ما این روایات مربوط به اعمال مستحبی روزانه را
از کتاب اقبال الاعمال اثر سید بن طاووس صرفا "نقل" میکنیم .
پیشنهاد ما این است که شما خواننده ی گرامی لطفا برای عمل به این روایات از مرجع تقلید خود استفتا کرده و از ایشان اجازه بگیرید
برای دیدن یک سری نکات مهم اینجا کلیک کنید
دعاء اليوم التاسع عشر من شهر رمضان
دعاهای مخصوص روز نوزدهم ماه رمضان، (دعای اول):
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَ أَنَّ مُحَمَّداً صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَبْدُكَ
خداوندا، از آنجا كه معبودى جز تو نيست و يگانهاى و شريكى براى تو نيست و حضرت محمّد درودهاى تو بر او و خاندان او-بنده
وَ رَسُولُكَ وَ بِأَنَّكَ أَحَدٌ صَمَدٌ (لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ [لَكَ] كُفُواً أَحَدٌ)
و فرستادهى تو است و تو بىهمتا و بىنيازى و نه زادهاى و نه زاده شدهاى و هيچكس همتاى تو نيست
وَ بِأَنَّكَ جَوَادٌ مَاجِدُ رَحْمَانُ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ تُعْطِي مَنْ تَشَاءُ وَ تَحْرِمُ مَنْ تَشَاءُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و بخشنده و بزرگ و رحمتگستر دنيا و آخرت هستى، به هركس بخواهى مىدهى و هركس را بخواهى محروم مىدارى، از تو درخواست مىكنم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى
وَ أَنْ تَجْعَلَ فِيمَا تَقْضِي وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ أَنْ تَكْتُبَنِي مِنْ حُجَّاجِ بَيْتِكَ الْحَرَامِ
و جزو امور قطعى كه به سرنوشت حتمى خود مقرّر و مقدّر مىكنى، مرا از حاجيان خانهى محترمت بنويسى،
الْمَبْرُورِ حَجُّهُمُ الْمَبْسُوطِ رِزْقُهُمْ الْمَحْفُوظِينَ فِي أَنْفُسِهِمْ وَ أَدْيَانِهِمْ وَ أَهَالِيهِمْ وَ أَوْلَادِهِمْ
حاجيانى كه حجّشان نيك و روزىشان گسترده و جان و دين و خاندان و فرزندانشان محفوظ مىماند
وَ أَنْ تَجْعَلَ ذَلِكَ فِي عَامِي هَذَا وَ فِي كُلِّ عَامٍ أَبَداً مَا أَبْقَيْتَنِي فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَ عَافِيَةٍ وَ صِحَّةٍ مِنْ جِسْمِي وَ نِيَّةٍ خَالِصَةٍ لَكَ
و در اين سال و در تمام سالها تا زمانى كه در دنيا پايدار و زندهام داشتهاى براى هميشه چنين كنى، در حالى كه با آسانى و عافيت و تندرستى و نيت خالص
وَ سَعَةٍ فِي ذَاتِ يَدِي وَ قُوَّةٍ فِي بَدَنِي عَلَى جَمِيعِ أُمُورِي
و فراوانى و گستردگى آنچه در اختيار من است و نيروى بدنى بر انجام تمام امور مربوط به خودم، همراه باشد.
اللَّهُمَّ مَنْ طَلَبَ حَاجَتَهُ إِلَى أَحَدٍ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ فَإِنِّي لَا أَطْلُبُ حَاجَتِي إِلَّا مِنْكَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ
خداوندا، هركس حاجت خود را از آفريدههايت بخواهد، من حاجتم را جز از تو كه يگانهاى و شريكى براى تو وجود ندارد، نمىخواهم.
أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِي أَنْ أَغُضَّ بَصَرِي
از تو درخواست مىكنم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و از تو مىخواهم كه مرا چنان بگردانى كه ديدهام را [از حرام و ناشايست]بپوشم
وَ أَنْ أَحْفَظَ فَرْجِي وَ أَنْ أَكُفَّ عَنْ مَحَارِمِكَ وَ أَنْ أَعْمَلَ مَا أَحْبَبْتَ وَ أَنْ أَدَعَ مَا سَخِطْت
و عورتم را حفظ كنم و از همهى چيزهايى كه حرام كردهاى خوددارى كنم و آنچه را كه دوست دارى بهجا آورم و آنچه را كه ناخوشايند تو است، ترك كنم.
[منبع]دعاء آخر في هذا اليوم برواية السيد ابن باقي رحمه الله
(دعای دوم) به نقل از «سیدابن باقی» -رحمه الله-:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ يَا مَنْ (قَوْلُهُ الْحَقُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ)
خداوندا، از تو درخواست مىكنم اى خدايى كه در روزى كه در شيپور [قيامت]دميده مىشود، سخن تو حقّ است و داناى نهان و آشكار
وَ هُوَ اللَّهُ الْعَلِيمُ الْخَبِيرُ فَالِقُ الْإِصْبَاحِ وَ جَاعِلُ اللَّيْلِ (سَكَناً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْباناً ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ)
و خداوند آگاه و كاردان، شكافندهى سپيدهدم هستى و شب را مايهى آرامش و آفتاب و ماه را براى حسابرسى قرار دادى و اين تقدير خداوند سربلند آگاه است.
يَا مَنْ حَرَّمَ (الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِ)
اى خدايى كه كارهاى زشت اعمّ از آشكار و نهان و گناه و تجاوز به غير حقّ را حرام نمودهاى،
يَا مَنْ (خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ)
اى خدايى كه آسمانها و زمين را آفريده آنگاه بر عرش استيلا پيدا كرده
يَا مَنْ (لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ تَبارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ) يَا مَنْ تَجَلَّى لِلْجَبَلِ فَ (جَعَلَهُ دَكًّا)
و آفرينش و فرمان از آن تو است. بلندپايه باد خدايى كه پروردگار جهانيان است. اى خدايى كه بر كوه [طور]تجلّى كردى و آن را فروپاشيدى.
أَسْأَلُكَ اللَّهُمَّ بِمَا نَاجَيْتُكَ بِهِ مِنْ مِدْحَتِكَ وَ دَعَوْتُكَ بِهِ أَنْ تَرْزُقَنِي الْقَبُولَ وَ الرَّحْمَةَ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَ فِيمَا قَبْلَهُ وَ فِيمَا بَعْدَهُ
خدايا، به آنچه از ستايش و ثناى تو كه با تو رازگويى كردم و تو را به آن خواندم، از تو درخواست مىكنم كه پذيرش و رحمتت را در اين روز و پيش و بعد از آن، روزىام كنى
وَ تَجْعَلَ عَمَلِي صَالِحاً مَقْبُولًا رَاضِياً زَاكِياً تُبَيِّضُ بِهِ وَجْهِي وَ تُكْرِمُ بِهِ مَنْزِلَتِي
و عملم را شايسته، مورد پذيرش، مورد پسند و پاكيزه قرار داده و به واسطهى آن رويم را سپيد گردانيده و منزلتم را بالا برده
وَ تُحْسِنُ بِهِ مَثْوَايَ وَ تُتِمُّ بِهِ نُورِي [فَوْزِي] وَ تُلَقِّنِّي بِهِ حُجَّتِي وَ تُعْطِينِي بِهِ مَسْأَلَتِي
و مقامم را نيكو گردانيده و نورم [رستگارىام]را تكميل نمايى و دليلم را تلقين و خواستهام را عطا كنى
وَ تَشْفِي بِهِ نَفْسِي وَ تَنْصُرُنِي عَلَى عَدُوِّي وَ تَجْمَعُ بِهِ شَمْلِي وَ تَلُمُّ بِهِ شَعْثِي وَ تَرُدُّ بِهِ إِلْفِي
و جانم را بهبودى بخشى و عليه دشمنم يارى كنى و امور پراكندهام را گردآورده و پژمردگىام را سامان بخشى و انس و الفتم را بازگردانى
وَ تُصْلِحُ بِهِ أَمْرِي وَ تَرْفَعُ بِهِ شَهَادَتِي وَ تُزَكِّي بِهِ عَمَلِي وَ تُلْهِمُنِي بِهِ رُشْدِي
و كارم را اصلاح كنى و گواهىام را بالا برى و عملم را پاكيزه گردانى و آنچه موجب رشد من است، به من الهام كنى
وَ تَعْصِمُنِي بِهِ مِنْ كُلِّ سُوءٍ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ تَرْزُقُنِي بِهِ الْجَنَّةَ وَ تَفُكُّ بِهِ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و از همهى بدىهاى دنيا و آخرت نگاه دارى و بهشت را روزىام كنى. به راستى كه تو بر هر چيز توانايى
وَ هُوَ عَلَيْكَ نَزْرٌ وَ عِنْدَكَ حَقِيرٌ يَسِيرٌ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِين
و اين بر تو اندك و نزد تو كوچك و كم است. به رحمتت اى مهربانترين مهربانان و درود خداوند بر سرورمان حضرت محمّد و خاندان پاك او.
[منبع]دعاء آخر في اليوم التاسع عشر من شهر رمضان من مجموعة مولانا زين العابدين ص
(دعای سوم) به نقل از مجموعهى مولى امام زين العابدين-صلوات اللّه عليه-:
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَنَّكَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُكَ وَ رَسُولُكَ
خداوندا، به اينكه تو خدايى هستى كه معبودى جز تو نيست و يگانهاى و شريكى براى تو وجود ندارد و حضرت محمّد بنده و فرستادهى تو است
وَ أَنَّكَ وَاحِدٌ أَحَدٌ صَمَدٌ لَمْ تَلِدْ وَ لَمْ تُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَكَ كُفُواً أَحَدٌ
و تو خداى يگانهى بىهمتا و بىنيازى هستى كه نه زادهاى و نه زاده شدهاى و هيچكس همتاى تو نيست
وَ أَنَّكَ وَاحِدٌ جَوَادٌ مَاجِدٌ رَحْمَانُ رَحِيمٌ مَالِكُ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ تَقْضِي مَا تَشَاءُ وَ تَحْكُمُ مَا تُرِيدُ
و تو يگانهى بخشنده و بلندپايه و رحمتگستر و مهربان و خداوندگار دنيا و آخرت هستى و هرچه بخواهى مقرّر مىدارى و هرچه اراده كنى حكم مىرانى،
أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُوَفِّقَنِي لِلَيْلَةِ الْقَدْرِ فَتُعْتِقَنِي فِيهَا مِنَ النَّارِ
از تو خواستارم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و مرا به درك شب قدر مؤفق بدارى و در نتيجه در آن از آتش جهنّم آزاد كنى
وَ تَسْتَجِيبَ لِي فِيهَا صَالِحَ الدُّعَاءِ وَ تَرْزُقَنِي الْحَجَّ إِلَى بَيْتِكَ الْحَرَامِ فِي عَامِي هَذَا وَ فِي كُلِّ عَامٍ أَبَداً مَا أَبْقَيْتَنِي
و دعاهاى شايستهام را اجابت كنى و حجّ خانهى محترمت را در اين سال و در تمام سالها تا زمانى كه پايندهام داشتهاى
وَ زِيَارَةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ تَجْعَلَ ذَلِكَ مَقْبُولًا مَبْرُوراً
و زيارت حضرت محمّد-درود و سلام خدا بر او و خاندان او-را روزىام كنى و همه را پذيرفته و نيك
فِي سَعَةِ رِزْقٍ مِنْكَ وَ دَوَامِ عَافِيَتِكَ وَ مُنْقَلَبٍ كَرِيمٍ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
و در گستردگى روزى از جانب خود و دوام عافيت و بازگشتگاه ارجمند، قرار دهى. به راستى كه تو بر هر چيز توانايى.
اللَّهُمَّ وَ اجْعَلْنِي مِنَ الْمَحْفُوظِينَ فِي أَنْفُسِهِمْ وَ أَدْيَانِهِمْ وَ أَهَالِيهِمْ [وَ أَهْلِيهِمْ] وَ أَوْلَادِهِمْ وَ أَمْوَالِهِمْ
خدايا، و نيز مرا در رابطه با خود و دين و خاندان و فرزندان و دارايىام از نگاهداشتهشدگان قرار دهى
وَ تَجْعَلَ مُتَقَبَّلًا فِي يُسْرٍ مِنْكَ وَ عَافِيَةٍ وَ فِي صِحَّةٍ مِنْ جِسْمِي وَ سَلَامَةٍ مِنْ بَدَنِي
و [روزه، يا اعمال مرا]بپذيرى و در آسانى و عافيت و تندرستى و سلامت تن
وَ إِخْلَاصٍ مِنْ قَلْبِي وَ سَعَةٍ مِنْ ذَاتِ يَدِي وَ قُوَّةٍ عَلَى جَمِيعِ أَمْرِي
و اخلاص دل و گستردگى در آنچه در اختيار من است و نيرومندى بر انجام همهى كارهايم قرار دهى.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تَقْضِيَ عَنِّي دَيْنِي وَ تُؤَدِّيَ عَنِّي أَمَانَتِي وَ أَنْ تَخْتِمَ لِي عَمَلِي بِمَا يُرْضِيكَ عَنِّي يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ
خداوندا، از تو خواستارم كه وام من را ادا كنى و امانتم را بپردازى و عملم را به آنچه موجب خشنودى تو است، ختم كنى اى پروردگار جهانيان.
اللَّهُمَّ إِنِّي مِنْكَ أَطْلُبُ وَ إِيَّاكَ أَسْأَلُ وَ عَلَيْكَ أَتَوَكَّلُ فَأَنْجِحْ طَلِبَتِي
خدايا، از تو درخواست مىكنم و از تو مىخواهم و بر تو توكّل مىكنم، پس مطلوبم را برآور
وَ أَعْطِنِي مَسْأَلَتِي وَ لَا تُخَيِّبْ رَجَائِي وَ لَا تَرُدَّنِي خَائِباً وَ لَا مَقْبُوحاً بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
و خواستهام را عطا كن و اميدم را نوميد مكن و محروم و زشت برمگردان. به رحمتت اى مهربانترين مهربانان.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَسْأَلُكَ رَحْمَتَكَ وَ رِضْوَانَكَ وَ عَفْوَكَ وَ عَافِيَتَكَ وَ مَغْفِرَتَكَ
خدايا، از تو خواهانم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و از تو رحمت و خشنودى و گذشت و عافيت و آمرزشت را خواستارم
وَ أَسْأَلُكَ أَنْ تَغْفِرَ لِي ذَنْبِي وَ تَحُطَّ عَنِّي وِزْرِي وَ تَعْفُوَ عَنْ سَيِّئَتِي وَ تُعِينَنِي عَلَى غَضِّ بَصَرِي وَ حِفْظِ فَرْجِي
و نيز خواهانم كه گناهم را بيامرزى و بار گناهم را فروريزى و از بدىام بگذرى و مرا بر فروپوشيدن چشم و نگاهدارى شرمگاه
وَ عَلَى الْكَفِّ مِنْ مَحَارِمِكَ وَ الْعَمَلِ بِطَاعَتِكَ وَ التَّرْكِ لِمَا يَسْخَطُكَ
و بر خوددارى كردن از كارهاى حرام و عمل به طاعتت و ترك آنچه موجب ناخشنودى و خشم تو است، يارى كنى
وَ أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ وَفَاتِي قَتْلًا فِي سَبِيلِكَ مَعَ أَوْلِيَائِكَ تَحْتَ رَايَةِ الْحَقِّ
و نيز از تو مىخواهم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و مرگ مرا، كشته شدن و شهادت در راه خود همراه با دوستانت زير پرچم حقّ
مِنْ أَهْلِ بَيْتِ نَبِيِّكَ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مُقْبِلًا فِي ذَلِكَ عَلَى عَدُوِّكَ غَيْرَ مُدْبِرٍ
يكى از اهل بيت پيامبرت، حضرت محمّد بن عبد اللّه-درود و سلام خدا بر او و خاندان او-قرار دهى، در حالى كه در آنجا به دشمنت روى مىآورم بىآنكه به دشمن پشت كنم
وَ تَجْعَلَنِي مِمَّنْ تَقْتُلُ بِهِ أَعْدَاءَكَ وَ أَعْدَاءَ آلِ رَسُولِكَ عليه [عَلَيْهِمُ] السَّلَامُ
و مرا از كسانى قرار ده كه به وسيلهى آنان دشمنان خود و دشمنان خاندان پيامبرت-درود بر او-را مىكشى.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَجْعَلَ لِي مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا وَ وَسِيلَةً إِلَى طَاعَتِكَ وَ مَرْضَاتِكَ
خدايا، از تو مىخواهم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و براى من راه و وسيلهاى بهسوى طاعت و خشنودىات همراه با پيامبرت قرار دهى.
حَسْبِيَ اللَّهُ (وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ) وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ وَ آلِهِ وَ سَلَّم
خدا مرا كافى است و چه كارگزار خوبى! و هيچ دگرگونى و نيرويى جز به خداوند بلندپايه و بزرگ به وجود نمىآيد و درود و سلام خداوند بر سرورمان حضرت محمّد، پيامبر خدا و خاندان او.
[منبع]دعاء آخر في هذا اليوم
دعای دیگر در این روز (دعای چهارم) :
اللَّهُمَّ وَفِّرْ فِيهِ حَظِّي مِنْ بَرَكَاتِهِ [بَرَكَاتِكَ] [بِبَرَكَاتِهِ] وَ سَهِّلْ سَبِيلِي إِلَى حِيَازَةِ [إِصَابَةِ] خَيْرَاتِهِ [خَيْرَاتِكَ]
خداوندا، در اين روز، مرا از بركات آن [بركات خود]بسيار بهرهمند ساز [و پذيرش كارهاى نيكم در آن را روزىام كن]و راهم را به اكتساب خيرات آن [خيرات خود]آسان كن
وَ لَا تَحْرِمْنِي الْقَلِيلَ مِنْ حَسَنَاتِهِ [حَسَنَاتِكَ] [مِنْ قَبُولِ حَسَنَاتِهِ] [وَ ارْزُقْنِي قَبُولَ حَسَنَاتِهِ] يَا هَادِيَ [يَا هَادِياً] [هَادِياً] إِلَى الْحَقِّ الْمُبِينُ
و از كارهاى نيك و اندكم در آن [پذيرشكارهاى نيكم در آن]محروم مكن، اى هدايتگر [من]بهسوى حقّ آشكار.
[منبع]عَنِ الصَّادِقِينَ عَنِ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُهُ عَلَيْهِمْ أَفْضَلُ الصَّلَوَاتِ
روايات متعدد به نقل از ائمّه-عليهم افضل الصّلوات-كه به راستى از خداوند-جلّ جلاله-خبر مىدهند،
أَنَّ يَوْمَ لَيْلَةِ الْقَدْرِ مِثْلُ لَيْلَتِهِ
گوياى آن است كه روز شب قدر نيز همانند شب قدر است.
فإياك أن تهون بنهار تسع عشرة أو إحدى و عشرين أو ثلاث و عشرين و تتكل على ما عملته في ليلتها و تستكثره لمولاك و أنت غافل عن عظيم نعمته و حقوق ربوبيته و كن في هذه الأيام الثلاثة المعظمات على أبلغ الغايات في العبادات و الدعوات و اغتنام الحياة قبل الممات أقول و المهم من هذه الليالي في ظاهر الروايات عن الطاهرين ما قدمناه من التصريح أن ليلة القدر ليلة ثلاث و عشرين فلا تهمل يومها
بنابراين، مبادا روز نوزدهم و بيست و يكم و بيست و سوّم ماه رمضان را سبك شمرده و بر اعمالى كه در شب انجام دادهاى تكيه كرده و آن را در درگاه مولايت بسيار بدانى و از نعمتهاى بزرگ و اداى حقوق ربوبيّت غفلت بورزى؛ بلكه در اين روزهاى بزرگ تمام توان خود را در انجام عبادات و دعاها به كار بزن و فرصت زندگانى را پيش از مرگ مغتنم بشمار. مهمترين شب از ميان شبهاى قدر، بنابر تصريح روايات وارده از ائمّهى طاهرين-عليهم السّلام-، چنانكه پيش از اين ذكر كرديم، شب بيست و سوّم است. بنابراين، مبادا در روز بيست و سوّم كوتاهى كنى.
فَمِنَ الرِّوَايَاتِ [الرِّوَايَةِ] فِي ذَلِكَ بِإِسْنَادِنَا إِلَى هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقِ ع قَالَ
از جمله احاديث در اينباره، روايتى است كه از امام صادق-صلوات اللّه عليه-نقل شده است كه فرمود:
يَوْمُهَا مِثْلُ لَيْلَتِهَا يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ
«روز آن-يعنى شب قدر-مانند شب آن است.»
وَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ عَنِ- الصَّادِقِ ع قَالَ
نيز در حديث ديگر از آن حضرت آمده است:
هِيَ فِي كُلِّ سَنَةٍ لَيْلَةٌ وَ قَالَ يَوْمُهَا مِثْلُ لَيْلَتِهَا [يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ]
«شب قدر در هر سال يك شب است و روز قدر نيز مانند شب قدر مىباشد.»
وَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع
همچنين بنابر روايتى،
أَنَّهُ سَأَلَهُ بَعْضُ أَصْحَابِنَا وَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا سَعِيداً السَّمَّانَ كَيْفَ تَكُونُ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْراً مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ قَالَ الْعَمَلُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْعَمَلِ فِي أَلْفِ شَهْرٍ لَيْسَ فِيهِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ
راوى-كه ظاهرا كسى جز «سعيد سمّان» نبوده است-از حضرت پرسيد:«چگونه شب قدر بهتر از هزار ماه است؟» فرمود: «زيرا عمل در آن از عمل هزار ماه كه شب قدر نداشته باشد، بهتر است.»
وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع
و در ادامه فرمود:
يَوْمُهَا مِثْلُ لَيْلَتِهَا يَعْنِي لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَ هِيَ تَكُونُ فِي كُلِّ سَنَة
«روز آن-يعنى شب قدر كه در هر سال وجود دارد-همانند شب آن است.»
[منبع]مِنْهَا مَا وَجَدْنَاهُ فِي كُتُبِ أَصْحَابِنَا الْعَتِيقَةِ وَ هِيَ فِي اللَّيْلَةِ الْعِشْرِينَ
دعاى شب بيستم براساس كتابهاى كهن راويان اماميّه-رحمهم اللّه-
اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لَا إِلَهَ لِي غَيْرُكَ أُوَحِّدُهُ وَ لَا رَبَّ لِي سِوَاكَ أَعْبُدُهُ
خداوندا، تو پروردگار من هستى و من معبودى جز تو كه به يگانگى او معتقد باشم و پروردگارى غير تو كه او را بپرستم، ندارم.
أَنْتَ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الَّذِي (لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَكَ [لَهُ] كُفُواً أَحَدٌ)
تو يگانه و بىهمتا و بىنيازى هستى كه نه زادهاى و نه زاده شدهاى و هيچكس همتاى تو نيست.
وَ كَيْفَ يَكُونُ كُفْوٌ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ [لِلْخَالِقِ] وَ مِنَ الْمَرْزُوقِينَ لِلرَّازِقِ
چگونه آفريدهها و روزى دادهشدهها و كسانى كه نمىتوانند به خود سود و زيان برسانند
وَ مَنْ لَا يَسْتَطِيعُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعاً وَ لَا ضَرّاً (وَ لا يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَ لا حَياةً وَ لا نُشُوراً)
و اختيار مرگ و زندگانى و برانگيخته شدن خود را ندارند مىتوانند همتاى آفريدگار و روزىده خود باشند؟ !
هُوَ مَالِكُ ذَلِكَ كُلِّهِ بِعَطِيَّتِهِ وَ تَحْرِيمِهِ وَ يَبْتَلِي بِهِ وَ يُعَافِي مِنْهُ (لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْئَلُونَ)
بلكه او به عطا يا محروم نمودن و گرفتار ساختن يا عافيت بخشيدن، مالك همهى اينها است و از آنچه انجام مىدهد مورد بازخواست قرار نمىگيرد و آنها مورد بازخواست قرار مىگيرند.
إِلَهِي وَ سَيِّدِي مَا أَغَبَّ شَهْرَ الصِّيَامِ [رَمَضَانَ] إِلَى جَانِبِ الْفَنَاءِ وَ أَنْتَ الْبَاقِي وَ آذَنَ بِالانْقِضَاءِ وَ أَنْتَ الدَّائِمُ
اى معبود و سرور من، چقدر ماه صيام [رمضان]رو به سوى پايان است و تو پايندهاى و در حال سپرى شدن است و تو جاودانهاى.
وَ هُوَ الَّذِي عَظَّمْتَ حَقَّهُ فَعَظُمَ وَ كَرَّمْتَهُ فَكَرُمَ وَ إِنَّ لِي فِيهِ الزَّلَّاتِ كَثِيرَةً وَ الْهَفَوَاتِ عَظِيمَةً
اين ماه، ماهى است كه حقّ آن را بزرگ داشتهاى و در نتيجه بزرگ گرديده است و گرامى داشتهاى و در نتيجه والا گرديده است و من لغزشهاى فراوان و اشتباهات بزرگ دارم
إِنْ قَاصَصْتَنِي بِهَا كَانَ شَهْرَ شَقَاوَتِي وَ إِنْ سَمَحْتَ لِي بِهَا كَانَ شَهْرَ سَعَادَتِي
كه اگر به واسطهى آنها از من قصاص كنى اين ماه، ماه بدبختى من خواهد بود؛ و اگر ببخشى، ماه نيكبختى ما خواهد بود.
اللَّهُمَّ وَ كَمَا أَسْعَدْتَنِي بِالْإِقْرَارِ بِرُبُوبِيَّتِكَ مُبْدِئاً [مُبْتَدِئاً] فَأَسْعِدْنِي بِرَحْمَتِكَ وَ رَأْفَتِكَ وَ تَمْحِيصِكَ وَ سَمَاحَتِكَ مُعِيداً
خدايا، همان گونه كه در آغاز اين ماه با اعتراف به پروردگارىات مرا نيكبخت نمودى، با رحمت و مهرورزى و پالودن از بدى و بخشندگىات در پايان آن نيكبخت بگردان،
فَ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ كَثِيرا
كه تو بر هر چيز توانايى. درود و سلام فراوان خداوند بر حضرت محمّد و خاندان او.
[منبع]دعاء آخر في هذه الليلة ذكره محمد بن أبي قرة في كتابه عمل شهر رمضان
(دعای دوم) دعاى شب بيستم از كتاب «عمل شهر رمضان» نوشتهى «محمّد بن ابى قرّه»:
إِلَهِي [اللَّهُمَ] كَلَّفْتَنِي مِنْ نَفْسِي مَا أَنْتَ أَمْلَكُ بِهِ مِنِّي وَ قُدْرَتُكَ أَعْلَى مِنْ قُدْرَتِي فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
خداوندا [معبودا]، مرا به چيزى مكلّف نمودهاى كه خود بيشتر از من اختيار آن را دارى و قدرت تو از قدرت من برتر است، پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست
وَ أَعْطِنِي مِنْ نَفْسِي مَا يُرْضِيكَ عَنِّي وَ خُذْ لِنَفْسِكَ رِضَاهَا مِنْ نَفْسِي
و از نفس من چيزى به من بده كه تو را از من خرسند سازد و از خويشتن من خشنودى را براى خود بستان.
إِلَهِي لَا طَاقَةَ لِي بِالْجُهْدِ وَ لَا صَبْرَ لِي عَلَى الْبَلَاءِ وَ لَا قُوَّةَ لِي عَلَى الْفَقْرِ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
معبودا، من توان تحمّل سختى و شكيبايى در برابر بلا و نيرويى دربرابر فقر ندارم، پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست
وَ لَا تَحْظُرْ عَلَى رِزْقِي [رِزْقِكَ] فِي هَذَا الشَّهْرِ الْمُبَارَكِ وَ لَا تُلْجِئْنِي إِلَى خَلْقِكَ بَلْ تَفَرَّدْ
و روزىات [روزىام]را در اين ماه خجسته از من باز مدار و به آفريدههايت نيازمند مكن،
يَا سَيِّدِي بِحَاجَتِي وَ تَوَلَّ كِفَايَتِي وَ انْظُرْ فِي أُمُورِي فَإِنَّكَ إِنْ وَكَّلْتَنِي إِلَى خَلْقِكَ تَجَهَّمُونِي
بلكه اى سرور من، تو خود به تنهايى حاجتم را برآور و كفايتم را عهدهدار شو و در امورم نظر كن؛ زيرا اگر مرا به آفريدههايت واگذار كنى، با ترشرويى با من برخورد خواهند كرد
وَ إِنْ أَلْجَأْتَنِي إِلَى أَهْلِي [قَرَابَتِي] حَرَمُونِي وَ مَقَتُونِي وَ إِنْ أَعْطَوْا أَعْطَوْا قَلِيلًا نَكِداً وَ مَنُّوا عَلَيَّ كَثِيراً
و اگر به بستگانم نيازمند كنى، محرومم نموده و با من دشمنى خواهند ورزيد و اگر چيزى بدهند، اندك و سخت مىدهند و بسيار منّت مىگذارند
وَ ذَمُّوا طَوِيلًا فَبِفَضْلِكَ يَا سَيِّدِي فَأَغْنِنِي وَ بِعَطِيَّتِكَ فَانْعَشْنِي وَ بِسَعَتِكَ فَابْسُطْ يَدِي وَ بِمَا عِنْدَكَ فَاكْفِنِي يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين
و به مدت طولانى سرزنش مىكنند. پس اى سرور من، به روزى افزون خود مرا بىنياز كن و به عطا خود بالايم بر و به روزى گستردهى خود دستم را بگشا و به آنچه نزد تو است، كفايتم كن. اى مهربانترين مهربانان.
[منبع]عاء آخر في هذه الليلة مروي عن النبي ص
(دعای سوم) دعاى منقول از پيامبر اكرم-صلّى اللّه عليه و آله و سلّم-در اين شب:
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ مِمَّا مَضَى مِنْ ذُنُوبِي وَ مَا نَسِيتُهَا [فَأَنْسَيْتُهَا] وَ هِيَ مُثْبَتَةٌ عَلَيَّ يُحْصِيهَا عَلَيَّ الْكِرَامُ الْكَاتِبُونَ يَعْلَمُونَ مَا أَفْعَلُ
از گناهان گذشتهام كه فراموش كردهام و عليه من ثبت شده است و فرشتگان گرامى كه گناهان مرا مىنويسند و از اعمال من آگاهاند به شماره درآوردهاند، از خدا آمرزش مىخواهم
وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ [أَسْتَغْفِرُهُ] مِنْ مُوبِقَاتِ الذُّنُوبِ وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ [أَسْتَغْفِرُهُ] مِنْ مُفْظِعَاتِ الذُّنُوبِ
و از گناهان نابودكننده آمرزش مىطلبم و از گناهان بسيار زشت آمرزش مىخواهم
وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ [أَسْتَغْفِرُهُ] مِمَّا فَرَضَ عَلَيَّ فَتَوَانَيْتُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ مِنْ نِسْيَانِ الشَّيْءِ الَّذِي بَاعَدَنِي مِنْ رَبِّي
و از آنچه بر من واجب نمود و در آن سستى ورزيدم، آمرزش مىطلبم و از فراموش كردن چيزى كه مرا از پروردگارم دور كرد، آمرزش مىخواهم
وَ أَسْتَغْفِرُهُ مِنَ الزَّلَّاتِ وَ الضَّلَالاتِ وَ مِمَّا كَسَبَتْ يَدَايَ وَ أُومِنُ بِهِ وَ أَتَوَكَّلُ عَلَيْهِ كَثِيراً كَثِيراً
و از لغزشها و گمراهىهايم و از دستاورد خود، از خدا آمرزش مىطلبم و به او ايمان آورده و بسيار بر او توكّل مىكنم
وَ أَسْتَغْفِرُهُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ وَ أَسْتَغْفِرُهُ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
و از او آمرزش مىطلبم و آمرزش مىطلبم و آمرزش مىطلبم و آمرزش مىطلبم و آمرزش مىطلبم و آمرزش مىطلبم و آمرزش مىطلبم [پس بر محمّد و آل محمّد درود فرست
وَ أَنْ تَعْفُوَ عَنِّي وَ تَغْفِرَ لِي مَا سَلَفَ مِنْ ذُنُوبِي وَ اسْتَجِبْ يَا سَيِّدِي دُعَائِي فَإِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
و از گناه من درگذر و گناهان گذشتهام را بيامرز و-اى آقاى من-دعايم را مستجاب كن، كه تو بسيار توبهپذير و مهربان هستى].
ثم تدعو بأدعية كل ليلة منه و قد قدمنا منه طرفا في أول ليلة فلا تكسل عنه
سپس احساس سستى و خستگى نكرده و دعاهاى هر شب از ماه رمضان را-كه پيش از اين برخى از آنها را در اعمال شب اوّل ذكر كرديم-بخوان.
[منبع][در سایت ما یعنی مهدی۱۴دات کام ، میتوانید این اعمال را در بخش اعمال مشترک ماه مبارک رمضان مشاهده فرمایید یا روی منبع زیر کلیک نمایید]
[منبع]