي كُلَّ هَمٍّ وَ غَمٍّ وَ لَا تُشْمِتْ بِي عَدُوِّي وَ وَفِّقْ لِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ عَلَى أَفْضَلِ مَا رَآهَا أَحَدٌ
و همهى دلگيرىها و اندوهها را از من بگشاى و مرا دشمنشاد مكن و مرا به درك شب قدر بر برترين حالى كه كسى ديده است، موفق كن
وَ وَفِّقْنِي لِمَا وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ ع وَ افْعَلْ بِي كَذَا وَ كَذَا السَّاعَةَ السَّاعَةَ
و به آنچه محمّد و آل محمّد-درودهاى خداوند بر او و آنان-را بدان موفق نمودهاى، موفق بدار و در همين لحظه همين لحظه انجام ده با من. . .
[منبع]حَتَّى يَنْقَطِعَ النَّفَسُ
كلمهى «ألسّاعة» را به اندازهى يك نفس كامل بگو
وَ أَكْثِرْ أَنْ تَقُولَ وَ أَنْتَ قَائِمٌ وَ قَاعِدٌ وَ رَاكِعٌ وَ سَاجِدٌ
و نيز در حال ايستاده و نشسته و در حال ركوع و سجده، اين دعا را بسيار تكرار كن:
يَا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ وَ يَا بَاعِثَ مَنْ فِي الْقُبُورِ وَ يَا مُجْرِيَ الْبُحُورِ
اى تدبيركنندهى همهى امور [و]اى برانگيزانندهى همهى اهل قبور [و]اى جارىسازندهى درياها
يَا مُلَيِّنَ الْحَدِيدِ لِدَاوُدَ ع صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بِي كَذَا وَ كَذَا السَّاعَةَ السَّاعَةَ اللَّيْلَةَ اللَّيْلَةَ
و اى نرم كنندهى آهن براى حضرت داوود-درود بر او-، بر محمد و آل محمد درود فرست و در همين لحظه و همين لحظه و همين امشب و همين امشب انجام ده با من. . .
[منبع]حَتَّى يَنْقَطِعَ النَّفَسُ
كلمهى «أللّيلة» را به اندازهى يك نفس كامل بگو
زِيَادَةٌ بِغَيْرِ الرِّوَايَةِ
ادامه دعا براساس روایت دیگر :
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِي مِنْ أَوْفَرِ عِبَادِكَ نَصِيباً مِنْ كُلِّ خَيْرٍ أَنْزَلْتَهُ فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ
خداوندا، بر محمّد و آل محمّد درود فرست و مرا از بهرهورترين بندگان از تمام خيراتى كه در اين شب فرو فرستادهاى
أَوْ أَنْتَ مُنْزِلُهُ مِنْ نُورٍ تَهْدِي بِهِ أَوْ رَحْمَةٍ تَنْشُرُهَا أَوْ رِزْقٍ تَقْسِمُهُ أَوْ بَلَاءٍ تَرْفَعُهُ [تَدْفَعُهُ]
و يا فرومىفرستى-مانند نورى كه به وسيلهى آن هدايت مىكنى و رحمتى كه مىگسترانى و روزىاى كه تقسيم مىكنى بلايى كه دفع [رفع]
أَوْ مَرَضٍ تَكْشِفُهُ وَ اكْتُبْ لِي فِيهَا مَا كَتَبْتَ لِأَوْلِيَائِكَ الصَّالِحِينَ الَّذِينَ اسْتَوْجَبُوا مِنْكَ الثَّوَابَ
و بيمارىاى كه برطرف مىكنى-قرار ده و هرچه براى دوستان شايستهات كه مستحق پاداش از تو گرديدهاند
وَ أَمِنُوا بِرِضَاكَ عَنْهُمُ الْعَذَابَ يَا كَرِيمُ يَا كَرِيمُ يَا كَرِيمُ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و به خشنودى تو از آنان، از عذاب تو ايمن گرديدهاند نوشتهاى براى من نيز بنويس. اى بزرگوار اى بزرگوار اى بزرگوار، بر محمّد و آل محمّد درود فرست
وَ افْعَلْ بِي ذَلِكَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ ارْزُقْنِي بَعْدَ انْقِضَاءِ شَهْرِ رَمَضَانَ الْعِصْمَةَ
و به رحمت خود با من چنين كن [اى مهربانترين مهربانان]و بعد از سپرى شدن ماه رمضان، عصمت [از گناه]
وَ التَّوْبَةَ وَ الْإِنَابَةَ وَ التَّمَسُّكَ بِوَلَايَةِ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ مُنَّ عَلَيَّ أَبَداً مَا أَبْقَيْتَنِي بِذِكْرِكَ
و توبه و بازگشت [به تمام وجود به خود]و چنگ زدن به ولايت محمّد و آل محمّد را روزىام كن و تا زمانى كه پايندهام داشتهاى، همواره ياد
وَ شُكْرِكَ لِلرَّغْبَةِ وَ الثَّبَاتِ عَلَى دِينِكَ وَ التَّوْفِيقِ لِمَا وَفَّقْتَ لَهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ ع
و سپاسگزارى از تو در برابر گرايش به تو و استوارى بر دينت و موفق شدن به آنچه محمّد و آل محمّد-درود بر او و آنان-بدان موفق بودهاند، را به من ارزانى دار.
اللَّهُمَّ إِنَّكَ قُلْتَ فِي كِتَابِكَ الْمُنْزَلِ وَ قَوْلُكَ الْحَقُ (شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ)
خداوندا، تو خود در كتابى كه فروفرستادهاى و در گفتار حق خود فرمودهاى: «ماه رمضان، كه قرآن در آن فروفرستادهشده است.»
وَ هَذَا شَهْرُ رَمَضَانَ قَدْ تَصَرَّمَتْ لَيَالِيهِ وَ أَيَّامُهُ فَأَسْأَلُكَ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ وَ كَلِمَاتِكَ التَّامَّةِ
و اين ماه رمضان است كه شبها و روزهاى آن به پايان رسيد. پس به روى [اسما و صفات، يا ذات]گرامى و سخنان كامل
وَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدِ إِنْ كَانَ بَقِيَ عَلَيَّ ذَنْبٌ وَاحِدٌ لَمْ تَغْفِرْهُ لِي أَوْ تُرِيدُ أَنْ تُحَاسِبَنِي عَلَيْهِ
و به حق محمّد و آل محمّد، اگر حتى يك گناه بر من باقى مانده كه نيامرزيدهاى يا مىخواهى به خاطر آن از من حساب بكشى
أَوْ تُعَاقِبَنِي عَلَيْهِ أَوْ تُقَايِسَنِي بِهِ أَنْ لَا يَطْلُعَ فَجْرُ هَذِهِ اللَّيْلَةِ أَوْ يَتَصَرَّمَ هَذَا الشَّهْرُ إِلَّا وَ قَدْ غَفَرْتَهُ لِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
يا كيفرم كنى يا عذابت را به من بچشانى، از تو خواستارم كه پيش از طلوع سپيدهدم اين شب يا پيش از آنكه اين ماه به پايان برسد، آن را بيامرزى اى مهربانترين مهربانان.
أَيْ مُلَيِّنَ الْحَدِيدِ لِدَاوُدَ أَيْ كَاشِفَ الْكَرْبِ عَنْ مُحَمَّدٍ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْتَجِبْ دُعَائِي
اى نرمكنندهى آهن براى حضرت داوود، اى برطرفكنندهى اندوه سخت حضرت محمّد، بر محمّد و آل محمّد درود فرست و دعايم را مستجاب كن
وَ أَعْطِنِي سُؤْلِي وَ اجْعَلْ جَمِيعَ هَوَايَ لِي سَخَطاً إِلَّا مَا رَضِيتَهُ وَ اجْعَلْ جَمِيعَ طَاعَتِكَ لِي رِضًا
و خواستهام را بده و همهى خواهشهاى نفسم را مورد پسند خود قرار ده و همهى طاعتهايت را مورد پسند من قرار ده،
وَ إِنْ خَالَفَ مَا هَوَيْتُ عَلَى مَا أَحْبَبْتَ أَوْ كَرِهْتَ حَتَّى أَكُونَ لَكَ فِي جَمِيعِ مَا أَمَرْتَنِي مُتَابِعاً مُطِيعاً سَامِعاً
اگرچه خواهش نفسم با آنچه دوست دارى يا ناخوشايند تو است ناسازگار باشد، تا اينكه در تمام دستوراتت پيرو، مطيع و گوش به فرمان تو باشم
وَ عَنْ كُلِّ مَا نَهَيْتَنِي عَنْهُ مُنْتَهِياً وَ فِي كُلِّ مَا قَضَيْتَ عَلَيَّ وَ لِي رَاضِياً وَ عَلَى كُلِّ مَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَيَّ شَاكِراً
و از تمام آنچه نهى كردهاى خوددارى كنم و در تمام آنچه عليه و يا له من به صورت سرنوشت حتمى مقرّر نمودهاى، خشنود و بر تمام نعمتهايى كه بر من ارزانى داشتهاى، سپاسگزار
وَ فِي كُلِّ حَالاتِي لَكَ ذَاكِراً مِنْ حَالِ عَافِيَةٍ أَوْ بَلَاءٍ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ أَوْ سَخَطٍ أَوْ رِضًى
و در همهى حالاتم-اعم از حال عافيت يا گرفتارى، سختى يا فراخى، ناخشنودى يا خشنودى-به ياد تو باشم.
إِلَهِي فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ انْظُرْ إِلَيَّ فِي جَمِيعِ أُمُورِي نَظْرَةً رَحِيمَةً شَرِيفَةً كَرِيمَةً
معبود من، پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست و در يكايك امور من يك نگاه مهرورزانه، والا و گرامى به من بكن،
تُقَوِّينِي بِهَا عَلَى مَا أَمَرْتَنِي بِهِ وَ تُسَدِّدُنِي لَهَا وَ لِجَمِيعِ مَا كَلَّفْتَنِي فِعْلَهُ
بهگونهاى كه به واسطهى آن مرا بر انجام دستوراتت نيرو بخشيده و در انجام آنچه مرا به انجام آن مكلّف كردهاى، موفق بدارى
وَ تَزِيدُنِي بِهَا بَصَراً وَ يَقِيناً فِي جَمِيعِ مَا عَرَّفْتَنِي مِنْ آلَائِكَ عِنْدِي وَ إِنْعَامِكَ عَلَيَّ وَ إِحْسَانِكَ إِلَيَّ وَ تَفْضِيلِكَ إِيَّايَ
و بصيرت و يقينم را در تمام نعمتها و بخششها و نيكىها و برترى دادنهايت كه مرا با آن آشنا گردانيدهاى، افزون كنى.
إِلَهِي حَاجَتِيَ الْعُظْمَى الَّتِي إِنْ قَضَيْتَهَا لَمْ يَضُرَّنِي مَا مَنَعْتَنِي وَ إِنْ مَنَعْتَنِيهَا لَمْ يَنْفَعْنِي مَا أَعْطَيْتَنِي
معبودا، بزرگترين حاجت من كه اگر برآورى هر چيز ديگر كه از من بازدارى به من ضرر نمىرساند و اگر آن را از من بازدارى هر چيز ديگر عطايم كنى به من سود نمىرساند،
أَسْأَلُكَ فَكَاكَ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ يَا سَيِّدِي ارْحَمْنِي مِنَ السَّلَاسِلِ وَ الْأَغْلَالِ وَ السَّعِيرِ
اين است كه از تو خواهانم كه مرا از آتش جهنّم آزاد كنى. اى سرور من، از زنجيرها و بندها و آتش فروزان بر من رحم آر،
وَ ارْحَمْنِي مِنَ الطَّعَامِ الزَّقُّومِ وَ شُرْبِ الْحَمِيمِ ارْحَمْنِي مِنْ جَهَنَّمَ (إِنَّ عَذابَها كانَ غَراماً إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا
از غذاى زقّوم و نوشيدنى بسيار داغ بر من رحم آر، از جهنّم بر من رحم آر، كه عذاب آن هلاكت جاودانى است و دايمى و پيوسته است.
وَ مُقاماً) لَا تُعَذِّبْنِي وَ أَنَا أَسْتَغْفِرُكَ وَ لَا تَحْرِمْنِي وَ أَنَا أَسْأَلُكَ أَسْأَلُكَ الْجَنَّةَ وَ مَا فِيهَا وَ أَعُوذُ بِكَ مِنَ النَّارِ
مرا كه از تو آمرزش مىخواهم كيفر مكن، و مرا كه از تو درخواست مىكنم محروم مدار، بهشت و آنچه را كه در آن است، از تو درخواست مىكنم و از جهنّم و آنچه در خود گردآورده است، به تو پناه مىبرم.
وَ مَا جَمَعْتَ اللَّهُمَّ فَزَوِّجْنِي مِنَ الْحُورِ الْعِينِ وَ اجْعَلْنِي مِمَّنْ (يَأْتِي آمِناً يَوْمَ الْقِيامَةِ) (إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ)
خدايا، پس از حور عين [زنان زيباى بهشتى]به ازدواج من در آور و از كسانى قرار ده كه با ايمنى در روز قيامت حضور پيدا مىكنند، زيرا من به خيرى كه فرو فرستادهاى، نيازمندم.
اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ ابْدَأْ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فِي كُلِّ خَيْرٍ مِنْ خَيْرِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ
[خداوندا]پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست و در همه خيرات، اعمّ از خيرات دنيا و آخرت، به محمّد و آل محمّد آغاز كن.
[منبع]وَ مِنْ ذَلِكَ دُعَاءُ لَيْلَةِ الثَّلَاثِينَ مَرْوِيٌّ عَنِ النَّبِيِّ ص
دعاى اين شب منقول از پيامبر اكرم-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-:
رَبَّنَا فَاتَنَا هَذَا الشَّهْرُ الْمُبَارَكُ الَّذِي أَمَرْتَنَا فِيهِ بِالصِّيَامِ وَ الْقِيَامِ اللَّهُمَّ فَلَا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنَّا
پروردگارا، [اين]ماه مباركى كه دستور روزهدارى و شبخيزى در آن را به من داده بودى، از دست ما رفت. [خدايا، پس]ديدار ما با ماه رمضان را آخرين ديدار ما با او قرار مده.
رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِنَا [ذُنُوبَنَا] وَ مَا تَأَخَّرَ رَبَّنَا وَ لَا تَخْذُلْنَا وَ لَا تَحْرِمْنَا الْمَغْفِرَةَ
پروردگارا، پس گناهان گذشته و آيندهى ما را بيامرز و خوارمان مكن و از آمرزش خود محروم مدار
وَ اعْفُ عَنَّا وَ اغْفِرْ لَنَا وَ ارْحَمْنَا وَ تُبْ عَلَيْنَا وَ ارْزُقْنَا وَ ارْزُقْ مِنَّا وَ ارْضَ عَنَّا
و از ما گذشت كن و بيامرز و بر من رحم آر و توبهى ما را بپذير و روزىمان كن [و از من خشنود گرد]
وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَوْلِيَائِكَ الْمُهْتَدِينَ وَ مِنْ أَوْلِيَائِكَ الْمُتَّقِينَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَقَبَّلْ مِنَّا هَذَا الشَّهْرَ
و از دوستان [راهيافته و] تقواپيشهى خود بگردان، به حق محمّد و آل محمّد، و اين ماه را از ما بپذير
وَ لَا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ بِهِ وَ ارْزُقْنَا حَجَّ بَيْتِكَ الْحَرَامِ فِي عَامِنَا هَذَا وَ فِي كُلِّ عَامٍ
و آن را آخرين ديدار ما با ماه رمضان قرار مده و در اين سال و همهى سالها، حجّ خانهى محترمت را روزىمان كن،
إِنَّكَ أَنْتَ الْمُعْطِي الرَّازِقُ الْحَنَّانُ الْمَنَّانُ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
به راستى كه تو عطاكننده روزىرسان و بسيار مهربان و بخشنده هستى]، به رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
[منبع]مِنْ مَجْمُوعَةِ مَوْلَانَا زَيْنِ الْعَابِدِينَ ص
وداع با ماه مبارک رمضان منقول از امام سجاد سلام الله علیه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ الْحَمْدُ لِلَّهِ لَا شَرِيكَ لَهُ
به نام خداوند رحمتگستر مهربان. ستايش خدا را كه پروردگار جهانيان است، ستايش خدا را كه شريكى براى او وجود ندارد،
الْحَمْدُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْأَعْلَى الْعَلِيمِ الْكَرِيمِ الْعَظِيمِ الرَّحِيمِ اللَّطِيفِ الْخَبِيرِ
ستايش خدا را كه بلندپايه، آگاه، بزرگوار، مهربان، باريكبين و كاردان است،
الْحَمْدُ لِلَّهِ الْمَحْمُودِ عَلَى نَعْمَائِهِ الْمَشْكُورِ عَلَى آلَائِهِ
ستايش خدا را كه در برابر نعمتهايش ستايش و در برابر عطاهايش ستوده مىگردد،
الَّذِي لَا يَنْسَى مَنْ ذَكَرَهُ وَ لَا يُخَيِّبُ مَنْ رَجَاهُ وَ لَا يَرُدُّ مَنْ دَعَاهُ
هم او كه به يادآورندگانش را فراموش و اميدوارانش را نوميد نمىكند و دعاكنندگان به درگاهش را نمىراند
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَا رَبَّ سِوَاهُ وَ لَا خَالِقَ إِلَّا إِيَّاهُ وَ لَا إِلَهَ غَيْرُهُ وَ لَا مَعْبُودَ إِلَّا هُوَ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ
و ستايش خدا را كه پروردگار و آفريدگار و خداى شايستهى پرستش و معبودى جز او وجود ندارد و شريكى براى او نيست.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي تَوَاضَعَ كُلُّ شَيْءٍ لِعَظَمَتِهِ وَ ذَلَّ كُلُّ شَيْءٍ لِمُلْكِهِ وَ هَيْبَتِهِ
ستايش خدا را كه همهى اشيا در برابر عظمت او فروتن و در برابر سربلندى [نيرومندى]او خوار هستند
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي اسْتَسْلَمَ كُلُّ شَيْءٍ لِقُدْرَتِهِ وَ خَضَعَ كُلُّ شَيْءٍ لِعِزَّتِهِ [لِقُوَّتِهِ]
و ستایش خدا را که همه اشیا در برابر قدرت او تسلیم و در برابر عزتش خاضع هستند
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى حِلْمِهِ بَعْدَ عِلْمِهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى عَفْوِهِ بَعْدَ قُدْرَتِهِ
و ستايش خدا را در برابر بردبارىاش باوجود آگاهىاش و ستايش خدا را در برابر گذشتش باوجود قدرتش
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَلِيِّ كُلِّ نِعْمَةٍ وَ مُنْتَهَى كُلِّ رَغْبَةٍ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ قَاضِي كُلِّ حَاجَةٍ وَ دَافِعِ كُلِّ ضَرُورَةٍ
و ستایش خدا را که ولی هر نعمتی است و منتهای هر خواسته و میلی است و ستایش خدا را که جواب دهنده تمام حاجات و دفع کننده تمام ضرر هاست
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِنِعْمَتِهِ أَصْبَحْنَا وَ أَمْسَيْنَا وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بِنُورِهِ اهْتَدَيْنَا وَ بِفَضْلِهِ اسْتَغْنَيْنَا
و ستايش خدايى را كه به نعمت او صبح و شام كرديم و ستايش خدا را كه به نور او رهنمون گرديده و به تفضل او بىنياز شديم
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ الشِدَّةِ وَ الرَّخَاءِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ عَلَى كُلِّ حَالٍ
و ستايش خدا را بر شادمانى و رنجورى و سختى و فراخى و ستايش خدا را كه پروردگار جهانيان است بر هر حال
وَ (الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُونَ)
و ستايش خدا را كه آسمانها و زمين را آفريد و تاريكىها و نور را قرار داد و بااينحال كسانى كه به پروردگارشان كفر ورزيدهاند، براى او شريك قرار مىدهند.
كَذَبَ الْعَادِلُونَ بِاللَّهِ وَ الْمُفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَ الْمُدَّعُونَ غَيْرَهُ إِلَهاً (قَدْ ضَلُّوا ضَلالًا بَعِيداً)
دروغ گفتند كسانى كه به خدا شرك ورزيدند و به دروغ بر خدا افترا بستند و جز او معبود خود گرفتند و بسيار دور [سخت]گمراه شده
وَ خَسِرُوا (خُسْراناً مُبِيناً) وَ قَالُوا قَوْلًا عَظِيماً (مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ
و آشكارا زيان بردند و سخن بزرگ بر زبان راندند. خداوند هيچكس را به فرزندى نگرفته
وَ ما كانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ
و هيچ معبودى جز او وجود ندارد، وگرنه در اين صورت، هر معبودى آفريدههاى خود را به همراه خود مىبرد [از آنها حمايت مىكرد]و بر يكديگر اظهار برترى مىكردند.
سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَتَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ)
پاكا خدا از آنچه او را بدان توصيف مىكنند، خدايى كه داناى غيب و آشكار و از آنچه براى او شريك قرار مىدهند، منزّه است.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِدِينِهِ الَّذِي لَا يَقْبَلُ عَمَلًا وَ لَا يَغْفِرُ ذَنْباً إِلَّا لِأَهْلِهِ
ستايش خدا را كه ما را به آيين خود راهنمايى كرد، خدايى كه هيچ عملى را نمىپذيرد و هيچ گناهى را جز از اهلش نمىآمرزد.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَعَانَنَا عَلَى صِيَامِ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ قِيَامِهِ وَ نَحْنُ نَسْأَلُ اللَّهَ خَيْرَ مَسْئُولٍ وَ أَكْرَمَ مَأْمُولٍ
ستايش خدا را كه ما را بر روزهدارى و شبخيزى در ماه رمضان يارى داد و ما از خداوند كه بهترين درخواستشونده و گرامىترين كسى است كه به او اميد بسته مىشود،
أَنْ يَسْتَجِيبَ دُعَاءَنَا وَ يَقْبَلَ مِنَّا صَوْمَنَا وَ يُزَكِّيَ أَعْمَالَنَا وَ يَشْكُرَ سَعْيَنَا وَ لَا يَرُدَّنَا خَائِبِينَ
درخواست مىكنيم كه دعاى ما را مستجاب كند و روزهى ما را از ما بپذيرد و اعمال ما را پاكيزه گرداند و كوشش و عمل را مورد سپاس قرار دهد و نوميد برنگرداند
وَ أَنْ يَجْعَلَنَا عِنْدَهُ مِنَ الْمَقْبُولِينَ وَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْفَائِزِينَ إِنَّهُ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
و در نزد خود از پذيرفته شدگان و در آخرت از رستگاران قرار دهد، به راستى كه او مهربانترين مهربانان است.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ يَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِينَ وَ يَا أَكْرَمَ الْأَكْرَمِينَ وَ يَا مُجِيبَ الْمُضْطَرِّينَ وَ يَا جَارَ الْمُسْتَجِيرِينَ
خدايا، از تو درخواست مىكنيم اى بخشندهترين بخشنده و اى گرامىترين گرامى و اى اجابتكنندهى دعاى بيچارگاه
وَ يَا صَرِيخَ الْمُسْتَصْرِخِينَ وَ يَا غِيَاثَ الْمُسْتَغِيثِينَ وَ يَا عِيَاذَ الْمَكْرُوبِينَ وَ يَا قَابِلَ تَوْبَةِ الْمُذْنِبِينَ
و اى مدافع يارىجويان و اى فريادرس فريادكنندگان و اى يارىدهنده به فريادخواهان و اى دادرس اندوهناكان و اى پذيرندهى توبهى گناهكاران
وَ يَا أَمَانَ الْخَائِفِينَ وَ يَا مُعْطِيَ السَّائِلِينَ وَ يَا قَاصِمَ الْجَبَّارِينَ وَ يَا مُدَمِّرَ الْمُتَكَبِّرِينَ
و اى ايمنىبخش هراسناكان و اى عطاكننده به درخواستكنندگان و اى درهمشكنندهى سركشان و سركوبكنندهى متكبّران
وَ يَا مُدْرِكَ الْهَارِبِينَ وَ يَا عِصْمَةَ الْمُتَوَكِّلِينَ وَ يَا وَلِيَّ الْمُؤْمِنِينَ وَ يَا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتِينَ
و اى كسى كه گريختگان را درمىيابى و اى نگاهدارندهى توكلكنندگان و اى سرپرست مؤمنان و اى نيرومند استوار
وَ يَا نَاصِرَ الْمَظْلُومِينَ وَ يَا مَالِكَ يَوْمِ الدِّينِ وَ يَا مُنْتَهَى رَغْبَةِ السَّائِلِينَ وَ يَا رَازِقَ الْمُقِلِّينَ
و اى ياور ستمديدگان و اى مالك روز پاداش و اى منتهاى گرايش درخواستكنندگان و اى روزىدهنده به ناداران
وَ يَا رَاحِمَ الْمَسَاكِينِ وَ يَا خَيْرَ الرَّازِقِينَ وَ يَا ثِقَةَ الْمَلْهُوفِينَ وَ يَا مُجِيبَ الدَّاعِينَ أَجِبْ دُعَاءَنَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و اى مهرورز بر بيچارگان و اى بهترين روزىدهنده و اى مورد اعتماد ستمديدگان و اى اجابتكنندهى دعاها، دعاى ما را مستجاب نما، اى مهربانترين مهربانان.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ لَا تَرُدَّنَا خَائِبِينَ وَ (تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ)
خداوندا، بر محمد و آل محمد درود فرست و ما را نوميد برمگردان و [اعمال اين ماه را]از ما بپذير، به راستى كه تو شنوا و آگاهى.
إِلَيْكَ أَسْلَمْنَا أَنْفُسَنَا طَائِعِينَ وَ لَكَ أَصْبَحْنَا وَ صَلَّيْنَا خَاضِعِينَ وَ بِكَ آمَنَّا مُوقِنِينَ
به اختيار خود تسليم توايم و براى تو صبح كرديم و فروتنانه نماز گزارديم و با يقين به تو ايمان آورديم
وَ عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا مُطْمَئِنِّينَ وَ إِلَيْكَ فَوَّضْنَا أَمْرَنَا رَاضِينَ وَ إِلَيْكَ أَقْبَلْنَا رَاجِينَ وَ مِنْ ذُنُوبِنَا مُعْتَذِرِينَ فَاقْبَلْ عُذْرَنَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و با اطمينان بر تو توكل نموديم و با خرسندى، كار خود را به تو واگذار كرديم و با اميد، به درگاه تو روى آورديم و از گناهان خود پوزش مىخواهيم، پس عذر ما را بپذير اى مهربانترين مهربانان.
اللَّهُمَّ قَدْ أَكْدَى الطَّلَبُ وَ أَعْيَتِ الْحِيَلُ إِلَّا عِنْدَكَ وَ ضَاقَتِ الْمَذَاهِبُ وَ انْقَطَعَتِ الطُّرُقُ إِلَّا إِلَيْكَ وَ دَرَسَتِ الْآمَالُ
خدايا، درخواست فروكش و چارهها جز در نزد تو وامانده است و راهها و روشها جز بهسوى تو تنگ و گسسته است و آرزوها
وَ انْقَطَعَ الرَّجَاءُ إِلَّا مِنْكَ وَ خَابَتِ الثِّقَةُ وَ أَخْلَفَ الظَّنُّ إِلَّا بِكَ وَ كَذَبَتِ الْأَلْسُنُ وَ أُخْلِفَتِ الْعِدَاتُ إِلَّا عِنْدَكَ
و اميد جز از تو، نابود و بريده است و اعتماد و گمان جز به تو همراه خلف وعده و زبانها و وعدهها جز در نزد تو دروغ است.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ بِكُلِّ دَعْوَةٍ تَوَسَّلَ بِهَا إِلَيْكَ رَاجٍ بَلَّغْتَهُ أَمَلَهُ أَوْ مُذْنِبٌ خَاطِئٌ غَفَرْتَ لَهُ
خداوندا، به هر دعايى كه شخص اميدوارى را به واسطهى توسل به آن، به آرزويش رساندهاى يا گناهكار خطاكارى كه گناهش را آمرزيدى،
أَوْ مُعَافاً أَتْمَمْتَ عَلَيْهِ نِعْمَتَكَ أَوْ فَقِيرٌ أَدْلَيْتَ غِنَاكَ إِلَيْهِ
يا تندرستى كه نعمتت را بر او تمام كردهاى، يا نيازمندى كه بىنيازى را بهسوى او رساندهاى
وَ لِتِلْكَ الدَّعْوَةِ يَا رَبِّ عِنْدَكَ زُلْفَةٌ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَقْضِيَ لَنَا حَوَائِجَنَا فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَ عَافِيَةٍ
و آن دعا-اى پروردگار من-در نزد تو ارزش و منزلت برخوردار بوده است، خواهانيم كه بر محمد و آل محمد درود فرستى و حوايج ما را همراه با فراوانى و عافيت از جانب خود، برآورى
وَ أَنْ تَغْفِرَ لَنَا وَ تَرْحَمَنَا فَإِنَّا إِلَى رَحْمَتِكَ فُقَرَاءُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و ما را بيامرزى و بر ما رحم آورى، زيرا ما همه به رحمت تو نيازمنديم اى مهربانترين مهربانان.
اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَمَرْتَ بِالصَّلَاةِ وَ التَّسْلِيمِ عَلَى نَبِيِّكَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَرِيضَةً مِنْكَ وَاجِبَةً
خدايا، خود دستور دادهاى كه بر پيامبرت حضرت محمد-درود تو بر او و خاندان او- درود و سلام بفرستيم، فريضهاى كه از ناحيهى تو واجب گرديده
وَ كَرَامَةً فَاضِلَةً وَ بَدَأْتَ وَ مَلَائِكَتُكَ بِالصَّلَاةِ عَلَيْهِ فَقُلْتَ
و كرامتى كه برتر است و فرشتگان نيز [بر او] درود مىفرستند:
(إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً)
«به راستى كه خدا و فرشتگانش بر پيامبر درود مىفرستند، اى كسانى كه ايمان آوردهايد، چنانكه بايد بر او درود و سلام بفرستيد.»
اللَّهُمَّ وَ اجْعَلْ [فَاجْعَلْ] شَرَائِفَ صَلَوَاتِكَ وَ نَوَامِيَ بَرَكَاتِكَ وَ أَزْكَى تَحِيَّاتِكَ وَ أَفْضَلَ سَلَامِكَ
خدايا، پس برترين درودها و بالندهترين بركتها و پاكيزهترين تحيّتها و برترين سلام
وَ مُعَافَاتِكَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ صَفِيِّكَ وَ نَجِيِّكَ وَ أَمِينِكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ الدَّاعِي إِلَيْكَ بِإِذْنِكَ
و عافيت خود را بر حضرت محمد، بنده و فرستاده و برگزيده و رازدار و امانتدار و انتخابشدهى تو از ميان آفريدههايت، قرار ده،
وَ الْهَادِي إِلَى سَبِيلِكَ وَ الشَّاهِدِ عَلَى عِبَادِكَ الْبَشِيرِ النَّذِيرِ السِّرَاجِ الْمُنِيرِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّيِّبِينَ وَ سَلَّمَ
هم او كه به اذن تو [مردم را]به سوى تو فراخواند و هدايتگر بهسوى تو بود و گواه بر بندگان و مژدهدهنده و بيمرسان و چراغ فروزان است. درود و سلام خداوند بر او و بر خاندان پاك او.
اللَّهُمَّ ابْعَثْهُ الْمَقَامَ الْمَحْمُودَ الَّذِي وَعَدْتَهُ وَ بَلِّغْهُ الدَّرَجَةَ وَ الْوَسِيلَةَ وَ الْكَرَامَةَ وَ الشَّفَاعَةَ وَ الذَّرَاعَةَ وَ الْفَضِيلَةَ
خداوندا، او را به مقام ستوردهاى كه وعده دادهاى برانگيز و به پايه و وسيله [شفاعت]و كرامت و شفاعت و ميانجيگرى و برترى [ويژه]برسان
وَ اجْعَلْنَا مِمَّنْ تَشْفَعُهُ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ اللَّهُمَّ رَبَّ النَّبَأِ الْعَظِيمِ فِي انْسِلَاخِ هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِيمِ
و ما را از كسانى قرار ده كه مشمول شفاعت او گرديم، به رحمتت اى مهربانترين مهربانان. خداوندا، اى پروردگار خبر بزرگ، در پايان اين ماه بزرگ
وَ اسْتِقْبَالِ هَذَا الْعِيدِ الشَّرِيفِ الْمَشْهُورِ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و روى آوردن اين عيد شريف و نامى، بر محمد و آل محمد درود فرست
وَ اجْعَلْنَا فِي هَذِهِ السَّاعَةِ مِنْ أَوْجَهِ مَنْ تَوَجَّهَ وَ أَقْرَبِ مَنْ تَقَرَّبَ إِلَيْكَ وَ أَنْجَحِ مَنْ سَأَلَكَ وَ دَعَاكَ وَ طَلَبَ إِلَيْكَ
و در اين لحظه، ما را از ارزشمندترين و نزديكترين كسانى كه به تو روى آورده و نزديكى جسته و از كاميابترين كسانى كه از تو درخواست و خواهش نموده و به درگاهت دعا كردهاند، قرار ده.
يَا مَنْ وَسِعَ (كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَ عِلْماً) لَا تَرُدَّنَا خَائِبِينَ وَ تَقَبَّلْ مِنَّا صِيَامَهُ
اى خدايى كه رحمت و آگاهىات همهى اشيا را فراگرفته است، ما را نوميد برمگردان و روزهى ما را بپذير
فَإِنْ كَانَ آخِرَ شَهْرٍ صُمْنَاهُ فَاخْتِمْ لَنَا فِيهِ بِالسَّعَادَةِ وَ الشَّهَادَةِ وَ الْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْقَبُولِ
و اگر اين ماه رمضان، آخرين ماه رمضانى است كه روزه داشتهايم، آن را به نيكبختى و شهادت [گواهى]و بركت و رحمت و پذيرش خود ختم كن
وَ اجْعَلْ عَمَلَنَا فِيهِ مَقْبُولًا وَ سَعْيَنَا فِيهِ مَشْكُوراً فَ (إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ) عَلَى فِرَاقِ شَهْرِ رَمَضَانَ شَهْرِ الصِّيَامِ
و عمل ما را در آن پذيرفته و كوشش ما را مورد سپاس قرار ده. پس ما از آن خداييم و به سوى او بازمىگرديم [واى بر ما]از جدايى ماه رمضان، كه ماه روزهدارى
وَ شَهْرِ الْقِيَامِ وَ شَهْرِ الْقُرْآنِ وَ غُرَرِ الْأَيَّامِ فَيَا شَهْرَنَا غَيْرَ مُوَدِّعٍ وَدَّعْنَاكَ لَا بِمَلَلٍ صُمْنَاكَ
و شبخيزى و ماه قرآن و درخشانترين روزها است. پس اى ماه ما، بىآنكه از تو دست بكشيم از تو خداحافظى و وداع مىكنيم، نه با خستگى تو را روزه داشتيم
وَ لَا مَقْلِيّاً فَارَقْنَاكَ فَلَوْ كَانَ يُقَالُ جَزَى اللَّهُ شَهْراً لَقُلْنَا جَزَاكَ اللَّهُ يَا شَهْرَ رَمَضَانَ عَنَّا خَيْراً
و نه با رنجورى از تو جدا مىشديم. اگر در مورد ماه گفته شد كه خداوند تو را پاداش دهد، قطعا مىگفتيم اى ماه رمضان، خداوند تو را در رابطه با ما جزاى خير دهد؛
فَفِيكَ عُتِقَتِ الْفُرُوجُ وَ النُّفُوسُ وَ صَحَّتِ النِّيَّاتِ وَ الْقُلُوبُ وَ كُنْتَ خَيْرَ زَائِرٍ مَحْبُوبٍ
زيرا كه شرمگاهها و جانها در تو رها و نيتها و دلها سالم گرديد و تو بهترين زيارتكنندهى محبوب بودى.
فَلَا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْكَ وَ لَا بِكَ وَ خَتَمَ لَنَا فِيكَ بِخَيْرٍ وَ تَقَبَّلْ مِنَّا بِرَحْمَةٍ إِنَّهُ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
پس خدا ديدار مرا با تو و به تو آخرين ديدار قرار ندهد و پايان كار ما را در تو به خير ختم كند و به رحمت خود از ما بپذيرد، به راستى كه او مهربانترين مهربانان است.
اللَّهُمَّ بِكَ ثِقَتُنَا وَ رَجَاؤُنَا وَ بِكَ حَوْلُنَا وَ قُوَّتُنَا وَ عَلَيْكَ تَوَكُّلُنَا فِي أُمُورِنَا وَ بَارِكْ
خدايا، اعتماد و اميد و دگرگونى و نيرومندى ما به تو است و در همهى امور بر تو توكل نمودهايم،
[فَبَارِكْ] لَنَا فِي اسْتِقْبَالِ شَهْرِنَا هَذَا وَ أَهِلَّهُ عَلَيْنَا بِعَافِيَةٍ مُجَلِّلَةٍ فِي دُنْيَانَا وَ آخِرَتِنَا
پس روى آوردن اين ماه [شوّال]را بر ما مبارك گردان و هلال آن را همراه با عافيت فراگير در امور مربوطه به دنيا و آخرت، به ما نشان بده.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَ الْعَافِيَةَ وَ الْمُعَافَاةَ فِي أَدْيَانِنَا وَ أَبْدَانِنَا وَ أَنْفُسِنَا وَ أَهْلِينَا وَ أَوْلَادِنَا وَ أَمْوَالِنَا
خدايا، از تو، گذشت و تندرستى و عافيت دين و خود و خانواده و فرزندان و دارايىمان
وَ جَمِيعِ مَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَيْنَا وَ وَفِّقْنَا فِي هَذَا الْيَوْمِ الْعَظِيمِ الشَّرِيفِ لِطَاعَتِكَ وَ أَجِرْنَا فِيهِ مِنْ مَعْصِيَتِكَ
و همهى نعمتهايى را كه بر ما ارزانى داشتهاى، خواهانيم و در اين روز بزرگ و ارجمند ما را به طاعتت موفق گردان و از معصيت در پناه خود در آور
وَ اكْفِنَا فِيهِ شَرَّ كُلِّ ذِي شَرٍّ وَ شَرَّ كُلِّ دَابَّةٍ أَنْتَ (آخِذٌ بِناصِيَتِها) إِنَّكَ (عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ) []
و از شرّ همهى موجودات بدىرسان و هر جنبدهاى كه تو [موى]پيشانى او را گرفتهاى، كفايت كن، به راستى كه تو بر راه راست، استوارى.
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي بَلَّغَنَا هَذَا الْيَوْمَ الشَّرِيفَ الْفَرْدَ الْعَظِيمَ الْمُبَارَكَ الْكَرِيمَ الْمَثَابَةَ الْمَشْهُودَ الْمَوْعُودَ
ستايش خدا را كه ما را به اين روز شريف و تك [و بىهمتا]و بزرگ و خجسته و پرپاداش كه همه در آن حضور مىيابند و وعده [نيكى]در آن داده شده است رساند،
الَّذِي أَحَلَّ فِيهِ الطَّعَامَ وَ حَرَّمَ فِيهِ الصِّيَامَ وَ جَعَلَهُ عِيداً لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ وَ افْتَتَحَ فِيهِ الْحَجَّ إِلَى بَيْتِهِ الْحَرَامِ
روزى كه خداوند خوراك را در آن حلال و روزهدارى را در آن حرام گردانيد و عيد مسلمانان قرار داد و [رفتن]حجّ به خانهى محترمش را آغاز كرد.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْ لَنَا إِلَى بَيْتِكَ الْحَرَامِ سَبِيلًا فِي عَامِنَا هَذَا وَ فِي كُلِّ عَامٍ مَا أَبْقَيْتَنَا
خداوندا، بر محمد و آل محمد درود فرست و در اين سال و در همهى سالها تا زمانى كه ما را زنده نگاه داشتهاى، راهى براى ما بهسوى خانهى محترم
وَ إِلَى زِيَارَةِ قَبْرِ مُحَمَّدٍ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ اجْعَلْ ذَلِكَ مُتَقَبَّلًا فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَ عَافِيَةٍ وَ سَعَةِ رِزْقٍ حَلَالٍ يَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ
و زيارت قبر پيامبرت حضرت محمّد-درود خدا بر او و خاندان او-قرار ده و آن را همراه با فراوانى و عافيت و گستردگى روزى حلال از جانب خود، بپذير، اى شكوهمند و بزرگوار.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لَنَا وَ لآِبَائِنَا وَ أُمَّهَاتِنَا وَ ارْحَمْهُمْ كَمَا رَبَّوْنَا صِغَاراً
خداوندا، بر محمد و آل محمد درود فرست و ما و پدران و مادران ما را بيامرز و همان گونه كه ما را در كوچكى تربيت نمودند، بر آنان رحم آر
وَ اغْفِرْ لِكُلِّ وَالِدٍ وَلَدَنَا فِي الْإِسْلَامِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ وَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَ الْأَمْوَاتِ
و بر تمام اجداد مسلمان ما، اعمّ از مردان و زنان مسلمان و مؤمن، خواه زنده باشند يا مرده، بيامرز.
اللَّهُمَّ أَدْخِلْ عَلَيْهِمْ رَحْمَةً مِنْ بَرَكَةِ دُعَائِنَا لَهُمْ مَا تُنَوِّرُ بِهِ قُبُورَهُمْ وَ تَفْسَحُ بِهِ عَلَيْهِمْ ضِيقَ مَلَاحِدِهِمْ وَ تُبَرِّدُ بِهِ مَضَاجِعَهُمْ
خدايا، از بركت دعاى ما براى آنان، رحمتى بر آنان وارد كن كه به واسطهى آن، قبرهاى آنان را روشن گردانيده و تنگى جاى آنان در قبرهايشان را گشوده و جايگاه درازكشيدنشان را خنك گردانى
وَ بَلَّغْتَهُمْ بِهِ السُّرُورَ فِي الْجَنَّةِ فِي نُشُورِهِمْ وَ تُهَوِّنُ بِهِ حِسَابُهُمْ وَ تُؤْمِنُهُمْ بِهِ مِنَ الْفَزَعِ الْأَكْبَرِ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و هنگام زنده و برانگيخته شدن، آنان را در بهشت به شادمانى برسانى و آسان از آنان حساب بكشى و از بزرگترين هراس [روز قيامت]ايمن گردانى، به راستى كه تو بر هر چيز توانايى.
اللَّهُمَّ وَ بَارِكْ لَنَا فِي الْمَوْتِ إِذَا نَزَلَ بِنَا كَمَا نَزَلَ بِهِمْ وَ فِيمَا بَعْدَ الْمَوْتِ إِذَا قَدِمْنَا عَلَيْهِ
خدايا، و نيز آن هنگام كه مرگ بر ما فرود مىآيد، همان گونه كه بر آنان فرود مىآمد، آن را بر ما خجسته گردان و نيز بعد از مرگ را، آنگاه كه بر تو وارد مىشويم، بر ما مبارك گردان
وَ اجْعَلِ الْمَوْتَ خَيْرَ غَائِبٍ نَنْتَظِرُهُ وَ اجْعَلْ مَا بَعْدَهُ خَيْراً لَنَا مِمَّا قَبْلَهُ وَ اجْعَلِ الْآخِرَةَ خَيْراً لَنَا مِنَ الدُّنْيَا
و مرگ را براى ما بهترين چيز غايبى كه انتظارش را مىكشيم، قرار ده و بعد از مرگ را براى ما بهتر از پيش از مرگ و آخرت را بهتر از دنيا قرار ده.
اللَّهُمَّ وَ أَهْلَ الْقُبُورِ مِنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ فَافْسَحْ لَهُمْ فِي قُبُورِهِمْ وَ نَوِّرْ عَلَيْهِمْ فِي مَضَاجِعِهِمْ
خداوندا، همچنين براى همهى اهل قبور اعمّ از مردان و زنان مؤمن و مسلمان در قبرهايشان،
وَ جَافِ الْأَرْضَ عَنْ جُنُوبِهِمْ وَ لَقِّهِمْ نَضْرَةً وَ سُرُوراً وَ أَجْزِهِمْ جَنَّةً وَ حَرِيراً
بهشت [برزخى]و جامهى ابريشمى بگشا [و ارزانى دار]
وَ أَدْخِلْ عَلَيْهِمْ مِنْ بَرَكَةِ دُعَائِنَا مَا تَجْعَلُهُ نَجَاةً لَهُمْ مِنَ الْعَذَابِ وَ أَمْناً مِنَ الْعِقَابِ وَ أَوْجِبْ لَنَا بِذَلِكَ أَجْراً وَ أَجْزِلْ لَنَا بِهِ ذِكْراً
و از بركت دعاى ما براى آنان، آنها را از عذاب نجات ده و از كيفر ايمنى بخش و پاداش خود را به ما بايسته كن و آوازهى ما را بلند گردان.
اللَّهُمَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَتْمِمْ عَلَيْنَا نِعْمَتَكَ وَ هَيِّئْ لَنَا كَرَامَتَكَ وَ أَسْبِلْ عَلَيْنَا سِتْرَكَ وَ أَوْزِعْنَا شُكْرَكَ
خدايا، بر محمد و آل محمد درود فرست و عافيت خود را بر ما كامل و كرامتت را براى ما مهيّا گردان و پوشش خود را بر ما بپوشان و سپاسگزارى از خود را به ما الهام كن
وَ أَدِمْ عَلَيْنَا نِعْمَتَكَ وَ عَافِيَتَكَ وَ أَسْبِغْ عَلَيْنَا رِزْقَكَ وَ اكْفِنَا كُلَّ مُهِمٍّ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و نعمت و عافيتت را بر ما مستدام بدار و روزىات را به ما فراوان عطا كن و همهى امور مهم دنيا و آخرت ما را كفايت فرما، به راستى كه تو بر هر چيز توانايى
وَ هُوَ عَلَيْكَ يَسِيرُ إِلَهَنَا وَ سَيِّدَنَا إِنْ غَفَرْتَ لَنَا فَبِفَضْلِكَ وَ إِنْ عَذَّبْتَ فَبِعَدْلِكَ فَيَا مَنْ لَا يُرْجَى إِلَّا فَضْلُهُ
و برآوردن آن بر تو آسان است. اى معبود و سرور ما، اگر ما را بيامرزى، به تفضل تو است و اگر عذاب كنى، به عدل تو است. پس اى كسى كه جز به تفضل تو اميد بسته نمىشود
وَ لَا يُخْشَى إِلَّا عَدْلُهُ امْنُنْ عَلَيْنَا بِفَضْلِكَ وَ أَجِرْنَا مِنْ عَذَابِكَ إِلَهَنَا وَ سَيِّدَنَا إِنْ كُنْتَ لَا تَرْحَمُ إِلَّا أَهْلَ طَاعَتِكَ فَإِلَى مَنْ يَفْزَعُ الْمُذْنِبُونَ
و هيچ كس جز از عدل او بيم ندارد، تفضل خود را بر ما ارزانى دار و ما را از عذابت رهايى ده. اى معبود و سرور من، اگر تو فقط اطاعتكنندگان از خود را مىآمرزى، پس گناهكاران به چه كسى پناه ببرند؟
وَ إِنْ كُنْتَ لَا تُكْرِمُ إِلَّا أَهْلَ الْوَفَاءِ بِكَ فَإِلَى مَنْ يَسْتَغِيثُ الْمُسِيئُونَ (سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ) []
و اگر جز وفاداران به خود را گرامى نمىدارى، پس بدكاران از چه كسى فريادخواهى كنند؟ پاكى تو و من از ستمگران هستم،
سُبْحَانَكَ مَا أَحْسَنَ عَفْوَكَ وَ أَكْرَمَ قُدْرَتَكَ وَ أَعَمَّ رِزْقَكَ وَ أَوْسَعَ نِعْمَتَكَ
پاكى تو كه چقدر گذشتت نيكو و قدرتت گرامى و روزىات فراگير و نعمتت گسترده است!
سُبْحَانَكَ مَا أَعْظَمَ شَأْنَكَ وَ أَعَزَّ سُلْطَانَكَ وَ أَقْهَرَ أَمْرَكَ وَ أَعْدَلَ حُكْمَكَ
پاكى تو كه چقدر مقام تو بزرگ و تسلط تو سربلند و فرمان تو چيره و حكم تو عدل و داد است.
سُبْحَانَكَ أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُعْتِقَنِي مِنَ النَّارِ بِفَضْلِكَ وَ تُدْخِلَنِي الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِكَ
پاكى تو، از تو مىخواهم كه بر محمد و آل محمد درود فرستى و به فضل خود مرا از آتش جهنم آزاد كنى و به رحمت خود در بهشت وارد نمايى.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْعَفْوَ وَ الْعَافِيَةَ وَ الْمُعَافَاةَ فِي الدِّينِ وَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ [این فراز سه مرتبه تکرار شود]
خداوندا، از تو، گذشت و عافيت و سلامتى در دين و دنيا و آخرت را خواهانم.
يَا ذَا الْجَلَالِ وَ الْإِكْرَامِ يَا رَحْمَانُ يَا رَحِيمُ اغْفِرْ لِي مَغْفِرَةً تُطَهِّرُ بِهَا قَلْبِي وَ تَشْرَحُ بِهَا صَدْرِي وَ تُنَوِّرُ بِهَا بَصَرِي
اى بزرگ و بزرگوار، اى رحمتگستر اى مهربان، مرا چنان بيامرز كه به واسطهى آمرزشت دلم را پاكيزه گردانى
وَ تَجْلُو بِهَا الْعَمَى عَنْ قَلْبِي وَ تُوجِبُ لِي بِهَا رِضْوَانَكَ وَ الْجَنَّةَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و قلبم را گشوده و ديدهام را روشن گردانى و نابينايى را از دلم بركنار زنى و خشنودىات و بهشت را براى من بايسته كنى، اى مهربانترين مهربانان.
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَ ارْحَمْنِي وَ اعْفُ عَنِّي وَ تَفَضَّلْ عَلَيَّ وَ اجْعَلْنِي مِنْ عُتَقَائِكَ وَ طُلَقَائِكَ وَ مُحَرَّرِيكَ مِنَ النَّارِ
خداوندا، مرا بيامرز و بر من رحم آر و از من درگذر و بر من تفضل كن و مرا از آزاد و رهاشدگان از آتش جهنّم قرار ده.
اللَّهُمَّ لَا تَدَعْ لِي فِي هَذِهِ اللَّيْلَةِ الْعَظِيمَةِ الشَّرِيفَةِ الْكَرِيمَةِ ذَنْباً إِلَّا غَفَرْتَهُ وَ لَا عَيْباً إِلَّا سَتَرْتَهُ وَ لَا هَمّاً إِلَّا فَرَّجْتَهُ
خداوندا، در اين شب بزرگ و والا و ارجمند گناهى براى من مگذار مگر اينكه بيامرزى، و نه اندوهى مگر آنكه بگشايى و نه غمى مگر آنكه برطرف نمايى
وَ لَا غَمّاً إِلَّا كَشَفْتَهُ وَ لَا سُؤَالًا إِلَّا أَعْطَيْتَهُ وَ لَا بَلَاءً إِلَّا دَفَعْتَهُ وَ لَا كَرْباً إِلَّا فَرَّجْتَهُ وَ لَا سُوءاً إِلَّا صَرَفْتَهُ
و نه درخواستى مگر اينكه عطا كنى و نه بلايى جز اينكه دفع كنى و نه ناراحتى گلوگيرى مگر اينكه بگشايى و نه چيز بدى مگر اينكه از من منصرف كنى
وَ لَا دَيْناً إِلَّا قَضَيْتَهُ وَ لَا عَدُوّاً إِلَّا كَفَيْتَهُ وَ لَا غَائِباً إِلَّا أَدَّيْتَهُ وَ لَا مَرِيضاً إِلَّا شَفَيْتَهُ وَ لَا طِفْلًا إِلَّا رَبَّيْتَهُ
و نه وامى جز اينكه ادا كنى و نه دشمنى مگر آنكه مرا از آن كفايت نمايى و نه شخص غايبى جز اينكه به من برسانى و نه بيمارى مگر اينكه بهبودى ببخشى و نه كودكى مگر آنكه بپرورى
وَ لَا فَاسِداً إِلَّا أَصْلَحْتَهُ وَ لَا عَسِيراً إِلَّا يَسَّرْتَهُ وَ لَا حَاجَةً مِنْ حَوَائِجِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ لَكَ فِيهَا رِضًى
و نه نابسامانى مگر آنكه اصلاح كنى و نه سختى و دشوارىاى مگر اينكه آسان گردانى و نه حاجتى از حوايج دنيا و آخرت كه آن را مىپسندى
وَ لِيَ فِيهَا صَلَاحٌ إِلَّا قَضَيْتَهَا لِي وَ يَسَّرْتَهَا فِي عَافِيَةٍ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و به صلاح من است مگر اينكه برآورى و [رسيدن به آن را]همراه با عافيت براى من آسان گردانى، به راستى كه تو بر هر چيز توانايى.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مَلَائِكَتِكَ الْمُقَرَّبِينَ وَ عَلَى جَمِيعِ أَنْبِيَائِكَ الْمُرْسَلِينَ
خداوندا، بر فرشتگان مقرب و بر همهى پيامبران فرستادهشده درود فرست.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى جَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ وَ إِسْرَافِيلَ وَ عِزْرَائِيلَ وَ عَلَى حَمَلَةِ الْعَرْشِ أَجْمَعِينَ
خداوندا، بر جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل و عزرائيل وبر همهى حاملان عرش درود فرست
وَ صَلِّ عَلَى أَبِينَا آدَمَ وَ أُمِّناً حَوَّا وَ مَا وَلَدَا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَ الْأَمْوَاتِ يَا جَبَّارَ الْأَرَضِينَ وَ السَّمَاوَاتِ
و نيز بر پدر ما، حضرت آدم و مادر ما، حوّا و همهى فرزندان آن دو، اعمّ از مردان و زنان مؤمن و مسلمان و زنده و مردهى آنان، درود فرست.
اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْبَشِيرِ النَّذِيرِ السِّرَاجِ الْمُنِيرِ زَيْنِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ
خدايا، و نيز بر محمد و آل محمد درود فرست، هم او كه مژدهدهنده و بيمرسان و چراغ فروزان و زينت روز قيامت است.
اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ وَ أَمِينِكَ عَلَى وَحْيِكَ
خدايا، بر حضرت محمد درود فرست، هم او كه بنده و فرستاده و گزيدهى تو از ميان آفريدههايت و امانتدار وحى
الْمُوفِي بِعَهْدِكَ الصَّادِعِ بِأَمْرِكَ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِكَ السَّاعِي فِي مَرْضَاتِكَ الرَّءُوفِ الرَّحِيمِ بِعِبَادِكَ الصَّابِرِ عَلَى الْأَذَى وَ التَّكْذِيبِ فِي مَحَبَّتِكَ
و وفاكنندهى به پيمان تو و آشكاركنندهى فرمانت و پيكارگر در راه تو و كوشنده در راه خشنودى تو، مهرورز و مهربان نسبت به بندگانت و شكيبا بر آزار اذيتكنندگان و انكار انكاركنندگان، در راه دوستى تو بود.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فِي الْأَوَّلِينَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ فِي الْآخِرِينَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ يَوْمَ الدِّينِ
خدايا، بر حضرت محمد و خاندان او در ميان نسلهاى پيشين و نسلهاى متأخر و در روز قيامت درود فرست
وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ وَ بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
و همان گونه كه بر حضرت ابراهيم و خاندان او درود فرستادى و خجسته گردانيدى، بر محمد و آل محمد درود فرست، به راستى كه تو ستوده و بلندپايهاى.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَوْرِدْنَا حَوْضَهُ وَ اسْقِنَا بِكَأْسِهِ وَ اجْعَلْ مَئُونَتَنَا إِلَى جَنَّتِكَ غَيْرَ خَزَايَا
خدايا، بر محمد و آل محمد درود فرست و ما را در حوض [كوثر] او وارد گردان و ما را با جام او سيراب گردان
وَ لَا نَادِمِينَ فَقَدْ رَضِينَا الثَّوَابَ وَ أَمِنَّا الْعِقَابَ وَ اطْمَأَنَّتْ بِنَا الدَّارُ فِي جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
و مخارج ما را در بهشت مقرر فرما بىآنكه خوار و پشيمان گرديم درحالىكه به پاداش تو خرسند و از كيفر تو ايمن گرديم و در بهشتهايى كه از زير درختان آن جوىها روان است، مستقر گرديم
عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَ لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا لُغُوبٌ (وَ ما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجِينَ) [] بِمَنِّكَ وَ طَوْلِكَ وَ جُودِكَ
و بر روى تختها، روبروى هم بنشينيم و هيچ خستگى و كوفتگى به ما نرسد و هيچگاه از آن بيرون رانده نشويم، به منّت و بخشش و جود
وَ فَضْلِكَ وَ عَافِيَتِكَ وَ كَرَمِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ (رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ) []
و تفضل و عافيت و بزرگوارىات، مهربانترين مهربانان. پروردگارا، نيكى دنيا و آخرت را به ما ارزانى دار و از عذاب آتش جهنم نگاه دار.
[منبع]وَدَاعٌ آخَرُ لِشَهْرِ رَمَضَانَ وَ قَدْ رَوَيْنَاهُ عَنْ مَوْلَانَا عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ ع صَاحِبِ الْأَنْفَاسِ الْمُقَدَّسَةِ الشَّرِيفَةِ فِيمَا تَضَمَّنَهُ أَسْنَادُ أَدْعِيَةِ الصَّحِيفَةِ فَقَالَ وَ كَانَ مِنْ دُعَائِهِ ع فِي وَدَاعِ شَهْرِ رَمَضَانَ
وداع دیگر ماه رمضان و براساس اسناد كتاب «صحيفه سجّاديّه»، مولايمان علىّ بن حسين-عليهما السّلام-صاحب انفاس مقدس و شريف، با ماه رمضان اينگونه وداع مىكرد:
- اللَّهُمَّ يَا مَنْ لَا يَرْغَبُ فِي الْجَزَاءِ وَ يَا مَنْ لَا يَنْدَمُ عَلَى الْعَطَاءِ
خداوندا، اى كسى كه خواهان پاداش نيستى و اى كسى كه از عطا پشيمان نمىگردى
وَ يَا مَنْ لَا يُكَافِئُ عَبِيدَهُ عَلَى السَّوَاءِ
و اى خدايى كه پاداش بندهات را بهصورت برابر نمىدهى،
مِنَّتُكَ [هِبَتُكَ] ابْتِدَاءٌ وَ عَطِيَّتُكَ [وَ عَفْوُكَ] تَفَضُّلٌ وَ عُقُوبَتُكَ عَدْلٌ وَ قَضَاؤُكَ خَيْرٌ [خِيَرَةٌ]
بخشش تو آغازين [بىدرخواست]و گذشت تو، تفضّل و كيفرت، عدل و داد و سرنوشت حتمىات، خير و برگزيده و است.
إِنْ أَعْطَيْتَ لَمْ تَشُبْ عَطَاءَكَ بِمَنٍّ وَ إِنْ مَنَعْتَ لَمْ يَكُنْ مَنْعُكَ بِتَعَدٍّ [تَعَدِّياً]
اگر عطا كنى، عطاى خود را با منّت درنمىآميزى و اگر بازدارى، بازداشتن تو تعدّى و تجاوز نيست،
تَشْكُرُ مَنْ شَكَرَكَ وَ أَنْتَ أَلْهَمْتَهُ شُكْرَكَ
از هركس كه از تو سپاسگزارى كند، سپاسگزارى مىكنى درحالىكه تو سپاسگزارى را به او الهام كردهاى
وَ تُكَافِئُ مَنْ حَمِدَكَ وَ أَنْتَ عَلَّمْتَهُ حَمْدَكَ
و به هركس كه از تو ستايش كند پاداش مىدهى درحالىكه تو خود ستايش را به او آموختهاى
وَ تَسْتُرُ عَلَى مَنْ لَوْ شِئْتَ فَضَحْتَهُ وَ تَجُودُ عَلَى مَنْ لَوْ أَرَدْتَ مَنَعْتَهُ
و [گناه و غفلت]كسانى را كه اگر مىخواستى مىتوانستى رسوايشان سازى، مىپوشانى و به كسانى كه اگر اراده نموده بودى، مىتوانستى عطا نكنى، مىبخشى
وَ كِلَاهُمَا أَهْلٌ مِنْكَ لِلْفَضِيحَةِ وَ الْمَنْعِ غَيْرَ أَنَّكَ بَنَيْتَ أَفْعَالَكَ عَلَى التَّفَضُّلِ
درحالىكه هر دو دسته سزاوار رسوايى و عدم عطا هستند، جز اينكه تو كارهايت را براساس تفضّل
وَ أَجْرَيْتَ قُدْرَتَكَ عَلَى التَّجَاوُزِ وَ تَلَقَّيْتَ مَنْ عَصَاكَ بِالْحِلْمِ وَ أَمْهَلْتَ مَنْ قَصَدَ لِنَفْسِهِ بِالظُّلْمِ
و قدرتت را بر گذشت پايهگذارى نموده و با كسانى كه از تو نافرمانى مىكنند، با بردبارى برخورد مىكنى و كسانى را كه قصد ستم به خود دارند، مهلت مىدهى
تَسْتَنْظِرُهُمْ [تَسْتَطْرِدُهُمْ] بِأَنَاتِكَ إِلَى الْإِنَابَةِ وَ تَتْرُكُ مُعَاجَلَتَهُمْ إِلَى التَّوْبَةِ
و با تأنّى و درنگ مهلت بازگشت به آنان مىدهى و در توبهى آنان شتاب نمىكنى،
لِكَيْ لَا يَهْلِكَ عَلَيْكَ هَالِكُهُمْ وَ لَا [وَ لِئَلَّا] يَشْقَى بِنِعْمَتِكَ [بِنَقِمَتِكَ] شَقِيُّهُمْ إِلَّا عَنْ طُولِ الْإِعْذَارِ وَ بَعْدَ تَرَادُفِ الْحُجَّةِ عَلَيْهِ
تا هركس كه به هلاكت دچار مىگردد، به اختيار خود به هلاكت دچار گردد و بدبختان بعد از اينكه مهلت طولانى براى پوزشخواهى به آنان داده
كَرَماً مِنْ فِعْلِكَ [عَفْوِكَ] يَا كَرِيمُ وَ عَائِدَةً مِنْ عَطْفِكَ [عَفْوِكَ] يَا حَلِيمُ
و اين همه به خاطر كارهاى بزرگوانهى تو است اى بزرگوار و از عطوفت سودمند تو است اى بردبار.
أَنْتَ الَّذِي فَتَحْتَ لِعِبَادِكَ بَاباً إِلَى عَفْوِكَ وَ سَمَّيْتَهُ التَّوْبَةَ
تويى آن خدايى كه درى براى بندگان براى نيل به عفو و گذشتت گشودى و آن را توبه ناميدى
وَ جَعَلْتَ عَلَى ذَلِكَ الْبَابِ دَلِيلًا مِنْ رَحْمَتِكَ [وَحْيِكَ] لِئَلَّا يَضِلُّوا عَنْهُ فَقُلْتَ تَبَارَكَ اسْمُكَ
و راهنمايى از وحى خود بر اين در قرار دادى تا بندگانت گمراه نشوند و فرمودى: «اى كسانى كه ايمان آوردهايد،
(تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ وَ يُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
با توبهى خالصانه به درگاه خدا توبه كنيد، اميد كه پروردگارتان بدىهاى شما را بپوشاند و شما را به بهشتهايى كه از زير درختان آن، جوىها روان است وارد كند.»
يَوْمَ لا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ يَقُولُونَ
در آن روز، خدا پيامبر و كسانى را كه به او ايمان آورده اند فرو نگذارد، و نورشان پيشاپيش و در سمت راستشان در حركت باشد. مى گويند:
رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا وَ اغْفِرْ لَنا إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ)
« اى پروردگار ما، نور ما را براى ما به كمال رسان و ما را بيامرز، كه تو بر هر كارى توانايى. »
فَمَا عُذْرُ مَنْ [أَغْفَلَ دُخُولَ ذَلِكَ الْمَنْزِلِ بَعْدَ فَتْحِ الْبَابِ وَ إِقَامَةِ الدَّلِيلِ]
پس كسى كه از دخول به چنين سرايى - سراى توبه - پس از گشودن در و بر گماشتن راهنما غفلت ورزد، چه عذر تواند آورد؟
أَغْفَلَ عَنْ دُخُولِ ذَلِكَ الْبَابِ يَا سَيِّدِي بَعْدَ فَتْحِهِ وَ إِقَامَةِ الدَّلِيلِ عَلَيْهِ
اى سرور من، پس آنكس كه از ورود به اين در-باوجود اينكه گشوده و راهنما بر آن اقامه شده است-غفلت ورزد چه عذرى دارد؟ !
وَ أَنْتَ الَّذِي زِدْتَ فِي السَّوْمِ عَلَى نَفْسِكَ لِعِبَادِكَ تُرِيدُ رِبْحَهُمْ فِي مُتَاجَرَتِكَ [مَتَاجِرِهِمْ لَكَ]
و تويى آن خدايى كه در معاملهى خود با بندگان افزودى- و هدف تو از اين، آن است كه آنان در دادوستد خود سود نموده
وَ فَوْزَهُمْ بِزِيَادَتِكَ [بِالْوَفَادَةِ عَلَيْكَ وَ الزِّيَادَةِ مِنْكَ فَقُلْتَ تَبَارَكَ اسْمُكَ وَ تَعَالَيْتَ]
و به افزونى تو دست يابند
فَقُلْتَ (مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها)
و فرمودى: «هركس يك كار نيك بياورد، ده برابر آن براى او خواهد بود و هركس يك كار بد بياورد، جز به برابر آن پاداش داده نخواهد شد.»
ثُمَّ قُلْتَ (مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فِي كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ يُضاعِفُ لِمَنْ يَشاءُ)
سپس فرمودى: «مثل كسانى كه دارايىهاى خود را در راه خدا هزينه مىكنند، همانند مثل دانهاى است كه هفت خوشه بروياند كه در هر خوشهى آن صد دانه وجود دارد.»
وَ قُلْتَ (مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً) وَ مَا أَنْزَلْتَ مِنْ نَظَائِرِهِنَّ فِي الْقُرْآنِ [مِنْ تَضَاعُفِ الْحَسَنَاتِ]
و نيز تو خود گفته اى: «كيست كه به خدا قرض الحسنه دهد، تا خدا بر آن چند برابر بيفزايد؟» و آيات ديگر مشابه اين آيات كه در قرآن نازل كردهاى،
وَ أَنْتَ الَّذِي دَلَلْتَهُمْ بِقَوْلِكَ الَّذِي مِنْ غَيْبِكَ وَ تَرْغِيبِكَ الَّذِي فِيهِ مِنْ حَظِّهِمْ [حَظُّهُمْ] عَلَى مَا لَوْ سَتَرْتَهُ عَنْهُمْ لَمْ تُدْرِكْهُ أَبْصَارُهُمْ
تويى آن خدايى كه به سخن غيبى و به ترغيب و تشويق خود-كه دربردارندهى بهره و نصيبى است كه اگر از آنان مىپوشاندى، ديدگانش آن را نمىديد
وَ لَمْ تَعِهِ أَسْمَاعُهُمْ وَ لَمْ تَلْحَقْهُ أَوْهَامُهُمْ فَقُلْتَ تَبَارَكَ اسْمُكَ وَ تَعَالَيْتَ (فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَ اشْكُرُوا لِي وَ لا تَكْفُرُونِ)
و گوشهايشان درنمىيافت و عقلهايشان بدان نمىپيوست-آنان را راهنمايى كردى، آنجا كه تو-نام تو بلندپايه و متعالى باد-
وَ قُلْتَ (لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ)
نيز فرمودى: «اگر از من سپاسگزارى كنيد، قطعا [نعمت خود بر]شما را افزون مىكنم و اگر ناسپاسى كنيد، به راستى كه كيفر من سخت است.»
وَ قُلْتَ (ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ)
همچنين فرمودى: «مرا بخوانيد، تا [دعاى]شما را اجابت كنم. آنهايى كه از پرستش من سركشى مى كنند زودا كه در عين خوارى به جهنم در آيند»
[فَسَمَّيْتَ دُعَاءَكَ عِبَادَةً وَ تَرْكَهُ اسْتِكْبَاراً وَ تَوَعَّدْتَ عَلَى تَرْكِهِ دُخُولَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ فَذَكَرُوكَ]
بار خدايا، دعاى بندگان را به درگاه خود، عبادت خوانده اى و ترك آن را خودپسندى و سركشى، و كسانى را كه از آن سر بر تابند وعده جهنم و خوارى آن داده اى.
وَ قُلْتَ (مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ) فَذَكَرُوكَ [بِمَنِّكَ] وَ شَكَرُوكَ بِفَضْلِكَ
و فرمودى: «كيست كسى كه به خدا وام نيكو دهد و در نتيجه خداوند آن را براى او دوچندان كند.» و بندگان براى درخواست [روزى]افزون تو، تو را ياد كرده و از تو سپاسگزارى نموده
وَ دَعَوْكَ [بِأَمْرِكَ] وَ دَعَوْكَ وَ تَصَدَّقُوا لَكَ طَلَباً لِمَزِيدِكَ وَ فِيهَا كَانَتْ نَجَاتُهُمْ مِنْ غَضَبِكَ وَ فَوْزُهُمْ بِرِضَاكَ
و خواندند و در راه تو صدقه پرداختند و راه نجات آنان از خشم تو و كاميابى به خشنودىات در همين بود.
وَ لَوْ دَلَّ مَخْلُوقٌ مَخْلُوقاً مِنْ نَفْسِهِ عَلَى مِثْلِ الَّذِي دَلَلْتَ عَلَيْهِ عِبَادَكَ مِنْكَ كَانَ مَحْمُوداً
اگر آفريدهاى آفريدهى ديگر را بر آنچه تو بندگان را بر آن رهنمون شدى، راهنمايى مىكرد، قطعا مورد سپاس قرار مىگرفت.
فَلَكَ الْحَمْدُ مَا وُجِدَ فِي حَمْدِكَ مَذْهَبٌ وَ مَا بَقِيَ لِلْحَمْدِ لَفْظٌ تُحْمَدُ بِهِ وَ مَعْنًى يَنْصَرِفُ إِلَيْهِ
پس ستايش تو را تا زمانى كه راهى براى ستايش تو وجود دارد و واژهاى يافت مىشود كه بتوان به واسطهى آن تو را ستايش كرد و معنايى كه بهسوى تو بازگردد.
يَا مَنْ تَحَمَّدَ إِلَى عِبَادِهِ بِالْإِحْسَانِ وَ الْفَضْلِ وَ عَامَلَهُمْ [غَمَرَهُمْ] بِالْمَنِّ وَ الطَّوْلِ مَا أَفْشَى فِينَا نِعْمَتَكَ وَ أَسْبَغَ عَلَيْنَا مِنَّتَكَ وَ أَخَصَّنَا بِبِرِّكَ
اى خدايى كه با نيكوكارى و تفضّل بندگانت را به ستايش خود واداشته و با نوازش و بخشش با آنان رفتار مىكنى، چقدر نعمت تو در ميان ما منتشر و نوازشت بر ما فراوان و نيكوكارىات به ما ويژه است!
هَدَيْتَنَا لِدِينِكَ الَّذِي اصْطَفَيْتَ وَ مِلَّتِكَ الَّتِي ارْتَضَيْتَ وَ سَبِيلِكَ الَّذِي سَهَّلْتَ وَ بَصَّرْتَنَا مَا يُوجِبُ الزُّلْفَةَ لَدَيْكَ وَ الْوُصُولَ إِلَى كَرَامَتِكَ
ما را به دين برگزيده و آيين مورد پسند و راه آسان و فراهمت رهنمون شدى و به امورى كه موجب نزديكى و قرب و رسيدن به كرامتت مىشود، بينا گردانيدى.
اللَّهُمَّ وَ أَنْتَ جَعَلْتَ مِنْ صَفَايَا تِلْكَ الْوَظَائِفِ وَ خَصَائِصِ تِلْكَ الْفُرُوضِ شَهْرَ رَمَضَانَ الَّذِي اخْتَصَصْتَهُ مِنْ سَائِرِ الشُّهُورِ
خداوندا، و نيز از جملهى اين وظايف برگزيده و واجبات ويژه، ماه رمضان را قرار دادى، ماهى كه آن را از ميان ساير ماهها ويژه گردانيده
وَ تَخَيَّرْتَهُ مِنْ جَمِيعِ الْأَزْمِنَةِ وَ الدُّهُورِ وَ آثَرْتَهُ عَلَى جَمِيعِ الْأَوْقَاتِ بِمَا أَنْزَلْتَ فِيهِ مِنَ الْقُرْآنِ
و از ميان همهى زمانها و روزگاران برگزيدى و به واسطهى فروفرستادن قرآن
وَ فَرَضْتَ فِيهِ مِنَ الصِّيَامِ [وَ رَغَّبْتَ فِيهِ مِنَ الْقِيَامِ] وَ أَجْلَلْتَ فِيهِ مِنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ الَّتِي هِيَ (خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ)
و واجب گردانيدن روزهدارى و قرار دادن شب قدر-كه بهتر از هزار ماه است-در آن، آن را بر تمام اوقات مقدم داشتى
ثُمَّ آثَرْتَنَا بِهِ عَلَى سَائِرِ الْأُمَمِ وَ اصْطَفَيْتَنَا بِفَضْلِهِ دُونَ أَهْلِ الْمِلَلِ [الْأَدْيَانِ] فَصُمْنَا بِأَمْرِكَ نَهَارَهُ وَ قُمْنَا بِعَوْنِكَ لَيْلَهُ
و آنگاه از ميان همهى امّتها، ما را مقدم داشته و آن را به ما عطا كردى و ما را، نه ديگر ملتها را، براى دست يافتن به فضايل آن برگزيدى
مُتَعَرِّضِينَ بِصِيَامِهِ وَ قِيَامِهِ لِمَا عَرَّضْتَنَا لَهُ مِنْ رَحْمَتِكَ وَ سَبَّبْتَنَا [تَسَبَّبْنَا] [نَدَبْتَنَا] [تستبتنا] [نَسَبْتَنَا] إِلَيْهِ مِنْ مَثُوبَتِكَ
و ما نيز به فرمان تو روزهاى آن را روزه داشتيم و به يارى تو شبهايش را برخاستيم و هدف ما از روزهدارى و شبخيزى در آن، درخواست رحمت تو بود كه تو راه تقاضاى آن و پاداش خود را براى ما فراهم كردى
وَ أَنْتَ الْمَلِيءُ بِمَا رُغِبَ فِيهِ إِلَيْكَ الْجَوَادُ بِمَا سُئِلْتَ مِنْ فَضْلِكَ الْقَرِيبُ إِلَى مَنْ حَاوَلَ قُرْبَكَ
و تو همان خدايى هستى كه هرچه را كه از تو خواسته شود، دارا هستى و هرچه از روزى افزونت درخواست شود، مىبخشى و به هركس در كوشش رسيدن به قربت باشد، نزديكى
وَ قَدْ أَقَامَ فِينَا هَذَا الشَّهْرُ مُقَامَ حَمْدٍ وَ صَحِبَنَا صُحْبَةَ السُّرُورِ [صُحْبَةَ سُرُورٍ] [صُحْبَةً مَبْرُورَةً]
و اين ماه در ميان ما جايگاه ستودهاى داشت و با شادمانى با ما همنشينى كرد
وَ أَرْبَحَنَا أَفْضَلَ أَرْبَاحِ الْعَالَمِينَ ثُمَّ قَدْ فَارَقَنَا عِنْدَ تَمَامِ وَقْتِهِ وَ انْقِطَاعِ مُدَّتِهِ وَ وَفَاءِ عَدَدِهِ
و ما برترين سودهاى جهانيان را از آن بوديم و اكنون در پايان زمان و به سرآمدن مدت و تكميل شمارهى روزهايش، از ما جدا مىشود.
فَنَحْنُ مُوَدِّعُوهُ وَدَاعَ مَنْ عَزَّ فِرَاقُهُ عَلَيْنَا وَ غَمَّنَا وَ أَوْحَشَنَا [أَوْحَشَ] انْصِرَافُهُ عَنَّا [فَهَمَّنَا] وَ لَزِمَنَا لَهُ الذِّمَامُ الْمَحْفُوظُ
از اينرو، ما با او وداع مىكنيم، همانند وداع با كسى كه جدايى از او بر ما سخت و غمبار است و بازگشت او، ما را دچار احساس تنهايى نموده و پيمانهاى آن را نگاه داشته
وَ الْحُرْمَةُ الْمَرْعِيَّةُ وَ الْحَقُّ الْمَقْضِيُّ فَنَحْنُ قَائِلُونَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا شَهْرَ اللَّهِ الْأَكْبَرَ [الْأَكْرَمَ] وَ يَا عِيدَ أَوْلِيَائِهِ الْأَعْظَمَ
و احترام آن را رعايت كرده و حق آن را ادا كردهايم. از اينرو، مىگوييم: درود بر تو [خدا حافظ] اى بزرگترين ماه خدا و اى بزرگترين عيد اولياى خدا،
السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا أَكْرَمَ مَصْحُوبٍ مِنَ الْأَوْقَاتِ وَ يَا خَيْرَ شَهْرٍ فِي الْأَيَّامِ وَ السَّاعَاتِ
درود بر تو اى گرامىترين همدم از ميان همهى زمانها و اى بهترين ماه در ميان روزها و لحظهها،
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ شَهْرٍ قَرُبَتْ [قربت] فِيهِ الْآمَالُ وَ نُشِرَتْ [نُشِرَتْ] [يُسِّرَتْ] فِيهِ الْأَعْمَالُ
درود بر تو اى ماهى كه آرزوها در تو نزديك گرديد و اعمال، آسان بهجا آورده شد.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ قَرِينٍ جَلَّ قَدْرُهُ مَوْجُوداً وَ أَفْجَعَ فِرَاقُهُ [فَقْدُهُ] مَفْقُوداً وَ مَرْجُوٍّ آلَمَ فِرَاقُهُ
درود بر تو اى ماهى كه حضور تو ارجمند و جدايى تو دردآور است.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ أَلِيفٍ آنَسَ مُقْبِلًا فَسَرَّ وَ أَوْحَشَ مُنْقَضِياً فَمَضَّ [مُدْبِراً فَأَمَضَ]
درود بر تو اى خوگرى كه هنگام روى آوردن با ما انس گرفتى و ما را شادمان كردى و هنگام رفتن ما را دچار وحشت و احساس تنهايى نموده و [دل]ما را به درد آوردى.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ مُجَاوِرٍ رَقَّتْ فِيهِ الْقُلُوبُ وَ قَلَّتْ فِيهِ الذُّنُوبُ
درود بر تو اى همسايهاى كه دلها در تو نازك و گناهان اندك گرديد.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ نَاصِرٍ أَعَانَ عَلَى الشَّيْطَانِ وَ صَاحِبٍ سَهَّلَ سُبُلَ الْإِحْسَانِ
درود بر تو اى ياورى كه ما را عليه شيطان يارى دادى و دوستى كه راه نيكوكارى را آسان نمودى.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مَا أَكْثَرَ عُتَقَاءَ اللَّهِ فِيكَ وَ مَا أَسْعَدَ مَنْ رَعَى حُرْمَتَهُ بِكَ
درود بر تو كه چقدر آزادشدگان خدا در تو بسيار بود و كسانى كه به واسطهى تو، حرمت تو را پاس داشتند، چه قدر نيكبختاند.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مَا كَانَ أَمْحَاكَ لِلذُّنُوبِ وَ أَسْتَرَكَ لِأَنْوَاعِ الْعُيُوبِ
درود بر تو كه چقدر گناهزدا و پوشانندهى انواع عيبها بودى،
السَّلَامُ عَلَيْكَ مَا كَانَ أَطْوَلَكَ عَلَى الْمُجْرِمِينَ وَ أَهْيَبَكَ فِي صُدُورِ الْمُؤْمِنِينَ
درود بر تو كه چقدر بر زهكاران طولانى و در دل مؤمنان با هيبت بودى،
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ شَهْرٍ لَا تُنَافِسُهُ الْأَيَّامُ السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ شَهْرٍ هُوَ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ سَلَامٌ
درود بر تو اى ماهى كه روزها نمىتوانند با تو برابرى كنند. درود بر تو اى ماهى كه ايمن از همهى امور هستى.
السَّلَامُ عَلَيْكَ غَيْرَ كَرِيهِ الْمُصَاحَبَةِ وَ لَا ذَمِيمِ الْمُلَابَسَةِ
درود بر تو درحالىكه ما از همنشينى با تو ناخوشايند نيستيم و معاشرت با تو را نكوهش نمىكنيم.
السَّلَامُ عَلَيْكَ كَمَا وَفَدْتَ [وَرَدْتَ] عَلَيْنَا بِالْبَرَكَاتِ وَ غَسَلْتَ عَنَّا دَنَسَ الْخَطِيئَاتِ
درود بر تو همان گونه كه با بركتها بر ما وارد شدى و چرك خطاهاى ما را شستى.
السَّلَامُ عَلَيْكَ غَيْرَ مُوَدَّعٍ بَرَماً وَ لَا مَتْرُوكٍ صِيَامُهُ سَأَماً
درود بر تو بىآنكه از روى خستگى با تو وداع كنيم و يا روزهات را از روى رنجش ترك كنيم.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مِنْ مَطْلُوبٍ قَبْلَ وَقْتِهِ وَ مَحْزُونٍ عَلَيْهِ قَبْلَ [عِنْدَهُ] فَوْتِهِ
سلام بر تو كه پيش از فرارسيدن زمان تو، تو را مىجستيم و هنگام سپرى شدن تو، بر تو اندوه مىخوريم.
السَّلَامُ عَلَيْكَ كَمْ مِنْ سُوءٍ صُرِفَ بِكَ عَنَّا وَ كَمْ مِنْ خَيْرٍ أُفِيضَ بِكَ عَلَيْنَا
درود بر تو كه چه بسيار بدىها كه به واسطهى تو از ما برطرف گرديد و چه بسيار خيرها كه به واسطهى تو بر ما افاضه شد.
السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى لَيْلَةِ الْقَدْرِ الَّتِي هِيَ خَيْرٌ [جَعَلَهَا اللَّهُ خَيْراً] مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ
درود بر تو و بر شب قدرى كه خداوند آن را بهتر از هزار ماه قرار داده است.
السَّلَامُ عَلَيْكَ مَا كَانَ أَحْرَصَنَا بِالْأَمْسِ عَلَيْكَ وَ أَشَدَّ شَوْقَنَا غَداً إِلَيْكَ
سلام بر تو كه چقدر ديروز به تو آزمند بوديم و چقدر فردا به تو اشتياق خواهيم داشت.
السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى فَضْلِكَ الَّذِي حُرِمْنَاهُ وَ عَلَى مَاضٍ [مَا كَانَ] مِنْ بَرَكَاتِكَ سُلِبْنَاهُ
سلام بر تو و بر فضيلت تو كه از آن محروم گرديديم و بر بركتهايى كه از ما گرفته شد.
اللَّهُمَّ إِنَّا أَهْلُ هَذَا الشَّهْرِ الَّذِي شَرَّفْتَنَا بِهِ وَ وَفَّقْتَنَا بِمَنِّكَ لَهُ حِينَ جَهِلَ الْأَشْقِيَاءُ وَقْتَهُ وَ حُرِمُوا لِشَقَائِهِمْ خَيْرَهُ [فَضْلَهُ]
خداوندا، ما اهل اين ماه هستيم و ما را بدان مشرّف و به منّت خود بدان موفق گردانيدى، آنگاه كه بدبختان از زمان آن آگاهى نداشته و به خاطر بدبختىشان از فضيلت آن محروم گرديدند
وَ أَنْتَ وَلِيُّ مَا آثَرْتَنَا بِهِ مِنْ مَعْرِفَتِهِ وَ هَدَيْتَنَا لَهُ مِنْ سُنَّتِهِ وَ قَدْ تَوَلَّيْنَا بِتَوْفِيقِكَ صِيَامَهُ وَ قِيَامَهُ عَلَى تَقْصِيرٍ وَ أَدَّيْنَا مِنْ حَقِّكَ فِيهِ قَلِيلًا مِنْ كَثِيرٍ
و تو سرپرست شناخت آن هستى و ما را براى آن برگزيدى و ما را به راه و روش آن رهنمون گرديدى و ما به توفيق تو روزه و شبخيزى آن را با كوتاهى عهدهدار شده و اندك از حق بسيار تو را در آن ادا كرديم.
اللَّهُمَّ فَلَكَ [فَلَكَ إِقْرَارُنَا بِالْإِسَاءَةِ وَ اعْتِرَافُنَا] الْحَمْدُ إِقْرَاراً بِالْإِسَاءَةِ وَ اعْتِرَافاً بِالْإِضَاعَةِ وَ لَكَ مِنْ قُلُوبِنَا عَقْدُ [عُقْدَةُ] النَّدَمِ وَ مِنْ أَلْسِنَتِنَا صِدْقُ [تَصَرُّفُ] الِاعْتِذَارِ
خداوندا، از اينرو به بدكارى خود اقرار كرده و به تضييع خود اعتراف مىكنيم و با دل، پيمان پشيمانى با تو بسته و با زبان از تو صادقانه پوزش مىخواهيم،
فَأْجُرْنَا [فَآجِرْنَا] عَلَى مَا أَصَابَنَا [أُصِبْنَا بِهِ] فِيهِ مِنَ التَّفْرِيطِ أَجْراً نَسْتَدْرِكُ بِهِ الْفَضْلَ الْمَرْغُوبَ فِيهِ وَ نَعْتَاضُ بِهِ مِنْ إِحْرَازِ الذُّخْرِ الْمَحْرُوصِ عَلَيْهِ
پس در برابر كوتاهىاى كه در آن به ما رسيد، پاداشى به ما عطا كن كه به واسطهى آن فضيلت مورد تمايل را دريافته و در عوض آن، اندوختهاى را كه بر آن تشويق شدهايم به دست آوريم
وَ أَوْجِبْ لَنَا عُذْرَكَ عَلَى مَا قَصُرْنَا فِيهِ مِنْ حَقِّكَ وَ أَبْلِغْ بِأَعْمَارِنَا مَا بَيْنَ أَيْدِينَا إِلَى [مِنْ] شَهْرِ رَمَضَانَ الْمُقْبِلِ
و پوزش بر كوتاهى در حقّت را بايسته كن و عمر پيشاروى ما را به ماه رمضان آينده برسان و وقتى بدان رسانيدى،
فَإِذَا بَلَّغْتَنَاهُ فَأَعِنَّا عَلَى تَنَاوُلِ مَا أَنْتَ أَهْلُهُ مِنَ الْعِبَادَةِ وَ أَدِّنَا إِلَى الْقِيَامِ بِمَا تَسْتَحِقُّهُ مِنَ الطَّاعَةِ
بر انجام عبادتى كه اهل آن هستى يارى كن و به عمل به طاعتى كه مستحق آن هستيم، نايل ساز و به اعمال شايسته به اندازهاى كه تدارك
وَ أَجْرِ لَنَا مِنْ صَالِحِ الْعَمَلِ مَا يَكُونُ دَرَكاً لِحَقِّكَ فِي الشَّهْرَيْنِ مِنْ [وَ فِي شُهُورِ الدَّهْرِ] شُهُورِ الدَّهْرِ
و پاداش حق تو در دو ماه رمضان [گذشته و آينده]و در همهى ماههاى روزگار باشد، موفق بدار.
اللَّهُمَّ وَ مَا أَلْمَمْنَا بِهِ فِي شَهْرِنَا هَذَا مِنْ لَمَمٍ أَوْ إِثْمٍ أَوْ وَاقَعْنَا [وَ أَوْقَعْنَا] فِيهِ مِنْ ذَنْبٍ
خدايا، هر گناه كوچك يا بزرگ را كه در اين ماه بدان نزديك شده يا مرتكب شديم
وَ اكْتَسَبْنَا فِيهِ مِنْ خَطِيئَةٍ عَلَى [عَنْ] تَعَمُّدٍ مِنَّا أَوْ [عَلَى] نِسْيَانٍ ظَلَمْنَا [مِنْ ظُلْمِنَا] فِيهِ أَنْفُسَنَا أَوِ انْتَهَكْنَا [أَوِ انْتِهَاكِنَا بِهِ] فِيهِ حُرْمَةً مِنْ غَيْرِنَا
و هر خطايى كه بهجا آورديم-خواه از روى عمد بوده يا فراموشى، و خواه به خود ستم كرديم يا حرمت ديگران را دريديم
فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اسْتُرْنَا [فَاسْتُرْهُ] بِسِتْرِكَ وَ اعْفُ عَنَّا بِعَفْوِكَ وَ لَا تَنْصِبْنَا فِيهِ لِأَعْيُنِ الشَّامِتِينَ
به پوشش خود مستور بدار و به گذشت خود عفو كن و ما را نصب العين شماتتكنندگان قرار مده
وَ لَا تَبْسُطْ عَلَيْنَا فِيهِ أَلْسُنَ الطَّاعِنِينَ [أَلْسِنَةَ الطَّاغِينَ] وَ اسْتَعْمِلْنَا بِمَا يَكُونُ حِطَّةً وَ كَفَّارَةً لِمَا أَنْكَرْتَ مِنَّا فِيهِ بِرَأْفَتِكَ الَّتِي لَا تَنْفَدُ وَ فَضْلِكَ الَّذِي لَا يَنْقُصُ
و زبان خردهگيران را بر ما مگشا و در آنچه موجب ريزش و پوشش اعمال زشتى كه از ما نمىپسندى، بكار گير. به مهرورزىات كه پايان نمىيابد و به تفضّلت كه كاستى نمىپذيرد.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اجْبُرْ مُصِيبَتَنَا بِشَهْرِنَا وَ بَارِكْ لَنَا فِي يَوْمِ عِيدِنَا وَ فِطْرِنَا
خداوندا، بر محمّد و آل محمّد درود فرست و مصيبت اين ماه ما را جبران كن و روز عيد فطر را براى ما مبارك گردان
وَ اجْعَلْهُ مِنْ خَيْرِ يَوْمٍ مَرَّ عَلَيْنَا أَجْلَبُهُ لِلْعَفْوِ [لِعَفْوٍ] وَ أَمْحَاهُ لِلذَّنْبِ [لِذَنْبٍ] وَ اغْفِرْ لَنَا مَا خَفِيَ مِنْ ذُنُوبِنَا وَ مَا عَلَنَ
و آن را از بهترين روزهايى كه بر من گذشته و عفوكشترين و گناهزداترين روز قرار داده و گناهان پنهان و آشكار ما را بيامرز.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اسْلَخْنَا بِانْسِلَاخِ هَذَا الشَّهْرِ مِنْ خَطَايَانَا وَ أَخْرِجْنَا بِخُرُوجِهِ مِنْ [عَنْ] سَيِّئَاتِنَا
خداوندا، [بر محمّد و آل محمّد درود فرست]و با بركنده شدن و پايان اين ماه، ما را از خطاهايمان بركن
وَ اجْعَلْنَا مِنْ أَسْعَدِ أَهْلِهِ بِهِ وَ أَجْزَلِهِمْ قِسْماً فِيهِ وَ أَوْفَرِهِمْ حَظّاً مِنْهُ
و به بيرون آمدن آن از بدىهايمان بيرون آر و از نيكبختترين و پربهرهترين اهل اين ماه قرار ده.
اللَّهُمَّ وَ مَنْ رَعَى حَقَّ [حُرْمَتِهِ] هَذَا الشَّهْرِ حَقَّ رِعَايَتِهَا وَ حَفِظَ حُدُودَهُ حَقَّ حِفْظِهَا [وَ قَامَ بِحُدُودِهِ حَقَّ قِيَامِهَا] وَ اتَّقَى ذُنُوبَهُ حَقَّ تُقَاتِهَا
خداوندا، هركس حق اين ماه را به راستى رعايت و حدودش را به شايستگى حفظ و حقيقتا از گناهان پرهيز كرده است،
أَوْ تَقَرَّبَ إِلَيْكَ بِقُرْبَةٍ أَوْجَبَتْ رِضَاكَ لَهُ [عَنْهُ] وَ عَطَفَتْ بِرَحْمَتِكَ عَلَيْهِ
يا با عمل عبادى به درگاه تو نزديكى جسته كه به واسطهى آن خشنودى خود را بر او بايسته كرده است و به رحمتت را متوجه او نمودهاى،
فَهَبْ لَنَا مِثْلَهُ مِنْ وُجْدِكَ وَ إِحْسَانِكَ وَ أَعْطِنَا أَضْعَافَهُ مِنْ فَضْلِكَ فَإِنَّ فَضْلَكَ لَا يَغِيضُ
همانند آن از عطايا و احسانهايت را به ما ارزانى دار و چندين برابر آن از فضلت را به ما عطا كن، زيرا فضل تو هرگز فرونمىكشد
وَ إِنَّ خَزَائِنَكَ لَا تَنْقُصُ [تَنْفَدُ] بَلْ تَفِيضُ وَ إِنَّ مَعَادِنَ إِحْسَانِكَ لَا تَفْنَى وَ إِنَّ عَطَاءَكَ لَلْعَطَاءُ الْمُهَنَّا
و گنجينههايت كاستى و معدنهاى نيكوكارىات پايان نمىپذيرد و به راستى كه عطاى تو گوارا است.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اكْتُبْ لَنَا مِثْلَ أُجُورِ مَنْ صَامَهُ بِنِيَّةٍ أَوْ تَعَبَّدَ لَكَ فِيهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
خداوندا، بر محمد و آل محمد درود فرست و همانند پاداش تمام كسانى كه تا روز قيامت اين ماه را با نيت [خالص]روزه مىگيرند يا عبادت تو را بهجا مىآورند، براى ما بنويس.
اللَّهُمَّ إِنَّا نَتُوبُ إِلَيْكَ فِي يَوْمِ فِطْرِنَا الَّذِي جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمِينَ عِيداً وَ سُرُوراً
خداوندا، در اين روز فطر كه آن را عيد و مايهى شادمانى مسلمانان،
وَ لِأَهْلِ [لِلْمُؤْمِنِينَ] مِلَّتِكَ مَجْمَعاً وَ مُحْتَشَداً مِنْ كُلِّ ذَنْبٍ أَذْنَبْنَاهُ أَوْ سُوءٍ أَسْلَفْنَاهُ أَوْ خَاطِرِ [خَطْرَةِ] شَرٍّ أَضْمَرْنَاهُ
و زمان اجتماع و گردآمدن اهل آيينت قرار دادهاى، از همهى گناهانى كه مرتكب شدهايم و بدىهايى كه در گذشته از ما سرزده است و خاطرههاى بدى كه در دل داريم
أَوْ عَقِيدَةِ سَوْءٍ اعْتَقَدْنَاهَا تَوْبَةَ مَنْ لَا يَنْطَوِي عَلَى رُجُوعٍ إِلَى ذَنْبٍ وَ لَا يَعُودُ [عَوْدٍ] بَعْدَهَا فِي خَطِيئَةٍ
و باورهاى زشتى كه بدان اعتقاد داريم، به درگاه تو توبه مىكنيم، بسان توبهى كسى كه هرگز بازگشت به آن گناه يا به خطاى ديگر را در دل نمىپرورد،
تَوْبَةً نَصُوحاً خَلَصَتْ مِنَ الشَّكِّ وَ الِارْتِيَابِ فَتَقَبَّلْهَا مِنَّا وَ ارْضَ بِهَا عَنَّا وَ ثَبِّتْنَا عَلَيْهَا
توبهاى خالصانه كه از شك و ترديد خالص گرديده باشد. پس توبهى ما را بپذير و به واسطهى آن از ما خشنود باش و ما را بر آن استوار بدار.
اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا خَوْفَ غَمِّ [عِقَابِ] الْوَعِيدِ وَ شَوْقَ ثَوَابِ الْمَوْعُودِ حَتَّى نَجِدَ لَذَّةَ مَا نَدْعُوكَ بِهِ وَ كَآبَةَ مَا نَسْتَجِيرُكَ [نَسْتَجِيرُ بِكَ] مِنْهُ
خداوندا، بيم دلگيرى از وعدهى عذاب و شوق به پاداش روز موعود را روزىمان كن، تا لذّت آنچه را كه تو را بدان مىخوانيم و اندوه آنچه از آن به تو پناه مىجوييم، بيابيم
وَ اجْعَلْنَا عِنْدَكَ مِنَ التَّوَّابِينَ الَّذِينَ أَوْجَبْتَ لَهُمْ مَحَبَّتَكَ وَ قَبِلْتَ مِنْهُمْ مُرَاجَعَةَ طَاعَتِكَ يَا أَعْدَلَ الْعَادِلِينَ
و در نزد خود ما را از توبهكنندگانى كه دوستىات را بر آنان بايسته كرده و بازگشت به طاعتت را از آنان پذيرفتهاى، قرار ده، اى دادگرترين دادگر.
اللَّهُمَّ تَجَاوَزْ عَنْ آبَائِنَا وَ أُمَّهَاتِنَا وَ أَهْلِ دِينِنَا جَمِيعاً مَنْ سَلَفَ مِنْهُمْ وَ مَنْ غَبَرَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ
خداوندا، از پدران و مادران و از همهى همكيشان ما، اعمّ از كسانى كه درگذشتهاند و يا تا روز قيامت باقى هستند، درگذر.
اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ نَبِيِّنَا وَ آلِهِ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى مَلَائِكَتِكَ الْمُقَرَّبِينَ وَ صَلِّ عَلَيْهِ وَ آلِهِ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى أَنْبِيَائِكَ الْمُطَهَّرِينَ [الْمُرْسَلِينَ]
خداوندا، و نيز بر پيامبرت، حضرت محمّد و خاندان او درود فرست، همان گونه كه بر فرشتگان مقرب درود فرستادى و بر او و خاندان او درود فرست، همان گونه كه بر پيامبران فرستادهشده
وَ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ وَ سَلِّمْ عَلَى آلِهِ كَمَا سَلَّمْتَ عَلَى آلِ يس وَ صَلِّ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ
و بندگان شايستهات درود فرستادى و بر خاندان او سلام بفرست، همان گونه كه بر خاندان يس سلام فرستادى و بر همهى آنان درود فرست،
صَلَاةً تَبْلُغُنَا بَرَكَتُهَا وَ يَنَالُنَا نَفْعُهَا وَ تَغْمُرُنَا بِأَسْرِهَا [بِهَا] وَ يُسْتَجَابُ لَهَا دُعَاؤُنَا
درودى كه بركت و سود آن به ما برسد و همهى آن ما را فراگيرد و به واسطهى آن دعايمان مستجاب گردد، به راستى كه تو گرامىترين كسى هستى كه از تو خواهش مىشود و عطاكنندهترين كسى هستى كه از فضل تو درخواست مىشود و به راستى كه تو بر هر چيز توانايى.
إِنَّكَ أَكْرَمُ مَنْ رُغِبَ إِلَيْهِ وَ أَكْفَى مَنْ تُوُكِّلَ عَلَيْهِ وَ أَعْطَى مَنْ سُئِلَ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِير
[منبع]